تاثیر نقطه نظر شریک موسسه حسابرسی از احتمال تقلب و جهت‌گیری تردیدگرایانه حسابرسان بر تردید حرفه‌ای حسابرسان

نویسندگان
محبوبه جعفری 1
امید پورحیدری 2
احمد خدامی‌پور 3
1 دانشجوی دکتری حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران. M.jafari@aem.uk.ac.ir
2 استاد حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران (نویسنده مسئول).
3 استاد حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران. khodamipour@uk.ac.ir
10.61186/aapc.8.16.241
چکیده
تردید حرفه‌ ای نوعی نگرش دربرگیرنده ذهنی پرسشگر است که باعث هوشیاری نسبت به شرایطی می‌شود که نشان‌دهنده تقلب، سوگیری مدیریت و ناسازگاری بین شواهد است. سطح مناسبی از تردید حرفه‌ای برای یک حسابرسی با کیفیت بالا ضروری است، برای این منظور، پژوهش حاضر با چشم‌انداز بهبود تردید حرفه‌ای حسابرسان به بررسی تأثیر نقطه نظر شریک موسسه حسابرسی از احتمال تقلب و جهت‌گیری تردیدگرایانه حسابرسان بر سطح تردید حرفه‌ای در قضاوت‌های حسابرسان پرداخته است. در همین راستا، نقطه نظر شریک موسسه حسابرسی از احتمال تقلب در سه سطح (بیان دیدگاه شریک موسسه حسابرسی، بیان دیدگاه مدیر شرکت مورد رسیدگی و بیان نکردن هیچ دیدگاهی) و جهت‌گیری تردیدگرایانه حسابرس در دو سطح (جهت‌گیری بیرونی نسبت به صحت اظهارات مدیر شرکت مورد رسیدگی و یا جهت‌گیری درونی نسبت به صحت فرآیندهای قضاوت حسابرس) مورد دستکاری قرار گرفت تا اثر آن‌ها بر تردید حرفه‌ای حسابرسان مورد بررسی قرار گیرد. در پژوهش حاضر یک مطالعه آزمایشی به منظور بررسی تأثیر نقطه نظر شریک موسسه حسابرسی از احتمال تقلب و جهت‌گیری تردیدگرایانه حسابرسان بر سطح تردید حرفه‌ای در قضاوت‌های حسابرسان انجام گرفت. نمونه آماری پژوهش شامل 185 حسابرس شاغل در سازمان حسابرسی و موسسات حسابرسی معتمد بورس اوراق بهادار در سال 1402 است که با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. تحلیل داده‌ها و بررسی فرضیه‌ها با استفاده از نرم افزار SPSS، آزمون تحلیل واریانس و مقایسه میانگین انجام شده است. نتایج نشان می‌دهد، هنگامی که شریک موسسه حسابرسی، دیدگاه مدیر شرکت مورد رسیدگی را در خصوص پایین بودن احتمال تقلب بیان می‌کند در مقایسه با زمانی که دیدگاه خود (شریک موسسه حسابرسی) یا زمانی که هیچ دیدگاهی را بیان نمی‌کند، حسابرسان سطوح بالاتری از تردید حرفه‌ای را نشان می‌دهند. همچنین مشخص شد که تأکید بر جهت‌گیری تردیدگرایانه درونی برای افزایش تردید حرفه‌ای در قضاوت‌های حسابرسی مؤثرتر از تأکید بر جهت‌گیری تردیدگرایانه بیرونی نیست
کلیدواژه‌ها
تردید حرفه‌ای
نقطه نظر شریک موسسه حسابرسی از احتمال تقلب

عنوان مقاله English

The effect of Partner Communications of Fraud Likelihood and Skeptical Orientation on Auditors’ Professional Skepticism

نویسندگان English

Mahboobe Jafari 1
Omid Pourheidari 2
Ahmad Khodamipour 3
1 Ph.D.Student of Accounting, Faculty of Management and Economics, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran. M.jafari@aem.uk.ac.ir
2 Professor of Accounting, Faculty of Management and Economics, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran. (Corresponding Auther).
3 Professor of Accounting, Faculty of Management and Economics, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran. khodamipour@uk.ac.ir
چکیده English

Professional skepticism is an attitude that includes a questioning mind that makes to be alert to conditions indicating fraud, management bias, and inconsistencies across evidence. An appropriate level of professional skepticism is essential to a high-quality audit, for this purpose, this paper aims to investigate the effect of partner communication of fraud likelihood and skeptical orientation on the level of professional skepticism in auditor judgments. This study examines the effect on professional skepticism of the partner’s communication on the likelihood of fraud (making their own view known, making management’s view known or not making any view known) and the skeptical orientation being encouraged (outward orientation towards the veracity of management representations and/or inward towards the fallibility of the auditor’s judgment processes). The statistical sample consisted of 185 auditors working in trusted audit institutions of Tehran Securities & Exchange Organization in 2023 who were selected by convenience sampling. To investigate hypotheses and analyze data, an analysis of variance and the SPSS software were used. Results indicate that auditors exhibit higher levels of professional skepticism when the partner expresses management’s view, rather than their own view or no view, that there is a low likelihood of fraud. Also finding indicates emphasizing an inward skeptical orientation was not found to be more effective in encouraging professional skepticism in audit judgments than emphasizing an outward skeptical orientation.

کلیدواژه‌ها English

Keywords: Professional skepticism
Partner communication of fraud likelihood
Inward and outward orientation
Accounting and Corporate Regulatory Authority (ACRA). 2013. Practice Monitoring Program: Seventh Public Report. Available at: https://www.acra.gov.sg/training-and resources/publications/reports/practice-monitoring-programme public-reports.
امانی، کوروش؛ نیکو مرام، هاشم؛ بنی مهد، بهمن. (1396). عواطف فردی و تردید حرفه ای حسابرس، دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، دوره ۵، شماره 9، صص ۳۵-۵۳.
American Institute of Certified Public Accountants (AICPA). 2003. AICPA Practice Aid Series, Fraud Detection in a GAAS Audit: SAS No. 99 Implementation Guide. New York, NY: AICPA.
بامری، مرضیه؛ صفری گرایلی، مهدی؛ ولیان، حسن. (1398). بررسی تاثیر حمایت ادراک شده شریک حسابرس بر نگرش‌های مبتنی بر بی‌طرفی و شک در تردید‌ حرفه‌ای و پیامدهای رفتاری حسابرس، دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، دوره ۴، شماره 8 ، صص ۹۳-۱۲۹.
Australian Securities and Investments Commission (ASIC). 2016. REP 534 audit inspection program report for 2015–16. Available at: http://download. asic.gov.au/media/4331127/rep534‐published‐29‐june‐2017.pdf.
جعفری، محبوبه؛ پورحیدری، امید؛ خدامی‌پور، احمد. (1402). اثر اتخاذ دیدگاه و انگیزه‌ها بر تردید حرفه‌ای حسابرسان، پیشرفت‌های حسابداری، دوره 15، شماره 2، در نوبت چاپ.
Bell, T. B., M. E. Peecher, and I. Solomon. 2005. The 21st Century Public Company Audit. New York, NY: KPMG LLP.
دلاور، علی. (1397). روش تحقیق در روانشناسی و علوم رفتاری (چاپ 49)، تهران: انتشارات ویرایش.
Bierstaker, J. and A. Wright. 2001. The Effects of Fee Pressure and Partner Pressure on Audit Planning Decisions. Advances in Accounting 18: 25-46.
رضایی، نرگس؛ بنی مهد، بهمن؛ حسینی، سیدحسین. (1397). تاثیر هویت سازمانی و حرفه‌ای بر تردید حرفه‌ای حسابرس مستقل، نشریه دانش حسابرسی، دوره 18، شماره 71، صص 175-199.
Blix, L. H., L.C. Chui, B. J. Pike, and S. N. Robinson. 2021. Improving auditor performance evaluations: The impact on self‐esteem, professional skepticism, and audit quality. Journal of Corporate Accounting & Finance, 32(4), 84-98.
رویایی، رمضانعلی؛ یعقوب‌نژاد، احمد؛ آذین‌فر، کاوه. (1393). ارتباط بین تردید حرفه‌ای و قضاوت حرفه‌ای حسابرسان مستقل، پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی، دوره 6، شماره 22، صص 67-95.
Brazel, J. F., J. Leiby, and T. J. Schaefer. 2022. Do Rewards Encourage Professional Skepticism? It Depends. The Acconting Review 97(4): 131-154.
صفی‌خانی، رضا؛ صفرزاده، محمدحسین؛ اثنی‌عشری، حمیده. (1401). بررسی رابطه تردید حرفه‌ای، شناخت صاحبکار و قضاوت حسابرس، مجله دانش حسابداری، دوره 13، شماره 1، صص 59-82.
Carpenter, T. D., and J. L. Reimers. 2013. Professional skepticism: The effects of a partner’s influence and the level of fraud indicators on auditor’s fraud judgments and actions. Behavioral Research in Accounting 25 (2): 45-69.
غلامرضایی، محسن؛ حسنی، محمد. (1398). تاثیر اختلالات شخصیت بر تردید حرفه‌ای حسابرسان مستقل، مجله دانش حسابداری، دوره 10، شماره 2، صص 43-76.
Center for Audit Quality (CAQ). 2010. Report on Deterring and Detecting Financial Reporting Fraud. A Platform for Action Available at: http://www.thecaq.org/docs/reports-andpublications/deterring and-detecting-financial-reporting-fraud-a-platform-foraction. pdf.
فروغی، داریوش؛ سلیمانی مارشک، مجتبی. (1392). پاسخگویی و چالش افشای اطلاعات، پژوهش حسابداری، دوره 3، شماره 10، صص 73-94.
Chen, C. X., K. T. Trotman, and F. Zhou. 2015. Nominal versus interacting electronic fraud brainstorming in hierarchical audit teams. The Accounting Review 90 (1): 175-198.
کمیته تدوین استانداردهای حسابرسی سازمان حسابرسی. (1395). استانداردهای حسابرسی. تهران: انتشارات مرکز پژوهش‌های تخصصی حسابداری و حسابرسی سازمان حسابرسی.
Dennis, S., and K. M. Johnstone. 2015. Audit partner leadership tone and professional skepticism in fraud brainstorming. Working Paper, University of Wisconsin.
مدینه، سید محسن؛ زارع، ایمان. (1402). تأثیر باورهای دینی بر تردید حرفه‌ای و ارزیابی حسابرسان از خطر تحریف با اهمیت: رویکرد مراتب دین‌داری از منظر اسلام، مجله دانش حسابداری، دوره 14، شماره 4، صص 111-132.
Doty, J. R. 2011. What the PCAOB Expects for the Coming Year and Beyond. December, 5, 2011. Washington D.C.: PCAOB.
مهربان‌پور، محمدرضا؛ رحیمیان، نظام‌الدین؛ آهنگری، مهناز. (1401). تردید حرفه‌ای در حسابرسی (چاپ اول)، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.
Dougherty, M. P. R., C. F. Gettys, and R. P. Thomas. 1997. The role of mental simulation in judgments of likelihood. Organizational Behavior and Human Decision Processes 70 (2): 135-148.
هرمزی، شیرکو؛ نیکومرام، هاشم؛ رویایی، رمضانعلی؛ رهنمای رودپشتی، فریدون. (1395). بررسی تاثیر سوگیری‌های روانشناختی بر تردید حرفه‌ای حسابرس، پژوهش‌های تجربی حسابداری، دوره 6، شماره 22، صص 123-148.
Financial Reporting Council (FRC). 2013. Audit Quality Inspections Annual Report 2012/2013. Available at: https://www.frc.org.uk/news-and-events/news/2013/05/frc-publishes-audit-quality-inspections-annual-report-201213/.
یوسف‌زاده، نسرین؛ پورحیدری، امید؛ خدامی‌پور، احمد. (1399). بررسی تاثیر اطلاعات نامربوط و خطای جزئی در مدارک صاحبکار بر قضاوت تردیدآمیز حسابرس، پژوهش‌های کاربردی در گزارشگری مالی، دوره 9، شماره 16، صص 35-66.
Harding, N., and K. T. Trotman. 2017. The effect of partner communications of fraud likelihood and skeptical orientation on auditors' professional skepticism. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 36 (2), 111-131.
Hirst, D. E. 1994. Auditors' sensitivity to source reliability. Journal of Accounting Research 32 (1): 113-126.
Hoffman, V. B., and M. F. Zimbelman. 2009. Do strategic reasoning and brainstorming help auditors change their standard audit procedures in response to fraud risk? The Accounting Review 84 (3): 811-837.
Hurtt, R. K., H. L. Brown-Liburd, C. E. Earley, and G. Krishnamoorthy. 2013. Research on auditor professional skepticism: Literature synthesis and opportunities for future research. Auditing: A Journal of Practice and Theory 32 (Supplement 1): 45-97.
International Auditing and Assurance Standards Board (IAASB). 2012. “Overall objectives of the independt auditor and the conduct of an audit in accordance with international standards on auditing”.
International Auditing and Assurance Standards Board (IAASB). 2015. Enhancing Audit Quality in the Public Interest – A Focus on Professional Skepticism, Quality Control and Group Audits. New York.
International Auditing and Assurance Standards Board (IAASB). 2018. International standard on auditing 540 (revised): auditing accounting estimates and related disclosures.
International Forum of Independent Audit Regulators (IFIAR). 2015. International Forum of Independent Audit Regulators: Report on 2015 Survey of Inspection Findings. Available at: https://www.ifiar.org/activities/annual-inspection-findings-survey.
International Standards of Auditing (ISA) 220. Quality Control For an Audit of Financial Statements. Available at: https://www.studeersnel.nl/nl/document/universiteit-van-amsterdam/ais-ic-cases/isa-220-isa/8528545.
International Standards of Auditing (ISA) 240. The Auditor's Responsibilities Relating to Fraud in an Audit of Financial Statements. Available at: https://www.studeersnel.nl/nl/document/dai-hoc-kinh-te-quoc-dan/acca-sbr-book-2019/isa-240-aaccaca/66934412.
Kim, S., and K. T. Trotman. 2015. The comparative effect of process and outcome accountability in enhancing professional skepticism. Accounting and Finance, 55 (4), 1015–1040.
Kim, S., and N. Harding. 2017. The effect of a superior’s perceived expertise on the predecisional distortion of evidence by auditors. Auditing: A Journal of Practice & Theory 36 (1), 109-127.
Lewicki, R. J., E. C. Tomlinson, and N. Gillespie. 2006. Models of interpersonal trust development: Theoretical approaches, empirical evidence and future directions. Journal of Management 32 (6): 991-1022.
Libby, R., and K. T. Trotman. 1993. The review process as a control for differential recall of evidence in auditor judgments. Accounting, Organizations and Society 18 (6): 559-574.
Nelson, M. W. 2009. A model and literature review of professional skepticism in auditing. Auditing: Journal of Practice & Theory 28 (2): 1-34.
Nolder, C.J. and K. Kadous. 2018. Grounding the professional skepticism construct in mindset and attitude theory: a way forward, Accounting, Organizations and Society 67: 1-14.
Peecher, M. E. 1996. The influence of auditors’ justification processes on their decisions: A cognitive model and experimental evidence. Journal of Accounting Research 34 (1): 125-140.
Peecher, M. E., I. Solomon, and K. T. Trotman. 2013. An accountability framework for financial statement auditors and related research questions. Accounting, Organizations and Society 38 (8): 596-620.
Public Company Accounting Oversight Board (PCAOB). 2012. Maintaining and applying professional skepticism in audits. Staff Audit Practice Alert No. 10.
Public Company Accounting Oversight Board (PCAOB). 2013. Report on 2007-2010 Inspections of Domestic Firms that Audit 100 or Fewer Public Companies.
Rich, J. S., I. Solomon, and K. T. Trotman. 1997. The audit review process: A characterization from the persuasion perspective. Accounting, Organizations and Society 22 (5): 481-505.
Sorensen, K., and M. Ortegren. 2021. The next best thing: Social presence and accountability's impact on auditor professional skepticism. Journal of Corporate Accounting & Finance 32 (2), 39-51.
Stevens, E., R. Moroney, and J. Webster. 2019. Professional skepticism: The combined effect of partner style and team identity salience. International Journal of Auditing 23 (2), 279-291.
Tetlock, P. E., and J. S. Lerner. 1999. The social contingency model: Identifying empirical and normative boundary conditions on the error-and-bias portrait of human nature. Dual-process theories in social psychology, 571-585.
Trotman, K. T., R. Simnett, and A. Khalifa. 2009. Impact of the type of audit team discussions on auditors’ generation of material frauds. Contemporary Accounting Research 26 (4): 1115-1142.
Turner, C. W. 2001. Accountability demands and the auditors evidence search strategy: The influence of reviewer preferences and the nature of the response (belief vs. action). Journal of Accounting Research 39 (3): 683-706.
Uy, K. J. D., T. E. B. Bongcales., A. A. Balunan., L. O. Igot., J. M. L. Laude., and J. J. D. Mojados. 2023. Auditor’s Professional Skepticism and its Relationship with their Thinking Styles. Recoletos Multidisciplinary Research Journal 10(2), 1-10.
Wilks, T. J. 2002. Predecisional distortion of evidence as a consequence of real-time audit review. The Accounting Review 77 (1): 51-71.
Ying Ho, Sh., S.Y. Phang, and R. Moroney. 2021. The combined effect of perspective-taking and incentives on professional skepticism, Managerial Auditing Journal 37 (1), 129-150.
حسابداری ارزشی و رفتاری
دوره 8، شماره 16
زمستان 1402
صفحه 241-276