بررسی عوامل مؤثر بر فرار مالیاتی در استان خراسان جنوبی با تأکید بر مؤلفه‌های فرهنگی

نویسندگان
محمود لاری دشت بیاض 1
کامران قائم مقامی 2
1 استادیار حسابداری، دانشکده اقتصاد و علوم اداری دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. (نویسنده مسئول)
2 دانشجوی کارشناسی ارشد حسابداری، دانشگاه فردوسی مشهد ghaemmaghamik@gmail.com
10.18869/acadpub.aapc.1.1.139
چکیده
مالیات از اهم درآمدهای دولت است که پذیرش آن از طرف ملت و نحوه اجرای آن از طرف دولت، به ویژگی‌های فرهنگی هر کشور بستگی دارد. اگرچه ممکن است مالیات ازنظر برخی، پرداخت یک‌جانبه ملت به دولت تلفی گردد؛ به همین منظور در پرداخت مالیات مقاومت‌هایی صورت می‌گیرد. لیکن اگر فرهنگ پرداخت مالیات در جامعه نهادینه شود، بسیاری از مشکلات برطرف خواهد شد. هدف از انجام این پژوهش بررسی عوامل بر فرار مالیاتی دراستان خراسان جنوبی می‌باشد. تحقیق ازنظر هدف کاربردی و ازنظر نحوه گردآوری داده‌ها توصیفی و از نوع پیمایشی است. داده‌ها بر اساس نظرسنجی از کارشناسان امور مالیاتی استان خراسان جنوبی از117پرسش‌نامه جمع‌آوری شده و برای سنجش متغیرها از طیف لیکرت استفاده‌شده است. لازم به ذکر است برای آزمون فرضیه‌های تحقیق از نرم افزارهای SPSS و R به کار گرفته‌شده که نتایج نشان می‌دهد بین عوامل فرهنگی، اقتصادی و مؤلفه‌های سیاسی-قانونی با فرار مالیاتی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد.
کلیدواژه‌ها
فرار مالیاتی
مؤلفه‌های فرهنگی
رویکرد پیمایشی

عنوان مقاله English

The factors affect on tax evasion in South Khorasan province :An emphasis on cultural dimentions

نویسندگان English

Mahmoud lari Dashtbayaz 1
Kamran Ghaemmaghami 2
1 Assistant Professor of Accounting, Ferdowsi University of Mashhad, Iran (Corresponding author)
2 Master student Accounting, Ferdowsi University of Mashhad(ghaemmaghamik@gmail.com)
چکیده English

Tax is one of the most important sources of government income whose acceptance by the people and mode of implementation by the government depend on the cultural characteristics of each country. However, it is possible that some consider the tax as a one-way payment from people to government; therefore, there are resistances in paying the taxes. But if the culture of tax payment is institutionalized in the society, most of the problems will be resolved. The purpose behind this research is investigating the factors responsible for tax evasion in South Khorasan province. The research is practical in terms of purpose and descriptive in terms of data acquisition method, and it is of the survey-based type. The data have been gathered from 117 questionnaires based on an opinion poll of tax experts in South Khorasan; the Likert scale has been used for measurement of variables. It is important to note that SPSS and R software have been exploited to test the research hypotheses, and results show that there is a positive and meaningful relationship between cultural and economic factors and legal-political components on the one hand, and tax evasion on the other.

کلیدواژه‌ها English

tax evasion
cultural components
survey-based approach
استرکی، مرضیه. (1389)، فرهنگ پرداخت مالیات، ماهنامه مهندسی فرهنگی، سال چهارم، شماره‌های 39 و 40، ص88-94.
Abiola,j., and Asiweh,m., (2012), Impact of Tax Administration on Government revenue in a Developing Economy: A Case Study of Nigeria. International Journal of Business and Social Sciences, 3(8), PP: 99-113.
رسولی شمیرانی، رضا و اسدالله زاده، میر رستم. (1386)، عوامل مؤثر بر تمکین و خود اظهاری مؤدیان مالیاتی و ارائه راهکارهایی کارآمد جهت بهبود شرایط موجود، اولین همایش سیاست‌های مالی و مالیاتی ایران.
Ahmed, Y. and Helhel, Y.,(2014), Factors Affecting Tax Attitudes and Tax Compliance: A Survey Study in Yemen, European Journal of Business and Management,ISSN 2222-1905 (Paper) ISSN 2222-2839 (Online) Vol.6, No.22.
زهی، نقی و محمد خانلی، شهرزاد.(1389)، بررسی عوامل مؤثر بر فرار مالیاتی، پژوهشنامه مالیات، شماره نهم، ص 25.
Becker, G. S., (1968), Crime and punishment: An economic approach. Journal of Political Economy, 76, 169-217.
صالحی، مهدی؛ پرویزی فرد ، سعید و استوار، مستوره. (1393)، تأثیر عوامل فرهنگ مالیاتی بر تمکین مالیاتی در بین مؤدیان امور مالیاتی، پژوهش‌نامه مالیات / شماره بیست و سوم (مسلسل 71) پاییز 1393 صص 214 – 185.
Bhagwati, Jagdish N. and Hansen B.,(1973), A theoretical Analysis of Smuggling, The Quaterly Journal of Economic, 87 (2), PP:172-187.
طاهر پور کلانتری، حبیب‌الله و علی یاوری شوره دلی، علی. (1383)، مالیات بر ارزش‌افزوده، مالیات مدرن، تهران: انتشارات پژوهشکده امور اقتصادی
Bhagwati, Jagsish N., (1974), On Underinvoicing of import in Illegel Transcation in International trade. LTD.OXFORD.
خادم، حمید؛ لاری دشت بیاض، محمود؛ عبدی، علی و مرویان حسینی، زهرا. (1393)، بررسی رفتار اخلاقی مؤدیان بزرگ مالیاتی از دیدگاه اخلاقی پست‌مدرن، پژوهشنامه مالیات، شماره 24 (مسلسل 72)، زمستان، صص 11-35.
Celimene, F., Dufreont, G., Mopho, G., NGuerekata, G., (2016), Tax evasion, tax corruption and stochastic growth, The Journal Economic Modelling, 52, pp. 251-258.
قامتی آرانی، حسن (1384)، «بررسی عوامل مؤثر بر ارتقاء فرهنگ مالیاتی و وصول مالیات از دیدگاه کارکنان اداره امور مالیاتی شهرستان آران و بیدگل»، تهران، موسسه عالی آموزش‌وپرورش.
Farayola, G.O., (1987), Guide to Nigerian Taxes Lagos All Crowns Nig.Ltd.
قبله وی، غلامرضا. (1386)، فرهنگ مالیات و بررسی آن در میان جامعه پزشکان شمال تهران و ارائه یک مدل تحلیل رفتاری، طرح پژوهش.
Fled. L. P. and Frey, B. S., (2002), Trust Breeds Trust: How Taxpayers are Treated. Economic of Governance, 3, pp: 87-99.
مرادی، مهدی؛ رستمی، امین و تقی زاده، رضا. (1392)، بررسی عوامل مؤثر بر فرار از پرداخت مالیات با تأکید بر عوامل فرهنگی، پژوهشنامه مالیات، تابستان، شماره هجدهم، ص 181.
Jackson, B R., and Milliron, V. C., (1986), Tax Compliance Resercher: Finding Problems and Prospects. Journal of Accounting Literature, 5, 125-165.
نصر اصفهانی، مهدی و همکاران .(1391)، بررسی عوامل مؤثر بر فرار مالیاتی از دیدگاه مؤدیان و کارشناسان امور مالیات مالیاتی، دو فصلنامه پژوهش‌های مالیه اسلامی، سال اول شماره اول، شماره اول، صص 27-36.
Levi, M., (1998). A State of Trust in V. Braithwaite and M. Levi (Eds.), Trust and Governance. New York, NY: Russell Sage Foundation, pp: 77-101.
Malkawi, Bashar H. and Haloush, Haitham A., (2008),
Ogun State, N.,(2013), Appraisal of factors influencing tax avoidance and evasion innigeria, International Jounal of Research in Commerce and Management 05/; 4(5), PP:107-111.
Oladele, j.,(2013), Study in Yemen akinyomi Financial Studies Departement, Redeemer’s University.
Schneider, F. and D. Enste, (2000), Shadow Economiesaround the Word: Size, Causes and Consequences, IMF Working Paper WP/00/26, pp:1-56.
Slemrod, J., (2003) Trust in Public Finance in S. Cnossen and H.w. Sinn (Eds.), Public finance in the New Cetury Cambridge, MA: MIT Press, PP: 49-88.
Song, Y. D. and T.E. Yarbrough, (1978), Tax Ethics and Tax Attitudes: A Survey. Public Administration Review, 38, pp:442-452.
Uadiale, M.O.T.O., Fagbemi,and,J., and Ogunleye, O., (2010),An Epirical Study of the Relationship between Culture and Personal Income Tax Evasion in Nigeria. European Journal of Economics, Finance and Administrative Sciences, Issue 20.
Vogel, J., (1974), Taxation and public Opinion in Sweden: An Interpretation of Recent Survey Data. National Tax Journal, 27, pp:499-513.
حسابداری ارزشی و رفتاری
دوره 1، شماره 1
تابستان 1395
صفحه 139-164