نقش میانجی‌گری رفتار ناکارآمد حسابرس در تبیین رابطه بین دین‌داری و تعهد حرفه‌ای با کیفیت حسابرسی

نویسندگان
غلامحسین مهدوی 1
رضا بهمنی 2
نویدرضا نمازی 3
1 استاد حسابداری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران (نویسنده مسئول)
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد، حسابداری دانشگاه شیراز، شیراز، ایران (reza.b1374567@yahoo.com)
3 استادیار حسابداری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران (nnamazi@rose.shirazu.ac.ir)
10.52547/aapc.7.13.117
چکیده
این پژوهش به دنبال بررسی تأثیر دین‏داری و تعهد حرفه ‏ای بر کیفیت حسابرسی است. هم­چنین، نقش تعدیلی رفتار ناکارآمد حسابرس نیز بر این رابطه بررسی می­ شود. جامعه آماری پژوهش را کلیه حسابرسان شاغل در حرفه حسابرسی را تشکیل می ‏دهد. داده‏ هـای مـورد نیـاز بـا استفاده از پرسش‏نامه تکمیل‏ شده به‏ وسیله 385 نفر از کارکنان مؤسسه‏ های حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران در سال 1400 جمع‏ آوری شد و با استفاده از روش‏های آماری ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون‏ خطی چندگانه به کمک نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج آزمون فرضیه ‏های پژوهش نشان می­دهد که دین‏داری و تعهد حرفه‏ای تأثیر مثبت و معنی ‏داری بر کیفیت حسابرسی دارد. بنابراین، هر چه حسابرس پایبندی بیشتری به دین­داری و هم­چنین تعهد حرفه­ ای بالاتری داشته باشد، حسابرسی انجام شده کیفیت بالاتری خواهد داشت. هم­چنین، رفتار ناکارآمد حسابرس تأثیر منفی و معنی‏ داری بر کیفیت حسابرسی دارد. کاهش رفتار ناکارآمد حسابرس، نیز منجر به افزایش کیفیت حسابرسی می­شود. دیگر یافته پژوهش این بود که دینداری و تعهد حرفه­ ای بر رفتار ناکارآمد حسابرس تأثیر ندارد، از این رو، رفتار ناکارآمد حسابرس بر رابطه بین دین‏داری و تعهد حرفه ‏ای با کیفیت حسابرسی نقش میانجی‏گری را ندارد. بنابراین، حسابرس متعهد، رفتار ناکارآمد را از خود نشان نخواهد داد. با افزایش دین‏داری و تعهد حرفه ‏ای، کیفیت حسابرسی افزایش می‏یابد.
کلیدواژه‌ها
تعهد حرفه‌ای
دین‌داری
رفتار ناکارآمد حسابرس و کیفیت حسابرسی

عنوان مقاله English

The Mediating Role of Auditor's Dysfunctional Behavior in Explaining the Relationship between Religiosity and Professional Commitment with Audit Quality

نویسندگان English

Gholamhossein Mahdavi 1
Reza Bahmani 2
Navid Reza Namazi 3
1 Professor of Accounting, Shiraz University,Shiraz ,Iran (Corresponding author)
2 M. A. in Accounting, Shiraz University,Shiraz ,Iran(reza.b1374567@yahoo.com)
3 Assistant Professor of Accounting, Shiraz University,Shiraz ,Iran (nnamazi@rose.shirazu.ac.ir)
چکیده English

This study investigates the effect of religiosity and professional commitment on audit quality. Also, the moderating role of the auditor's dysfunctional behavior is examined in this regard. This research is an applied research in terms of purpose and falls into the category of survey-descriptive research as well as quantitative studies. The statistical population of the study consists of all auditors working in the field of auditing. The required data were collected using a questionnaire completed by 385 employees of auditing firms members of the Iranian Certified Public Accountants in 2021 and using statistical methods Pearson correlation coefficient and linear regressions. Multiple regressions were used via SPSS software. The results of testing the research hypotheses show that religiosity and professional commitment have a positive and significant effect on audit quality. In addition, the auditor's dysfunctional behavior has a negative and significant effect on the quality of the audit. Therefore, the more the auditor adheres to the religion as well as the professional commitment, the higher audit quality can be done in performing its duties. Also, the auditor's dysfunctional behavior has a negative and significant effect on the quality of the audit. Reducing the dysfunctional behavior of the auditor will increase audit quality. Another finding of the study was that religiosity and professional commitment do not affect the auditor's dysfunctional behavior, therefore, the auditor's dysfunctional behavior does not mediate the relationship between religiosity and professional commitment with audit quality. Therefore, a committed auditor will not exhibit ineffective behavior. With increasing religiosity and professional commitment, audit quality increases.

کلیدواژه‌ها English

professional commitment
Religiosity
Auditor Dysfunctional Behavior and Audit Quality
Alhababsah, S. 2019. Ownership structure and audit quality: An empirical analysis considering ownership types in Jordan. Journal of International Accounting, Auditing and Taxation 35: 71-84.
اباذری محمودآباد، علی محمد. (1394)، رابطه معنویت محیط کار و تعهد سازمانی با رفتار شهروندی سازمانی کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز، پایان‌ نامه کارشناسی‌ ارشد علوم تربیتی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت، مرودشت.
Andreas, H. 2016. Interaction between time budget pressure and professional commitment toward underreporting of time behavior. Procedia-Social and Behavioral Sciences 219: 91-98.
اکرامی، محمود؛ خطیبانی، محمدمهدی؛ فردوسی، ناهید. (1387)، ‌پیش‌بینی ‌تعهد ‌سازمانی‌ بر ‌پایه ‌باورهای‌ کارکنان نسبت ‌به ‌جوّ ‌سازمانی. فرایند مدیریت و توسعه، سال 21، شماره 1، صص 89-105.
Aranya, N., and K. R. Ferris. 1983. A comparison of two organizational commitment scales. Personal Psychology 36(1): 87-98.
حاجیها، زهره. (1394)، تأثیر رفتار اخلافی هیأت مدیره بر کیفیت حسابرسی. نظریه‌های نوین حسابداری، سال 5، شماره 1، صص 1-22.
Babbie, E. R. 2015. The Practice of Social Research, Cengage Learning: Boston.
خدایاری‌فرد، محمد. (1388)، آماده‌ سازی مقیاس دین‌داری و ارزیابی سطوح دین‌داری اقشار مختلف جامعه ایران. گزارش طرح پژوهش تحقیقی، دانشگاه تهران.
Baker, J. G. 1999. Perceived ideological differences, job satisfaction and organizational commitment among psychiatrists in a community mental health center. Community Mental Health Journal 35(1): 85-95.
دهقانی، سعیده. (1397)، بررسی تأثیر مسئولیت اجتماعی، روابط سیاسی و معاملات با اشخاص وابسته شرکت‌ها بر کیفیت حسابرسی. پایان‌ نامه کارشناسی ارشد حسابداری. دانشگاه شیراز، شیراز.
Baron, R. M., and D. A. Kenny. 1986. The moderator-mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology 51(6): 1173-1182.
رضادوست، کریم؛ حسین زاده، علی حسین؛ مصطفایی‌ دولت‌آباد، حلیمه. (1389)، بررسی جامعه‌شناسی برخی از عوامل مؤثر بر میزان دین‌داری. برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، شماره 10، دوره 4، صص 1-38.
Burack, E. 1999. Spirituality in the workplace. Journal of Organizational Change Management 12(4): 280-291.
رنجبران، هادی. (1398). آمار و احتمال و کاربرد آن در مدیریت و حسابداری، تهران: انتشارات اثبات.
Che, L., O. Hope, and J. Langli. 2020. How big-4 firm’s improve audit quality. Management Science 66(10): 1-21.
طباطبائی، سیدمحمدحسین (1362)، آموزش دین، (سیدمهدی آیت‌اللهی، مترجم). قم: انتشارات اسلامی.
Cohen, J., G. Krishnamoorthy, and A. M. Wright. 2002. Corporate governance and the audit process. Contemporary Accounting Research 19(4): 573-594.
علوی، محمد؛ قربانی، بهزاد؛ رستمی، وهاب. (1394)، بررسی عوامل مؤثر بر کیفیت حسابرسی در مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران. دانش حسابرسی، شماره 60، دوره 15، صص 47-70.
Cullinan, C. P., F. Wang, B. Yang, and J. Zhang, 2012. Audit opinion improvement and the timing of disclosure. Advances in Accounting 28(2): 333-343.
کهدویی، میلاد. (1396)، رابطه بین سهم از بازار حسابرسی با هزینه حسابرسی و کیفیت حسابرسی. پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد حسابداری. دانشگاه علامه طباطبایی، تهران.
DeAngelo, L. E. 1981. Auditor size and audit quality. Journal of Accounting and Economics 3(3): 183-195.
مطهری، مرتضی. (1369)، فطرت. تهران: انتشارات صدرا.
Donnelly, P. D., J. J. Quirin, and D. Bryan. 2003. Auditor acceptance of dysfunctional audit behavior: An explanatory model using personal characteristics. Behavioral Research in Accounting 15(1): 87-110.
مطهری، مرتضی. (1384)، امدادهای غیبی در زندگی بشر. تهران: انتشارات صدرا.
Donnelly, P. D., J. J. Quirin, and D. Bryan. 2006. Attitudes towards dysfunctional auditing behaviour: The effect of locus of control, organizational commitment and position. Journal of Applied Business Research 19(1): 95-108.
ملانظری، مهناز و گرامی‌راد، فاطمه. (1400)، تحلیل جریان علمی پژوهش‌های حسابداری رفتاری در پایگاه‌های اطلاعاتی وب آو ساینس. فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، شماره 12، دوره 6، صص 27-55.
Elias, R. Z. 2006) The impact of professional commitment and anticipatory socialization on accounting student’s ethical orientation. Journal of Business Ethics 68(1): 83-90.
موسوی‌ شیری، محمود؛ کهیانی، شفیع؛ ستوده، رضا. (1392)، بررسی دوره تصدی حسابرسی، رفتارهای ناکارآمد و تعهد حرفه‌ای حسابرس بر کیفیت حسابرسی در دیوان محاسبات کشور. یازدهمین همایش ملی حسابداری ایران، مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد، 17 و 18 مهر ماه 1392.
Freshman, B. 1999. An exploratory analysis of definitions and applications of spirituality in the workplace. Journal of Organizational Change Management 12(4): 318-327.
موسوی‌ شیری، محمود؛ ‌صالحی، مهدی؛ احمد‌نژاد، محمد. (1394)، بررسی رابطه تعهد حرفه ای و تعهد سازمانی حسابرسان با رفتار حسابرسی ناکارآمد. تحقیقات حسابداری و حسابرسی، شماره 25، صص 34-53.
Iannaccone, L. 1998. Introduction to the economics of religion. Journal of Economic Literature 36(3): 1465-1496.
مومنی، منصور و فعال‌قیومی، علی. (1394)، تحلیل آماری با استفاده از SPSS. تهران، ایران: گنج شایگان.
Kannan, R., and M. P. Pillai. 2008. An examination on the professional commitment of engineering college teachers. International Business Management 2(6): 218-224.
مهدوی، غلامحسین و زمانی، رضا. (1397الف)، تأثیر ویژگی‌های فردی حسابرسان بر رضایت شغلی آن‌ها. دانش حسابرسی، شماره، 71، دوره 18، صص 37-56.
Klein, H. J., J. C. Cooper, J. A. Molloy, and J. T. Swanson. (2014). The assessment of commitment: Advantages of a unidimensional. Target-Free Approach 99(2): 222-238.
مهدوی، غلامحسین و زمانی، رضا. (1397ب)، بررسی تأثیر منبع کنترل، تجربه و میزان تحصیلات حسابرسان بر تعهد حرفه‌ای آن‌ها. فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، شماره 5، دوره 3، صص 131-150.
Lee, K. K., and C. B. Levine. 2020. Audit partner identification and audit quality. Review of Accounting Studies. In proof.
مهدوی، غلامحسین و زمانی، رضا. (1397پ)، تأثیر ویژگی‌های فردی و سازمانی بر پذیرش کمتر از واقع گزارش‌کردن زمان از جانب حسابرس. بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، شماره 25، دوره 4، صص 555-570.
Leventis, S., E. Dedoulis, and O. Abdelsalam. 2018. The impact of religiosity on audit pricing. Journal of Business Ethics 148(1): 53-78.
مهدوی، غلامحسین و هوشمند، عبدالحمید. (1392)، بررسی تأثیر فرهنگ اخلاقی سازمان بر رفتار حسابرس. دانش حسابرسی، شماره 13، صص 1-24.
Lord, A. T., and T. F. DeZoort. 2001. The impact of commitment and moral reasoning on auditor’s responses to social influence pressure. Accounting, Organizations and Society 26(3): 215-235.
میناوند، فاطمه. (1396)، بررسی تأثیر انحراف در استراتژی شرکت بر رابطه بین تخصص حسابرس در صنعت و کیفیت حسابرسی. پایان‌ نامه کارشناسی‌ارشد حسابرسی، دانشگاه خاتم، تهران.
McDaniel, S. W., and J. J. Burnett. 1990. Consumer religiosity and retail store evaluative criteria. Journal of the Academy of Marketing Science 18(2): 101-112.
هوشمند، عبدالحمید. (1392)، بررسی دیدگاه حسابرسان ارشد در خصوص تأثیر رهبری صحیح و فرهنگ اخلاقی سازمان بر رفتار غیرعادی آن‌ها. رساله دکتری، دانشگاه شیراز: شیراز.
Meixner, W. F., and D. M. Bline. 1989. Professional and job-related attitudes and the behaviours they influence among governmental accountants. Accounting, Auditing and Accountability Journal 2(1): 8-20.
‌مهرانی، ساسان و نعیمی، مهدیس. (1382)، تئوری اخلاقی و تأثیر فشار بودجه زمانی بر رفتار ناکارآمد حسابرسان مستقل. بررسی‌ های حسابداری و حسابرسی، شماره 32، دوره 10، صص 43-61.
Morrow, P. C. 1983. Concept redundancy in organizational research: The case of work commitment. Academy of Management Review 8(3): 263-279.
Norozi, F. 2010. Professional commitment and social factors affecting it among Islamic Azad University, Tehran north branch and Shahid Beheshti University employees. Journal of Sociological Studies of Youth 1(3): 143-168.
Paino, H. A., S. I. Thani, and S. I. Z. S. Idris. 2011. Organizational and professional commitment on dysfunctional audit behaviour. British Journal of Arts and Social Sciences 1(2): 94-105.
Porter, L., R., R. Steers, R. T. Mowday, and P. Boulian. 1974. Organizational commitment, job satisfaction, and turnover among psychiatric technicians. Journal of Applied Psychology 59(5): 603-609.
Rita, Y. 2012. The effect of tenure audit and dysfunctional behavior on audit quality: International conference on economics. Business and Marketing Management 29(3): 18-22.
Shweder, R. A. 1991. Thinking through Cultures: Expeditions in Cultural Psychology. Cambridge, MA, United States: Harvard University Press.
Smith, A. 1776. An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations. W. Strahan and T. Cadell, London.
Wanger, M. F., and J. Conley. 1999. The fourth wave: The spirituality-based firm. Journal of Organizational Change Management 12(4): 292-301.
Warr, P., J. Cook, and T. Wall. 1979. Scales for the measurement of some work attitudes and aspects of psychological well-being. Journal of Occupational Psychology 52(2): 129-148.
Wiener, Y., and Y. Vardi. 1980. Relationships between job, organization, and career commitments and work outcomes-an integrative approach. Organizational Behavior and Human Performance 26: 81-96.
Zarefar. A., H. Andreas, and A. Zarefar. 2016. The influence of ethics, experience and competency toward the quality of auditing with professional auditor skepticism as a moderating variable. Social and Behavioral Sciences 219: 828-832.
حسابداری ارزشی و رفتاری
دوره 7، شماره 13
تابستان 1401
صفحه 117-153