نقش رهبری اخلاقی، هویت حرفه‌ای و هویت سازمانی بر قصد هشداردهی خطاکاری حسابرسان مستقل

نویسندگان
رامین شاهعلی زاده 1
هاشم نیکومرام 2
فرزانه حیدرپور 3
1 دانشجوی دکتری حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران(Ra.shahlizadeh@gmail.com)
2 استاد، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران (نویسنده مسئول)
3 دانشیار گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد و حسابداری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران (Far.heidarpoor@iauctb.ac.ir)
10.52547/aapc.6.12.213
چکیده
رهبری اخلاقی از رویکردهای نوینی است که پس از رسوایی اخلاقی و ورشکستگی سازمان‌ها در قرن حاضر مورد توجه قرار گرفته است. رهبری اخلاقی به عنوان نمایش رفتار مناسب هنجاری از طریق فعالیت‌های فردی و ارتباطات بین فردی و ترویج این قبیل رفتارها به پیروان و همچنین هویت حرفه­ای و سازمانی به عنوان مولفه هایی که هنجارها، اهداف و ارزش­های حسابرسان را با سازمان و حرفه همسو می­کنند، می‌توانند بر قصد هشداردهی حسابرسان به عنوان سازوکاری جهت جلوگیری و کشف رفتارهای غیراخلاقی و خطاکاری در حرفه حسابرسی مؤثر باشند. بنابراین هدف این پژوهش بررسی نقش رهبری اخلاقی، هویت حرفه‌ای و هویت سازمانی بر قصد هشداردهی حسابرسان مستقل می‌باشد. جامعه آماری پژوهش شامل حسابرسان مستقل شاغل در موسسات حسابرسی بخش خصوصی و دولتی در سال 1399 است که تعداد 441 نفر از آن‌ها به عنوان نمونه نهایی انتخاب شدند. داده‌ها از طریق پرسشنامه جمع‌آوری‌شده و با استفاده از معادلات ساختاری به کمک نرم‌افزار لیزرل مورد تحلیل قرار گرفته است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که رهبری اخلاقی بر قصد هشداردهی حسابرسان به صورت مستقیم و به‌واسطه هویت حرفه‌ای و هویت سازمانی تأثیر مثبت و معناداری دارد. بر اساس نتایج این پژوهش اجرای رهبری اخلاقی و تقویت هویت حرفه‌ای و هویت سازمانی تمایل به هشداردهی در حرفه حسابرسی را افزایش می‌دهد و این مسئله موجب کاهش خطاکاری در مؤسسات حسابرسی خواهد شد. پژوهش حاضر می­تواند منجر به توجه بیشتر به موضوع هشداردهی، اهمیت اخلاق در مدیران، رفتار اخلاقی مناسب نسبت به هشداردهی و کاهش تخلفات در حرفه حسابرسی در ایران شود.
کلیدواژه‌ها
رهبری اخلاقی
هشداردهی
هویت حرفه‌ای
هویت سازمانی

عنوان مقاله English

The Role of Ethical Leadership, Professional Identity and Organizational Identity in Whistleblowing Intention about Misconduct by Independent Auditors'

نویسندگان English

Ramin Shahalizadeh 1
Hashem Nikoomaram 2
Farzaneh Heidarpoor 3
1 Ph.D. Student of accounting, Department of Accounting, Faculty of Management and Economics, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.(Ra.shahlizadeh@gmail.com)
2 Professor of Accounting,Department of Accounting, Faculty of Management and Economics, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran(Corresponding Author)
3 ssociate Professor of Accounting,Department of Accounting, Economic and Accounting Faculty,Tehran Centeral Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.(Far.heidarpoor@iauctb.ac.ir)
چکیده English

Ethical leadership is one of the new Approaches that has been considered after the moral scandal and bankruptcy of organizations in the present century. Ethical leadership as a demonstration of normative appropriate behavior through conduct through personal actions and interpersonal relationships, and the promotion of such conduct to followers and Also, professional and organizational identity as components that align the norms, objectives and values of auditors with the profession and organization, can be effective in Whistleblowing Intention auditors as a mechanism to prevent and detect unethical behaviors and wrongdoing in the audit profession. The purpose of this study is to investigate the role of ethical leadership, professional identity and organizational identity on whistleblowing by independent auditors. The statistical population of the study includes independent auditors working in private and public sector audit firms in 2020, which 441 were selected as the final sample. Data were collected through a questionnaire and analyzed using structural equations using LISREL software. Findings of this study show that ethical leadership has a positive and significant effect on auditorsch whistleblowing intention directly and due to professional identity and organizational identity. According to the results of this study, the implementation of ethical leadership and strengthening professional identity and organizational identity increases whistleblowing intention in the audit profession, and this issue will reduce misconduct in auditing firms. The present study can lead to more attention to the issue of whistleblowing, the importance of ethics in managers, appropriate ethical behavior to whistleblowing and reduce misconduct in the auditing profession in Iran.

کلیدواژه‌ها English

Ethical leadership
Whistleblowing
professional identity
Organizational Identity
Al-Absy, M.S.M., K.N.I.K. Ismail, and S. Chandren. 2019. Corporate Governance Mechanisms, Whistle-Blowing Policy and Earnings Management Practices of Firms in Malaysia. Journal of Humanities and Social Sciences 13(6): 917-922.
بنی مهد، بهمن و گل محمدی، آرش.(۱۳۹۶)، بررسی رابطه میان جو اخلاقی و هشداردهی در مورد تقلب از طریق مدل گزارشگری اختیاری در حرفه حسابرسی ایران، دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، سال دوم، شماره ۳، صص ۶۱–۸۶.
Alleyne, Ph., M. Hudaib. and R. Pike.2013. Towards a conceptual model of whistle-blowing intentions among external auditors. The British Accounting Review 45:10-23.
بیگی هرچگانی، ابراهیم؛ بنی مهد، بهمن؛ رئیس زاده، سید محمدرضا؛ رویایی، رمضانعلی.(۱۳۹۵)، بررسی تاثیر ویژگی رفتاری فرصت‌طلبی بر هشداردهی حسابرسان، دو فصلنامه حسابداری ارزش و رفتاری، سال اول، شماره ۲، صص ۶۵-۹۵.
Anvari, F., M. Wenzel, L. Woodyatt, and S.A. Haslam. 2019. The social psychology of whistleblowing: An integrated model, Organizational Psychology Review 9(1): 41-67.
درخشانمهر، آرش؛ جبارزاده کنگرلوئی، سعید؛ بحری ثالث، جمال؛ قلاوندی، حسن.(۱۳۹۸)، تحلیل روابط مولفه‌های اخلاق حرفه‌ای، رهبری اخلاقی، مسئولیت‌های اجتماعی با عملکرد حسابرسان مستقل، دانش حسابرسی، سال نوزدهم، شماره ۷۶، صص ۱۹۵-۲۳۰.
Ashforth, B.E., S.H. Harrison, and K.G. Corley. 2008. Identification in organizations: An examination of four fundamental questions. Journal of Management 34(3): 325-374.
دریایی، مجید؛ نیکومرام، هاشم؛ خان محمدی، محمدحامد(1399). تاثیر فرهنگ سازمانی بر گزارش خطاکاری سازمانی در حرفه حسابرسی، پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی، سال دوازدهم، شماره 46، صص 27-50.
Bhal, K., A. Dadhich. 2011. Impact of ethical leadership and leader–member exchange on whistle blowing: the moderating impact of the moral intensity of the issue. Journal of Business Ethics 103(3): 485–496.
رضائی، نرگس؛ بنی مهد، بهمن؛ حسینی، سیدحسین.(۱۳۹۷)، تاثیر هویت سازمانی و حرفه‌ای بر تردید حرفه‌ای حسابرس مستقل، دانش حسابرسی، سال هجدهم، شماره ۷۱، صص ۱۷۵- ۱۹۹.
Brown, M.E., and L.K. Trevino. 2006. Ethical leadership: A review and future directions. The Leadership Quarterly 17(6): 595–616.
کاشانی پور، محمد؛ کرمی، غلامرضا؛ خنیفر، حسین؛ شعبانی، کیوان.(۱۳۹۸)، بررسی قصد هشداردهی حسابرسان مستقل درباره خطاکاری: کاربرد نظریه رفتار برنامه‌ریزی شده، دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، سال چهارم، شماره ۸، صص ۶۳-۹۱.
Cheng, J., H. Bai, and X. Yang. 2019. Ethical Leadership and Internal Whistleblowing: A Mediated Moderation Model. J Bus Ethics 155: 115–130.
مشایخی، بیتا؛ نوروش، ایرج؛ حجازی، رضوان؛ مومنی یانسری، ابوالفصل.(۱۳۹۸). به سوی نظریه‌ای برای فرآیند شکل‌گیری هویت حرفه‌ای حسابرسان داخلی: شواهدی از ایران، فصلنامه دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، سال هشتم، شماره ۲۹، صص ۱۵-۴۱.
Culiberg, B., and K.K. Mihelič. 2017. The Evolution of Whistleblowing Studies: A Critical Review and Research Agenda. Journal of Business Ethics 146: 787–803.
مشایخی فرد، سعید؛ پورزمانی، زهرا؛ جهانشاد، آزیتا.(۱۳۹۸). نقش میانجی ذهنیت فلسفی حسابرس بر تاثیر اعتماد اجتماعی و هویت اجتماعی روی قضاوت حرفه‌ای حسابرس، دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، سال چهارم، شماره ۷، صص ۲۳-۶۲.
Cintya, L., and A.I. Yustina. 2019. From Intention to Action in Whistleblowing: Examining Ethical Leadership and Affective Commitment of Accountants in Indonesia. International Journal of Business 24(4): 412-433.
نیک کار، بهزاد؛ آزادی، کیهان؛ بنی‌مهد، بهمن؛ باقرسلیمی، سعید.(1399). توانمندسازی روانشناختی و هشداردهی تقلب در حرفه حسابرسی:آزمون نظریه امنیت روانشناختی، دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، سال نهم، شماره 34، صص 47-58.
Delmas, C. 2015. The Ethics of Government Whistleblowing. Social Theory and Practice: 77-105.
هومن، حیدرعلی.(۱۳۹۵)، مدل یابی معادلات ساختاری با کاربرد نرم‌افزار لیزرل(چاپ هفتم)، تهران: انتشارات سمت.
DeConinck, J. B. 2015. Outcomes of ethical leadership among salespeople, Journal of Business Research 68(5): 1086-1093.
Elci, M., I. Sener, S. Aksoy, and L. Alpkan. 2012. The impact of ethical leadership and leadership effectiveness on employees’turnover intention: The mediating role of work related stress, Procedia-Social and Behavioral Sciences 58: 289-297.
Hansen, S. D., B.J. Alge, M. E. Brown, C. L. Jackson, and B.B. Dunford. 2013. Ethical leadership: Assessing the value of a multifoci social exchange perspective. Journal of Business Ethics 115(3): 435-449.
Kalshven, K., D. Den Hartogh, and A. De Hoogh. 2011. Ethical at work questionnaire (ELW): Development and validation of a multidimensional measure. The leadership quarterly. 22: 51-69.
Kaplan, S. E., and J. J. Schultz. 2007. Intentions to report questionable acts: An examination of the influence of anonymous reporting channel, internal audit quality, and setting. Journal of Business Ethics 71(2): 109–124.
Latan, H., C.M. Ringle, and C.J.C Jabbour. 2016. Whistleblowing Intentions Among Public Accountants in Indonesia: Testing for the Moderation Effects. Journal of Business Ethics 152 (2): 573-588.
Lee, G., and X. Xiao. 2018.Whistleblowing on accounting-related misconduct: A synthesis of the literature. Journal of Accounting Literature 41: 22–46.
Liu, Y., S. Zhao, R. Li, Z. Lulu, and F. Tian. 2018. The relationship between organizational identification and internal whistle-blowing: the joint moderating effects of perceived ethical climate and proactive personality. Review of Managerial Science 12(1): 113- 134.
Liu, G., and H. Ren. 2017. Ethical team leadership and trainee auditors’ likelihood of reporting client’s irregularities. Journal of Financial Crime 24: 157-175.
Mayer, D. M., K. Aquino, R.L. Greenbaum, and M. Kuenzi. 2012. Who displays ethical leadership, and why does it matter? An examination of antecedents and consequences of ethical leadership. Academy of Management Journal 55(1): 151-171.
Peus, C., J.S. Wesche, B. Streicher, S. Braun, and D. Frey. 2012. Authentic Leadership: An Empirical Test of Its Antecedents, Consequences, and Mediating Mechanisms. Journal of Business Ethics 97(1): 331–348.
Shakeel, F., P.M. Kruyen, and S.V. Thiel. 2019. Ethical Leadership as Process: A Conceptual Proposition, Public Integrity 21(6): 613-624.
Tuan Mansor, T.M., A. Mohamad Ariff, and H.A. Hashim. 2020. Whistleblowing by auditors: the role of professional commitment and independence commitment. Managerial Auditing Journal 35(8): 1033-1055.
Taylor, E. Z., and M. B. Curtis. 2010. An examination of the layers of workplace influences in ethical judgments: Whistleblowing likelihood and perseverance in public accounting. Journal of Business Ethics 93(1): 21-37.
Warren, D.E. and M. Alzola. 2009. Ensuring Independent Auditors: Increasing the Saliency of the Professional Identity. Group Decision and Negotiation 18 (1): 41-56.
Walumbwa, F. O., D. M. Mayer, P. Wang, H. Wang, K. Workman, and A.L. Christensen. 2011. Linking ethical leadership to employee performance: The roles of leader- member exchange, self-efficacy, and organizational identification. Organizational Behavior and Human Decision Processes 115: 204 – 213.
Yilmaz, E. 2010.The analysis of organizational creativity in schools regarding principle’s Ethical Leadership Characteristics. Procedia social and behavioral sciences 2(2): 3949-3953.
Zhang, F.W.,J.q. Liao, and J.m. Yuan. 2016. Ethical leadership and whistleblowing: Collective moral potency and personal identification as mediators. Social Behavior and Personality: An international journal 44(7): 1223-1232.
حسابداری ارزشی و رفتاری
دوره 6، شماره 12
زمستان 1400
صفحه 213-246