بررسی تأثیر سبک‌های تفکر حسابرسان بر توانایی کشف سوءاستفاده از دارایی‌ها با تبیین نقش میانجی تردید حرفه‌ای

نویسندگان
ناهید رضائی 1
زهرا دیانتی دیلمی 2
رضا غلامی جمکرانی 3
فریدون رهنمای رودپشتی 4
1 دانشجوی دکترای حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران (nhrezaei.59@gmail.com)
2 دانشیار گروه حسابداری، دانشکده علوم مالی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران (dianati@khu.ac.ir)
3 گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران (نویسنده مسئول)
4 استادگروه حسابداری و مالی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران , و عضو انجمن حسابداری مدیریت ایران( rahnama.roodposhti@gmail.com)
10.61186/aapc.7.14.171
چکیده
سوء استفاده از دارایی­ها که یکی از گونه‌های تقلب به شمار می­ رود، همواره یک نگرانی بالقوه‌ای برای مدیران، حسابرسان و ذینفعان شرکت­ها تلقی می‌شود. علیرغم وجود قوانین سخت‌گیرانه، این پدیده همچنان در حال رشد است به­طوری­که "سوءاستفاده از دارایی­ها" بیشترین فراوانی تقلب را در جوامع مختلف دارد. ولی در مطالعات انجام‌شده در حوزه حسابداری، کمتر به آن توجه شده­ است. ازاین‌رو هدف مطالعه حاضر، بررسی تأثیر سبک‌های تفکر کارکردی حسابرسان بر توانایی کشف سوء استفاده از دارایی‌ها با تأکید بر نقش میانجی‌گری تردید­ حرفه ­ای حسابرسان است. این تحقیق از نوع کاربردی و پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش شامل حسابرسان شاغل عضو جامعه حسابداران رسمی ایران در سال1400 می ­باشد که تعداد 384 نفر به ‌عنوان حجم نمونه انتخاب گردید. داده‌های پژوهش از طریق پرسشنامه جمع‌آوری ‌شده و با استفاده از مدل‌ سازی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی (PLS) مورد تحلیل قرارگرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که سبک‌های تفکر کارکردی (شامل سبک قانونی، قضاوتی و اجرایی)، به‌طور مستقیم بر توانایی کشف سوءاستفاده از دارایی تأثیر مثبت دارد؛ ولی شدت تأثیر سبک تفکر اجرایی(پردازش اطلاعات ساده) ضعیف ­تر از دو سبک تفکر قضائی و قانونی (پردازش اطلاعات پیچیده) است. همچنین تأثیر مثبت سبک های تفکر قضاوتی و اجرایی بر توانایی کشف سوء استفاده از دارایی­ها با متغیر میانجی تردید ­حرفه‌ای معنا­دار است؛ ولی تأثیر مثبت سبک تفکر قانونی بر توانایی کشف سوء استفاده از دارایی­ها با متغیر میانجی تردید ­حرفه ­ای معنا­دار نیست. مطالعه نشان می­ دهد که تردید­­حرفه ­ای حسابرسان، توا­نایی کشف را افزایش می­دهد. یافته ­های حاصل از این مطالعه می­تواند در امر آموزش بهتر حسابرسان در دانشگاه و تدوین استانداردهای بهتر حسابرسی و اجرای بهتر کار حسابرسی و کشف تقلب به حسابرسان کمک کند.
کلیدواژه‌ها
سبک‌های تفکر
توانایی کشف سوء استفاده از دارایی‌ها‌
تردید حرفه‌ای

عنوان مقاله English

Examining the Effect of Auditor's thinking styles on Ability of the detection of Assets Misappropriation, Considering mediating Effect of Professional Skepticism

نویسندگان English

Nahid Rezaei 1
Zahra Dianati Deilami 2
Reza Gholami Jamkarani 3
Fraydoon rahnamay Roodposhty 4
1 PhD Student in Accounting, Qom Branch, Islamic Azad University, Qom, Iran(nhrezaei.59@gmail.com)
2 Associate Professor of accounting, Faculty of financial sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran (dianati@khu.ac.ir)
3 Assistant Professor,Department of Accounting, Qom Branch, Islamic Azad University, Qom, Iran(Corresponding author)
4 Department of Accounting, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran(roodposhti.rahnama@gmail.com)
چکیده English

Assets misappropriation is one of the types of fraud that has the potential anxiety for managers, auditors, and firm’s stakeholders. In spite of strict rules, this phenomenon is increasing how assets misappropriation has the most frequencies in different societies. But based on studies results in the accounting field, there is low paying attention on it. Therefore, the aim of the present study was to investigate the effect of auditors' functional thinking styles on the ability to detect assets misappropriation by emphasizing the mediating role of auditors' professional skepticism.This research is of applied and survey type. The statistical population of the study includes auditors working as members of the Iranian society of certified public accountants in 1400, of which 384 people were selected as the sample size. Research data were collected through a questionnaire and analyzed using structural equation modeling by partial least squares (PLS) approach. Findings show that functional thinking styles (including legal, judicial, and executive styles) have a direct positive effect on the ability to detect asset misappropriation; but the intensity of the effect of executive thinking style (simple information processing) is weaker than the two styles of judicial and legal thinking (complex information processing). also, the positive effect of judgmental and executive thinking styles on the ability to detect the misappropriation of assets with the mediating variable of professional skepticism is significant; But the positive effect of legal thinking style on the ability but the positive effect of legal thinking style on the ability to detect the misappropriation of assets with the mediating variable of professional skepticism is not significant. The study shows that auditors' professional skepticism increases their ability to detect misappropriation of assets.The findings can help auditors to better train auditors at the university and to develop better auditing standards and better performance of audit work and detect fraud.

کلیدواژه‌ها English

Thinking Styles
Detection of Assets Misappropriation
professional skepticism
Assets Misappropriation
Accounting, Organizations and Society 62: 1-20.
آذر، عادل و غلامزاده، رسول. (1395). مدلسازی معادلات ساختاری کمترین مربعات جزئی (PLS-SEM)، چاپ اول، انتشارات نگاه دانش.
Achilles،W. 2006. An Experimental Analysis of the Impact of Goal Orientation, Ethical Orientation, and Personality Traits on Managers’and Accountants’ Abilities to Recognize Misappropriation of Assets,” the degree of Doctor of Philosophy at Virginia Commonwealth University.
ابطحی، سیده نرجس. (1399)، تاثیر اخلاق، تجربه و شایستگی بر کیفیت حسابرسی با توجه به نقش میانجی شک و تردید حسابرس، مطالعات اقتصاد، مدیریت‌مالی و حسابداری، دوره ششم، شماره 2 ، صص 119- 135
Alaybek, B., Y. Wang, R. S. Dalal, S. Dubrow, and L. S. Boemerman. 2021. Meta-analytic relations between thinking styles and intelligence. Personality and Individual Differences, 168: 110-322.
امانی، کوروش؛ نیکو مرام، هاشم؛ بنی مهد، بهمن. ( ۱۳۹۹)، عواطف فردی و تردید حرفه‌ای حسابرس، دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، شماره 9، صص 35 - 53.
Aldossari,.T. 2021.The Common Thinking Styles Based on the Mental Self-Government Theory Among Saudi University Students According to Gender, Academic Achievement and Extracurricular Activities, International Journal of Learning, Teaching and Educational Research , 20( 6): 258-276
پاشائی فشتالی، محمد؛ آزادی هیر، کیهان؛ وطن‌پرست، محمدرضا. (1399). بررسی تاثیر اخلاق حرفه‌ای و فلسفه اخلاقی شخصی بر توانایی کشف تقلب حسابرس با توجه به نقش میانجی تردید حرفه‌ای. دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، سال 5، شماره ۱۰، صص۳۱۹-۳۴۹.
Arifuddin, R. H., and A. Indrijawati. 2020. Auditor Experience, Work Load, Personality Type, and Professional Auditor Skeptisism against Auditors' Ability in Detecting Fraud. Journal of Talent Development and Excellence, 12(2s):1878-1890.
حسینی، سید حسین؛ بنی مهد، بهمن؛ صفری، زهرا. (۱۳۹۹)، بررسی تأثیر دیدگاه های تردید حرفه‌ای حسابرس در ارزیابی ریسک تقلب، با توجه به اثر مداخله کنندگی مهارت ارتباطی و تضعیف اجتماعی، دانش حسابداری، شماره 2، صص 71- 105.
Association of Certified Fraud Exam iners (ACFE). 2020. Report to the Nations on Occupational Fraud andAbuse. Global Fraud Study.
حیدر، مجتبی و نیکومرام، هاشم. (۱۳۹۷)، سبک‌های تفکر و تردید حرفه‌ای در حسابرسی(آزمون نظریه خود حکومتی ذهن)، فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، شماره 5، صص 151-185.
Awaluddin, M., N. Nirgahayu, R. S. Wardhani, and A. Sylvana. 2019. The The Effect of Expert Management, Professional Skepticism And Professional Ethics On Auditors Detecting Ability With Emotional Intelligence As Modeling Variables. International Journal of Islamic Business and Economics (IJIBEC), 3(1): 49-67.
داوری، علی؛ رضازاده، آرش. (1396)،کتاب مدل سازی معادلات ساختاری به نرم افزارPLS . چاپ چهارم. تهران: سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی.
Bayuandika, M., and R. Mappanyukki. 2020. The Effect of Spiritual Intelligence and Professional Skepticism of Internal Auditors on Detection of Fraud. International Journal of Asian Social Science, 11(1): 22–29.
دیباکیا پریا، شکری چشمه سبزی اعظم، مرادزاده فرد مهدی. (۱۴۰۰)، تاثیر آگاهی و قضاوت اخلاقی حسابداران در تمایل به گزارش تخلفات مالی با تاکید بر نقش تعدیل‌گر شدت اخلاقی درک شدهدو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری.; سال6، شماره12، صص۲۱۲-۱۶۸.
Brasel, K. R., R. C. Hatfield, E. B. Nickell, and L. M. Parsons. 2019. The Effect of Fraud Risk Assessment Frequency and Fraud Inquiry Timing on Auditors' Skeptical Judgments and Actions. Accounting Horizons, 33(1): 1-15.
کمیته تدوین استانداردهای حسابداری و حسابرسی. (۱۳۹۱)، استانداردهای حسابرسی، (تجدید نظر شده، ۱۳۹۱). تهران: سازمان حسابرسی.
Ching, Y.S., & Chann, L. 2012. The relationship among creative, critical thinking and thinking style in Taiwan ltinght School Students. Journal of Instructional Psychology, 31: 33-45.
محسنین، شهریار؛ اسفیدانی، محمدرحیم. (1393)، معادلات ساختاری مبتنی بر رویکرد حداقل مربعات جزئی به کمک نرم افزار .Smart-PLS(چاپ اول). تهران: موسسه کتاب مهربان نشر.
Choirunnis, N. 2018. The influence of auditor’s experience, ethic of profession and personality toward auditor’s professional skepticism and auditor’s capability on fraud detection, 7 (3): 186-202.
ملکی، علیرضا؛ عبدلی، محمد رضا؛ عبدالهی، احمد؛ عباسی، ابراهیم.(1399) تدوین مدل کیفی تردید حرفه ای حسابرسان:از دیدگاه شرکای مؤسسه های حسابرسی و مدیران جامعه حسابداران رسمی ایران، فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، سال 5، شماره 9، صص ۵۵-۷۹
Cohen, J., D. Dalton., and N. Harp. 2017. Neutral and presumptive doubt
مهدویان راد، خداداد؛ ذبیحی، علی؛ فغانی ، خسرو. (1400)، سبک تفکر و سبک اسنادی حسابرسان مستقل و رابطه آن با سبک تصمیم‌گیری، مطالعات رفتاری در مدیریت، شماره 26، صص 88-103.
Coram, P., C. Ferguson, and R. Moroney. 2008. Internal audit, alternative internal audit structures and the level of misappropriation of assets fraud. Accounting & Finance, 48(4):543-559.
نازی، سیده فریبا؛ سلیمانی، غلامرضا؛ خلیفه سلطانی، سید احمد. (۱۳۹۴)، اثر تردید حرفه‌ای حسابرس داخلی بر قضاوت حرفه‌ای در کشف تقلب، پایان نامه کارشناسی ارشد رشته حسابداری، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد.
Curtis,j.2017.Reexamining the Relationship Between Thinking Styles and Transformational Leadership: What Is the Contribution of Imagination and Emotionality? journal of leadership studies: 11(2): 8-21.
نعمتی کشتلی، علیرضا. (1400)، تأثیر استراتژی‌های یادگیری شناختی کرتون بر برآورد خطر تقلب (مطالعه موردی: حسابرسان دیوان محاسبات ایران)، دوفصلنامه علمی حسابداری دولتی، شماره2، صص 79-94.
Duff, A. 2004. The Role of Cognitive Learning Styles in Accounting Education: Developing Learning Competencies. Journal of Accounting Education, 22 (1): 29-52.
نعمتی کشتلی، علیرضا؛ حمیدیان، محسن؛ جعفری، سیده محبوبه؛ صراف، مریم. (۱۳۹۹)، تأثیر سبک‌های شناختی حسابرسان بر ارزیابی ریسک تقلب (آزمون نظریه انرژیک گریگورک)، دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، شماره 9، صص 1-33.
Fornell, C. and Larcker, D. 1981. Evaluating Structural Equation Modeling with Unobserved Variables and Measurement Error. Journal of Marking Research, 18(1): 39-50.
ولیان، حسن؛ عبدلی، محمدرضا؛ استادهاشمی، علی؛ صفری گرایلی، مهدی. (1400)، طراحی مدل تردید‌حرفه‌ای بر اساس ذهنیت و نگرش حسابرسان: با استفاده از تحلیل داده بنیاد، دانش حسابرسی، دوره 21، شمار۸۴، صص۱۸۰-۱۵۰
Gawronski, B. 2007. Associative and propositional processes in evaluation: An integrative review of implicit and explicit attitude change. Psychological Bulletin, 132: 692–731.
هرمزی، شیرکو؛ نیکومرام، هاشم؛ رویایی، رمضانعلی؛ رهنمای رودپشتی، فریدون. (1395)، بررسی تأثیر سوگیری‌های روان‌شناختی بر تردید حرفه‌ای حسابرس، پژوهش‌های تجربی حسابداری، شماره 22، صص 117-142.
Glover, S. M., and D. F. Prawitt. 2014. Enhancing auditor professional skepticism: The professional skepticism continuum. Current Issues in Auditing, 8(2), P1-P10.
Gollwitzer, P. M. 1990. Action phases and mind-sets. Handbook of motivation and cognition: Foundations of social behavior, 2: 53-92.
Griffith, E. E., Hammersley, J. S., Kadous, K., & Young, D. 2016. Auditor mindsets and audits of complex estimates. Journal of Accounting Research, 53(1), 49–77.
Grigorenko, E. L., & Sternberg, R. J. 2010. Styles of Thinking. Abilities and Academic Performance. Exceptional Children, 63: 295-312.
Ha Le, T. T., and M. D. Tran. 2018. The effect of internal control on asset misappropriation: The case of Vietnam. Business and Economic Horizons (BEH), 14(4): 941-953.
Hair Jr, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C., & Sartedt, M. 2013. A Primer on Partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM). SAGE Publications, Incorporated.
Hamshari, Y. M., H. Y. Ali, and M. A. Alqam. 2021. The Relationship of Professional Skepticism to the Risks of Auditing and Internal Control, and the Discovery of Fraud and Core Errors in the Financial Statements in Jordan. Academic Journal of Interdisciplinary Studies, 10(2): 105-105.
Hulland, J. 1999. Use of partial least squares (PLS) in strategic management research: A review of four recent studies. Strategic management journal, 20(2): 195-204.
Hurtt, R. K. 2010. Development of a scale to measure professional skepticism. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 29(1): 149-171.
Hurtt, R. K., H. Brown-Liburd, C. E. Earley, and, G. Krishnamoorthy. 2013. Research on auditor professional skepticism: Literature synthesis and opportunities for future research. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 32(1): 45-97.
Indrasti, A. W., and B. Karlina. 2020. Determinants Affecting the Auditor’s Ability of Fraud Detection: Internal and External Factors. Adv. Econ. Bus. Manag. Res, 127: 19-22.
Janssen, S., K. Hardies, A. Vanstraelen, and K. M. Zehms. 2020. Professional Skepticism Traits and Fraud Brainstorming Quality. Available at SSRN.
Juliana, L., R. J. Johari, J. Said, and L. S. Wondabio. 2021. The effects of tone at the top and professional skepticism on fraud risk judgment among internal auditors in Indonesia. Management & Accounting Review (MAR), 20(1): 139-154.
Kartikarini, N. and Sugiarto. 2016. Pengaruh Gender , Keahlian , dan Skeptisisme Profesional terhadap Kemampuan Auditor Mendeteksi Kecurangan ( Studi pada Badan Pemeriksa Keuangan Republik Indonesia )’, Simposium Nasional Akuntansi XIX, Lampung: 1–31.
Kim, M. 2011. The relationship between thinking style differences and career choices for high-achieving students. Roeper Review, 33(4) : 252-262.
Koomson, T. A. A., G. M. Y. Owusu, R. A. Bekoe, and M. Oquaye. 2020. Determinants of asset misappropriation at the workplace: the moderating role of perceived strength of internal controls. Journal of Financial Crime,Vol.ahead-of-print No.ahead-of-print. https://doi.org/10.1108/JFC-04-2020-0067
Murtiadi, A. Nirgahayu, & Rulyanti, S. 2019. The Effect Of Expert Management, Professional Skepticism And Professional Ethics On Auditors Detecting Ability With Emotional Intelligence As Modeling Variables(Study At The Makassar City Inspectorate) International Journal of Islamic Business and Economics, 3(1) :49-67.
Nekansa, P. C. 2016. Professional Skepticism and Fraud Risk Assessment: An Internal Auditing Perspective.
Nelson, M. 2010. A Model and Literature Review of Professional Skepticism in Auditing, Johnson School Research Paper Series, 15(3): 97-111.
Nelson, Mark W.2009. Model and Literature Review of Professional Skepticism in Auditing Auditing: A Journal of Practice & Theory. 28(2): 1-34.
Nolder, C. J. and K. Kadous, 2018. Grounding the professional skepticism construct in mindset and attitude theory: A way forward. Accounting, Organizations and Society, 67: 1-14.
Phillips. E., & Burrell, D. 2009.“Decision-making skills that encompassa critical thinking orientation for law enforcement professionals”. InternationalJournal of Police Science & Management, 11(2), 141-149.
Plumlee, D., B. A. Rixom, and A. J. Rosman. 2012. Training auditors to think skeptically. Working paper, The University of Utah and University of Connecticut.
Pramana, A. C., and G. Irianto. 2016. The influence of professional skepticism, experience and auditors independence on the ability to detect fraud. Imperial Journal of Interdisciplinary Research, 2(11) :1438-1447.
Rose, A. M., J. M. Rose, I. Suh, and J. C. Thibodeau. 2016. When fraud brainstorming becomes dysfunctional: can the generation of many fraud risks increase anchoring on client-provided explanations? Working Paper.
Rustiarini, N., and N. Novitasari. 2014. Persepsi auditor atas tingkat efektivitas red flags untuk mendeteksi kecurangan. Jurnal Akuntansi Multiparadigma, 5(3): 345-354.
Sadgali, I., N. Sael, and F. Benabbou. 2019. Performance of machine learning techniques in the detection of financial frauds. Procedia computer science: 148: 45-54.
Said, L. L., and A. Munandar. 2018. The Influence of Auditor’s Professional Skepticism and Competence on Fraud Detection: The Role of Time Budget Pressure. Jurnal Akuntansi dan Keuangan Indonesia, 15(1) : 104-120.
Sari, K. G. A., M. G. Wirakusuma, and N. M. D. Ratnadi. 2018. Pengaruh skeptisisme profesional, etika, tipe kepribadian, kompensasi, dan pengalaman pada pendeteksian kecurangan. E-Jurnal Ekonomi dan Bisnis Universitas Udayana, 7(18) : 29-56.
Sarstedt, M., J. F. Hair Jr, C. Nitzl, C. M. Ringle, and M. C. Howard. 2020. Beyond a tandem analysis of SEM and PROCESS: Use of PLS-SEM for mediation analyses!. International Journal of Market Research, 62(3) : 288-299.
Simanjuntak, S., and A. Hasan. 2015. Pengaruh Independensi, Kompetensi, Skeptisme Profesional dan Profesionalisme Terhadap Kemampuan Mendeteksi Kecurangan (Fraud) pada Auditor di BPK RI Perwakilan Provinsi Sumatera Utara (Doctoral dissertation, Riau University).
Sternberg, R. 1997. Styles of thinking and learning. Canadian Journalof School, 13(2): 15-40.
Sulistiyanti, R., and Y. Yakub. 2020. Can professional skepticism, experience, and training support the ability of internal government supervisors to detect fraud?. Point of View Research Accounting and Auditing, 1(4) : 190-196.
Verwey, I. G., and S. K. Asare. 2021. The Joint Effect of Ethical Idealism and Trait Skepticism on Auditors’ Fraud Detection. Journal of Business Ethics:1-15.
Verwey,.G..and Asare, S. 2021. The Joint Effect of Ethical Idealism and Trait Skepticism on Auditors’ Fraud Detection. J Bus Ethics, Accounting Horizons, 32(1): 53-63.
Vogel, J. 2010. BonJour on explanation and skepticism. Studies in History and Philosophy of Science Part A, 41(4): 413-421.
Widiyastuti, M., and S. Pamudji. 2009. Pengaruh kompetensi, independensi, dan profesionalisme terhadap kemampuan auditor dalam mendeteksi kecurangan (FRAUD). Value Added| Majalah Ekonomi Dan Bisnis, 5(2): 52-73
Xinyi. L, Yadan. L, Xuewei .W, Huizhi .B, Weiping .H.2022. Affective valence moderates the influence of thinking style on insight problem solving, Biological Psychology ,170: 135-267.
Yu, F., & X. Yu. 2011. Corporate lobbying and fraud detection. Journal of Financial and Quantitative Analysis, 46(6):1865-1891.
Zhang ,l. 2014. Revisiting the predictive power of thinking styles for Academic performance. The Journal of psychology Interdisciplinary and Applied: 138(4): 351-370.
Zhang, L. F., Postiglione, G. A. 2001.Thinking styles, self-esteem, and social-economic status. Personality and Individual differences, 33: 1333- 1346
perspectives of professional skepticism and auditor job outcomes.
حسابداری ارزشی و رفتاری
دوره 7، شماره 14
زمستان 1401
صفحه 171-220