تبیین الگوی گزارشگری مسئولیت اجتماعی در ایران با استفاده از روش نظریه بنیاد

نویسندگان
پروانه علی محمدی 1
زهرا یوسفی‌امین 2
سیده عاطفه حسینی 3
1 دانشجو دکتری، گروه حسابداری، واحد فیروزکوه، دانشگاه آزاد اسلامی، فیروزکوه، ایران(parvanealimohammadi@yahoo.com)
2 استادیار گروه حسابداری، واحد فیروزکوه، دانشگاه آزاد اسلامی، فیروزکوه، ایران (نویسنده مسئول)
3 استادیار گروه حسابداری، واحد فیروزکوه، دانشگاه آزاد اسلامی، فیروزکوه، ایران (hosseini-accounting58@yahoo.com)
10.61186/aapc.8.15.249
چکیده
هدف اصلی پژوهش حاضر، تبیین الگوی گزارشگری مسئولیت اجتماعی در ایران می‌‌باشد. این پژوهش از نوع اکتشافی با رویکردکیفی و با روش نظریه پردازی داده ‌بنیاد است که با انجام مصاحبه با افراد خبره در حوزه گزارشگری مالی و اجتماعی و حفظ محیط‌ زیست در سال 1401 و 1402 به روش نمونه‌گیری هدفمند، به اشباع رسیده است. نتایج حاصل از پژوهش منجر به تبیین الگوی گزارشگری مسئولیت اجتماعی شامل شرایط علی، راهبردها و پیامدهای ناشی از ایجادگزارشگری مزبور گردیده است. مطابق یافته‌های پژوهش، شرایط علی شامل الزامات و مشوق‌های محیطی، شرایط اجتماعی، ویژگی‌های فرهنگی مذهبی و اقتصادی و سیاسی کشور و ویژگی‌های بین‌المللی است. همچنین یافته‌های پژوهشگر نشان می دهدکه برای تحقق هدف مزبور، راهبردهایی مانند توجه دولت و سازمان بورس، ایجاد بستر فرهنگی لازم در هیأت‌ مدیره، تهیه چارچوب گزارشگری مربوطه، استقرار کمیته مسئولیت اجتماعی در شرکت‌ها، ایجاد زیرساخت‌های اجرایی لازم در جامعه ضروری است. پیامدهای ایجاد گزارشگری مسئولیت اجتماعی شامل افزایش اعتماد اجتماعی، بهبود شرایط کسب و کار، ارتقا برند، حفظ محیط زیست و مدیریت بحران های آتی می باشد. باتوجه به الزامی شدن گزارشگری مسئولیت اجتماعی برای شرکت های بورسی، یافته‌های این پژوهش می‌تواند به بسترسازی مناسب گزارشگری مسئولیت اجتماعی در ایران کمک نماید.


کلیدواژه‌ها
گزارشگری
مسئولیت اجتماعی
تئوری نظریه بنیاد

عنوان مقاله English

Explanation the Model of Social Responsibility Reporting in Iran Using the Grounded Theory Method

نویسندگان English

Parvaneh AliMohammadi 1
Zahra YousefiAmin 2
Seyyede Atefeh Hosseini 3
1 PhD student of Accounting ,Firouzkoh Branch,Islamic AzadUniversity. Firouzkoh, Iran. parvanealimohammadi@yahoo.com
2 Assistant Professor of Accounting, Firouzkoh Branch,Islamic AzadUniversity, Firouzkoh, Iran(Corresponding Author)
3 Assistant Professor of Accounting, Firouzkoh Branch,Islamic AzadUniversity, Firouzkoh, Iran. hosseini-accounting58@yahoo.com
چکیده English

The main goal of Haaz research is to explanation social responsibility reporting in iran. This research is of an exploratory type with a qualitative approach and a data theorizing method, which has reached saturation by conducting interviews with experts in the field of financial and social reporting and environmental protection in the years 2022 and 2023 using the purposeful sampling method. The results of the research have led to the presentation of the reporting model of social responsibility, including causal conditions, strategies and consequences resulting from the creation of said reporting. According to the findings of the research, causal conditions include environmental requirements and incentives, social conditions, cultural, religious, economic and political characteristics of the country and international characteristics. Also, the findings of the researcher show that in order to achieve the aforementioned goal, strategies such as the attention of the government and the stock exchange organization, creating the necessary cultural platform in the board of directors, preparing the relevant reporting framework, establishing the social responsibility committee in companies, and creating the necessary executive infrastructure in the society are necessary. The consequences of creating social responsibility reporting include increasing social trust, improving business conditions, promoting the brand, preserving the environment, and managing future crises. The findings of this research can contribute to the development of social responsibility reporting literature in Iran.

کلیدواژه‌ها English

Reporting
Social responsibility
Grounded Theory Method
Appel, M. & D. Donghong, & H. Morshadul, 2021. Corporate Social Responsibility: Business Responses to Coronavirus (COVID-19) Pandemic. SAGE Open, 11(1): 21582440209. Available at:. DOI: 10.1177/2158244020988710.
جمشیدی‌نوید، بابک و حیدری‌نژاد، قدرت‌اله (1399). گزارشگری مسئولیت اجتماعی شرکت: چالش استانداردگذاری و خدمات اطمینان‌بخش. مطالعات حسابداری و حسابرسی، 9(34)، صص. 83-98.
Bapuji, H., C., Patel, G., Ertug, ..., & D.G. Allen, 2020. Corona crisis and inequality: Why management research needs a societal turn. Journal of Management, 46(7): 1205-1222. Available at:. https://doi. org/10.1177/0149206320925881.
حساس‌یگانه، یحیی؛ سهرابی، حسینعلی و غواصی‌کناری، محمد (1399). ارتباط گزارشگری مسئولیت اجتماعی با ارزش شرکت. پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی، 12(45)، صص. 1-20.
Baskentli, S., S., Sen, S., Du, & C.B. Bhattacharya, 2019. Consumer reactions to corporate social responsibility: The role of CSR domains. Journal of Business Research, 95: 502–513. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2018.07.046
خواجوی، شکراله و اعتمدی‌جوریابی، مصطفی (1394). مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها و گزارشگری آن (مقاله مروری- تحلیلی). حسابداری سلامت، 4(2)، صص. 104-123.
Carroll, A.B. 1979. A Three-Dimensional Conceptual Model of Corporate Social Perfrmance. Academy of Management Review, 4(4): 497-505. Available at:. doi:10.2307/257850
دیانتی دیلمی، زهرا(1397). روش تحقیق کیفی و کمی در حسابداری. تهران: عدالت نوین صص143-127.
Chufama, M., & Y. Utaumire, 2021. A Review of Corporate Social Responsibility Theories and Models. International Journal of Economics, Commerce and Management United Kingdom, 4(3). : 111-125
زارع زاده ،الهام؛ معین الدین،محمود و دهقان دهنوی،حسن(1402).واکاوی ابعاد مسئولیت اجتماعی شرکت ها بر اساس تحلیل محتوای کیفی و غربال سازی فازی.دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت،صص. 189-165.
Claydon, J. 2011. A new direction for CSR: the shortcomings of previous CSR models and the rationale for a new model. Social Responsibility Journal, 7(3): 405-420. Available at:doi: 10.1108/17471111111154545.
زارعی، قاسم؛ رحیمی‌کلور، حسن و حق‌وردی‌زاده، ابوالفضل (1399). بحران ویروس کرونا و سو، مدیریت مسئولیت اجتماعی شرکت: تحلیل واکنش کاربران شبکه‌های اجتماعی به اخبار منفی حول مسائل مسئولیت اجتماعی. فصلنامه علمی‌پژوهشی مدیریت کسب و کار بین‌المللی، 3(10)، صص. 33-52.
Drobyazko1, S., T., Hilorme, D., Solokha, & O. Bieliakova, 2020. Strategic policy of companies in the area of social responsibility: Covid-19 challenges, 2020. Available at:https://doi.org/10.1051/e3sconf/202021104011.
سپاسی،سحروحسن زاده،مرتضی(1391). تاثیر بعد اقتصادی مسئولیت اجتماعی شرکت روی پایداری سود،دوفصلنامه علمی حسابداری ارزشی رفتاری.1(1)، صص. 138-123.
Kang, C., F., Germann, & R. Grewal, 2020. Washing Away Your Sins? Corporate Social Responsibility, Corporate Social Irresponsibility, and Firm Performance. Journal of Marketing, 80(2) . Available at: https://doi.org/10.1509/jm.15.0324.
سرلک ، نرگس ؛ زارع بهنمیری، محمدجواد ؛ رامشه ،منیژه ؛ میرزائی، بهاره(1402). رابطه گزارشگری مسئولیت اجتماعی و عملکرد شرکت، دوفصلنامه علمی حسابداری ارزشی رفتاری. دوره ۸، شماره ۱۵ صص. 151-175 .
Manuel, T. & T.L. Herron, 2020. An ethical perspective of business CSR and the COVID-19 pandemic. Society and Business Review, Available. https://www.emerald.com/insight/1746-5680.html
عبدی، مصطفی؛ کردستانی، غلامرضا و رضازاده، جواد (1398). طراحی الگوی منسجم گزارشگری پایداری شرکت‌ها. نشریه پژوهش ‌های حسابداری مالی، 11(4)، صص. 23-44.
Mugova, S., M., Mudenda, & P.R. Sachs, 2017. Corporate social responsibility in challenging times in developing countries shame. In S. Idowu, S. Vertigans, & A. Schiopoiu Burlea (Eds.), CSR, sustainability, ethics & governance: 207-228. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-52839-7-11
غلامی جمکرانی،رضا;صادقی،یاسر(1401).ایفای مسئولیت اجتماعی و نحوه گزارشگری آن در بانک های کشور.مطالعات اخلاق و رفتار در حسابداری و حسابرسی،1(4)، صص. 78-55.
Navickas, V., R., Kontautiene, J., Stravinskiene, & Y. Bilan, 2021. Paradigm shift in the concept of corporate social responsibility: COVID-19 Green Finance, 3(2): 138-152. . DOI: 10.3934/GF.2021008, Available http://www.aimspress.com/journal/GFps://doi.org/10.1177/2158244020988
قادرزاده، سیدکریم؛ ‌کردستانی، غلامرضا و حقیقت، حمید (1396). شناسایی و رتبه‌بندی عوامل مؤثر بر سطح افشای مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها با رویکرد داده‌کاوی. پژوهش های کاربردی در گزارشگری مالی، 6(2)، صص. 7-46.
Ouyng, R. &L.V. Yang, 2023.Can Corporate Social Responsibility Protect Firm Value During Corporate Environmental Violation Events? Willey, 30(4): 1942-1952
قاسمی‌حسین‌آبادی، فائزه (1394). مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها و نحوه سنجش آن. همایش ملی دستاوردهای نوین در حسابداری و مدیریت، https://civilica.com/doc/461024
Popkova, E., P., DeLo, B.S. Sergi, 2021. Corporate Social Responsibility Amid Social Distancing During the COVID-19 Crisis: BRICS vs. OECD Cuntries. Research in International Business and Finance, Vol. 55: 101-315. Available at: Doi: 10.1016/j.ribaf.2020.101315
کاظم‌پور، مرتضی و رحیمیان، نظام‌الدین (1397). مسئولیت‌پذیری اجتماعی شرکت‌ها: مفاهیم، ابعاد، نظریه‌ها و مروری بر مدل‌های آن. نشریه علمی حسابداری و منافع اجتماعی، 8(4)، صص. 143-165 .
Soleyman, E.,G.,Mansour, 2023.Did . Corporate social responsibility Vaccinate Corporains Againts COVID-19. Journal of Business Ethics. , Vol. 59: 1-27
کمیته گزارشگری پایداری سازمان حسابرسی (1401). استاندارد افشای پایداری 1 (الزامات کلی افشای مطالب مرتبط با پایداری). https://mohsen-ghasemi.com/ .
Visser, W. 2014. CSR 2.0, Transforming Corporate Sustainability and Responsibility. Available at: http://www.springer.com/series/11458
محمودی،رضا؛ طالب نیا،قدرت اله و شهدادی،خسرو (1402).فصلنامه اقتصاد مالی،دوره 17، صص. 207-221 .
Zhang, D., L., Shuhui, S., Morse, & L. Liu, 2020. The impact of COVID-19 on business perspectives of sustainable development and corporate social responsibility in China. Environment Development and Sustainablility, 24: 8521-8544. Available at: https://doi.org/10.1007/s10668-021-01798-y
مصطفایی، پرستو؛ حسینی، سیدعلی؛ حجازی، رضوان و بولو، قاسم (1401). تدوین چارچوب گزارشگری اجتماعی با تأکید بر ذینفعان اجتماعی. حسابداری مدیریت، 15(55)، صص. 1-22.
مهرانی، ساسان؛ کرمی، غلامرضا؛ سیدحسینی، سیدمصطفی و جهرومی، مهتاب (1397). نظریه حسابداری. جلد ۲. تهران: نگاه دانش.
حسابداری ارزشی و رفتاری
دوره 8، شماره 15
تابستان 1402
صفحه 249-296