بررسی میزان تعامل ابعاد موثر در حسابداری اسلامی با استفاده از تکنیک دیمتل

نویسندگان
زهره حاجیها 1
حسین رجب دری 2
1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق،
2 عضو باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران hosrado@gmail.com
10.18869/acadpub.aapc.1.2.1
چکیده
حسابداری اسلامی، یک سیستم اطلاعاتی است که به گزارش بعد ارزشی رویدادهای مالی و غیرمالی رخ داده در واحد اقتصادی با محوریت موازین اسلامی می­ پردازد. هدف این مطالعه، بررسی میزان تاثیر، تاثر و تعامل ابعاد موثر در حسابداری اسلامی با استفاده از تکنیک دیمتل است. این پژوهش، از نوع پژوهش­های ترکیبی کیفی و کمی است که با پرسش از افراد خبره با تجریه درحسابداری اسلامی در سال 1395 صورت گرفته است. یافته­ ها نشان می دهد که کلیه ابعاد حسابداری اسلامی استخراج شده از پژوهش دیانتی­ دیلمی و همکاران (1395) دارای تعامل و تاثیر و تاثر بر هم هستند. همچنین بر اساس یافته­ ها معیار "افشای اطلاعات در زمینه رعایت موازین شرعی" از بیشترین تاثیرگذاری و معیار "افشای اطلاعات در زمینه رعایت حقوق کارگران" از بیشترین میزان تاثیرپذیری برخوردار است. علاوه بر آن معیار "افشای اطلاعات در زمینه عدم وقوع تقلب مالی" از بیشترین تعامل برخوردار است. مهم­ترین یافته این پژوهش را می­توان این موضوع دانست که ابعاد ارایه­ شده یک "فرآیند تعاملی" است، یعنی اجزای آن بر روی یکدیگر تاثیر و تاثر داشته و با هم تعامل دارند. در نتیجه برای توجه بیشتر به حسابداری اسلامی نمی­ توان صرفا به یکی از ابعاد ذکر شده توجه نمود و از بقیه عوامل غفلت ورزید. لذا لازم است که به همه ابعاد الگو توجه شده تا در جهت ترویج حسابداری اسلامی، توازن حفظ شود و همه مولفه ­ها در راستای هم تقویت شوند تا بتوان بهترین بازدهی را از آن دریافت کرد.
کلیدواژه‌ها
حسابداری اسلامی
الگوی حسابداری اسلامی
تکنیک دیمتل

عنوان مقاله English

Evaluation of effective dimensions in Islamic accounting using DEMATEL Techniques

نویسندگان English

zaherh hajiha 1
Hossein Rajabdoory 2
1 , Department of Accounting Faculty of Social Sciences East Tehran Branch, Tehran, Iran (Corresponding author)
2 . student and Member of Young Researchers and Elite Club, Bandar Abbas Branch, Islamic Azad University, Bandar Abbas, Iran. (hosrado@gmail.com)
چکیده English

Islamic accounting is an information system that reports the dimensional values of financial and non-financial events occurred in the economic unit, with a focus on Islamic principles. The aim of this study was to evaluate the impact and effectiveness of Islamic accounting dimensions using the DEMATEL technique. The present study is a combination of qualitative and quantitative studies. The subject of the study was reviewed through questionnaires from 14 experts in the field of Islamic accounting in 2016. The results showed that all aspects of Islamic accounting extracted from the research of Dianati Deilami et al (2016) have interacted with and mutual influence on each other. Results also indicated that the criterion of "disclosure of information in the field of compliance with the Sharia" has the most impact and the criterion of "Disclosure of information in the field of workers' rights" has the highest rate of effectiveness. In addition, the measure of "disclosure in the absence of financial fraud" has the most interaction. The most important finding of this research is that the given dimensions are involved in an "interactive process", i.e. the components have had an impact on each other and have interacted with each other as well. As a result, in order to pay attention to Islamic accounting we cannot consider only one of the dimensions mentioned above and ignore the others. Therefore, it is necessary to consider all aspects of this model to promote Islamic accounting, maintain the balance and strengthen all components simultaneously to be able to get the best performance.

کلیدواژه‌ها English

Islamic accounting
Islamic Accounting Model
DEMATEL Technique
اصغرپور، محمد جواد. (1389)، تصمیم‌گیری گروهی و نظریه بازی‌ها با نگرش تحقیق در عملیات، چاپ دوم، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
Adnan, M.A., and Gaffikin, (1997). The Shariah, Islamic Banks and Accounting Concepts and Practices,Proceedings of the International Conference 1: Accounting Commerce and Finance: The Islamic Perspective, Sydney, Australia.
پورحیدری، امید. (1383). حسابداری اسلامی و حسابداری مرسوم ناسازگار یا مکمل، نشریه حسابرس، شماره 26، صص 55- 61.
Hameed, S.,(2000). The Need for Islamic Accounting: Perception of Its Objectives and Characteristics by Malaysia Accountants and Academics, Ph.D. Thesis, University of Dundee.
حاجیها، زهره و شبانی، حبیب. (1391)، تفکر خلاق و انتقادی در حسابداری اسلامی، نشریه پژوهش حسابداری شماره 5، تابستان، صص 60- 75.
Ibrahim, S. H. B. M. (2001), The Need for Islamic Accounting: Perceptions of Its Objectives and Characteristics, Publisher: University of Dundee
دیانتی‌دیلمی، زهرا و منطقی، خسرو و مشهدی، سیده‌پریسا. (1395)، بررسی ضرورت حسابداری اسلامی: از دیدگاه خبرگان دانشگاهی، دوفصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، سال اول، شماره اول، بهار و تابستان، صص 1- 24.
Lin, C. J., Wu, W. W. (2008). A Causal Analytical Method for Group Decision-Making under Fuzzy Environment. Expert Systems with Applications, 34(1), PP: 205–213
عصری، جعفر. (1391). اجرای احکام اسلامی: محرکی قابل در فرایند پیاده‌سازی حسابداری اسلامی در ایران، اولین همایش ملی حسابداری و مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور.
Maali ,Bassam , Napier, Christopher (2006) Social Reporting by Islamic Banks. Abacus, Vol. 42, No. 2, pp: 266-289
غلامی‌جمکرانی، رضا؛ نیکومرام، هاشم؛ رهنمای‌رودپشتی، فریدون. (1392)، ضرورت چارچوب نظری گزارشگری مالی با رویکرد اسلامی از منظر خبرگان حرفه‌ای و دانشگاهی، نشریه تحقیقات مالی اسلامی، شماره 5، صص 35-72.
Sabirzyanov, Ruslan (2016). Islamic Financial Products and Services Patronizing Behavior in Tatarstan: The Role of Perceived Values and Awareness. Islamic Econ., Vol. 29 No. 1, pp: 111-125.
کلماتیان، هدایت‌اله و برزگری‌خانقاه، جمال و دهقان‌دهنوی، حسن. (1392)، ارایه مدل حسابداری متناسب با سبک زندگی اسلامی با استفاده از تکنیک دلفی، همایش ملی نقش سبک زندگی در اقتصاد مقاومتی، جهاد دانشگاهی استان البرز، آذر.
Suleiman, M.,2012, Testing a Model of Islamic Corporate Financial Reports:some experimental Evidence, IIUM, Journal of Economics and Management, q(2).
گوران‌حیدری، سید فرهاد و همت‌فر، محمود. (1394)، حسابداری مدیریت اسلامی، نشریه مطالعات حسابداری و حسابرسی، بهار، شماره 13، صص 32- 39.
Sultana, N., (2015). Contribution of Islamic Accounting system to the Commercial Organizations
مرادی، محسن و شفیعی‌سردشت، مرتضی و رحمانی، حامد. (1392). کاربرد روش دیمتل در شناسایی عوامل موثر بر تصمیم‌گیری سرمایه‌گذار در خرید سهام (مورد مطالعه: کارگزاران شهر مشهد)، نشریه بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، دوره 20، شماره 2، صص 87- 108.
Thakkar, J., Deshmukh, S. G., Gupta, A. D., Shankar, R., (2007). Development of a Balanced Scorecard an IntegratedApproach of Interpretive Structural Modeling (ISM) andAnalytic Network Process (ANP). International Journalof Productivity and Performance Management, 56(1), PP: 25-59.
نجفی، ابراهیم. (1390) ، دکترین ملی حسابداری جمهوری اسلامی ایران در افق 1414 هجری شمسی، مرکز بررسی‌های دکترینال، ویراست اول، بهمن.
Trevithick, S., Flabouris, A., Tall, G., Webber, C., (2003). International EMS systems: New South Wales. Australia, Resuscitation, 59 (2): 165-70.
نونهال‌نهر، علی‌اکبر. (1388)، مبانی اولیه حسابداری اسلامی، نشریه حسابدار شماره 211، صص 70- 77.
Tzeng, G. H., Chen, W. H., Yu, R., Shih, M. L. (2010). Fuzzy decision maps: a generalization of the DEMATEL methods. Soft Computing, 14 (11), PP: 1141–1150.
Velayutha, Sivakumar , (2014).“Conventional” accounting vs “Islamic” accounting: the debate revisited
Wu, W. W., Lee, Y. T., (2007). Developing globalmanagers’ competencies using the fuzzy DEMATEL method. Expert Systems with Applications, 32 (2),PP: 499-507.
حسابداری ارزشی و رفتاری
دوره 1، شماره 2
زمستان 1395
صفحه 1-15