بررسی تأثیر شفافیت نقش حسابرس بر کیفیت حسابرسی، تصمیمات غیراخلاقی و عملکرد حسابرسی

نویسنده
مهدی فیل سرائی
استادیار گروه حسابداری، موسسه آموزش عالی حکیم طوس، مشهد، ایران (نویسنده مسئول مقاله)
10.61186/aapc.8.16.313
چکیده
نقشی که یک فرد ایفا می‌کند در برخی موارد، می‌تواند تبدیل به مشکلاتی شود. استرس نقش، فشاری است که فرد به دلیل عوامل محیطی کار، تجربه می‌کند که ممکن است منجر به برنامه‌ریزی حسابرسی نامشخص، عدم ارتباط، جابجایی اعضای تیم و تنش بین تیمی و خطاهای حسابرسی شود. کاهش کیفیت حسابرسی می‌تواند بصورت عمدی به دلیل اقدام غیرصادقانه حسابرس برای ارائه تصویری نادرست از انطباق صورت‌های مالی با استانداردهای حسابداری در ارائه به سهامداران باشد یا به طور ناخواسته از طریق تأثیرات محیط اطراف حسابرسان مانند اضافه حجم کاری یا عدم تعهد سازمانی ایجاد شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر شفافیت نقش حسابرس بر کیفیت حسابرسی، تصمیمات غیراخلاقی و عملکرد حسابرسی به اجرا درآمده است. در این راستا این پژوهش از حیث هدف، با توجه به اهداف پژوهش جزو پژوهش‌­های کاربردی است و از منظر گردآوری داده‌ها، در مجموعه پژوهش‌ ­های پیمایشی قرار می‌­گیرد. جامعه آماری این پژوهش‌­ شامل کلیه حسابداران رسمی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران در سال 1402 می‌باشند که با توجه به حداقل نمونه مورد نیاز در روش معادلات ساختاری، تعداد 342 پرسشنامه جمع آوری و با نرم‌افزار پی ال اس تحلیل شد. نتایج به‌دست آمده نشان می‌دهد که شفافیت نقش بر کیفیت حسابرسی اثر مثبت معنی‌دار، بر رفتارهای کاهنده تصمیمات غیر اخلاقی حسابرسان تاثیر مثبت معنی‌دار و در نهایت بر عملکرد حسابرسی تاثیر مثبت معنی‌داری دارد. یافته‌های این پژوهش برای سهامداران (جهت جلوگیری از کاهش قیمت سهم در اثر ابهام نقش حسابرس)، موسسات حسابرسی (جهت عدم کاهش شهرت موسسه)، مدیران موسسات حسابرسی (گزارش حسابرسی مناسب)، سایر ذی‌نفعان (در استفاده از گزارش‌های مناسب حسابرسی در تصمیم‌گیری جهت سرمایه‌گذاری یا واگذاری تسهیلات و ...) می‌تواند مورد استفاده واقع شود.
کلیدواژه‌ها
شفافیت نقش حسابرس
کیفیت حسابرسی
تصمیمات غیراخلاقی
عملکرد حسابرسی

عنوان مقاله English

Investigating the Effect of Auditor Role Transparency on Audit Quality, Unethical Decisions and Audit Performance

نویسنده English

Mahdi Filsaraei
Assistant Professor, Department of Accounting, Hakim toos higher education institute,Mashhad ,Iran
چکیده English

The role played by a person can become a problem in some cases. Role stress is the pressure an individual experiences due to work environment factors that may lead to unclear audit planning, lack of communication, turnover of team members and inter-team tension, and audit errors. The reduction in audit quality can be intentional due to the auditor's dishonest action to present a false image of the compliance of financial statements with accounting standards in presentation to shareholders, or it can be caused unintentionally through the effects of the auditors' surrounding environment, such as excess workload or lack of organizational commitment. The current research was carried out with the aim of investigating the effect of the transparency of the auditor's role on audit quality, unethical decisions and audit performance. In this regard, this research is one of the applied researches in terms of its purpose, according to the research objectives. From the point of view of data collection, this research is included in the collection of survey researches. The statistical population of this research includes all official accountants who were members of the official accountants society of Iran in 2023, according to the minimum sample required in the structural equation method, 342 questionnaires were collected and analyzed with PLS software. The results show that role transparency has a significant positive effect on audit quality, a significant positive effect on deductive behaviors of auditors' unethical decisions, and finally a significant positive effect on audit performance. The findings of this research are useful for shareholders (to prevent the share price from falling due to the ambiguity of the auditor's role), audit firms (to avoid reducing the reputation of the institution), managers of audit firms (appropriate audit report), other stakeholders (in using appropriate audit reports in making decisions for investment or loan payment, etc.).

کلیدواژه‌ها English

Auditor Role Transparency
Audit Quality
Unethical Decisions
Audit Performance
Achyarsyah, P., & N. S. Sabilah. 2024. The Complexity of the Audit, Time Budget Pressure, Job Stress, and Dysfunctional Audit Behavior. Review of Integrative Business and Economics Research, 13(3): 201-216.‌
احمدزاده، طه؛ خیراللهی، فرشید، شاه‌ویسی؛ فرهاد و طاهرآبادی، علی‌اصغر. (1396)، بررسی رابطه بین ابعاد شخصیتی و نوع جنسیت با رفتارهای کاهنده کیفیت حسابرسی، حسابداری سلامت, 6(2), صص 1-23.
Al-Shbiel, S. O. 2016. An examination the factors influence on unethical behaviour among jordanian external auditors: Job satisfaction as a mediator. International Journal of Academic Research in Accounting, Finance and Management Sciences, 6(3): 285-296.‌
اعتمادی، حسین؛ ساری، محمدعلی و جوانی قلندری، موسی. (1397)، احتمال تجدید ارائه صورت‌های مالی با تاکید بر نقش حسابرس. پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی، 10(37)، صص 85-106.
Alleyne, P., M. Hudaib, & R. Pike. 2013. Towards a conceptual model of whistle-blowing intentions among external auditors. The British Accounting Review, 45(1): 10-23.‌
بامس، مهناز و رزمی، حمید. (1398)، بررسی تاثیر ابهام نقش حسابرس بر کیفیت کار حسابرسی در بین کارکنان موسسه‌های حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران و سازمان حسابرسی، چهارمین کنفرانس ملی اقتصاد، مدیریت و حسابداری، اهواز.
Altman, I. & D.Taylor. 1973. Social Penetration: The Development of Interpersonal Relationships, Holt, Rinehart and Winston Inc. New York, NY. American Journal of Sociology, 66 (3): 246-258.
حبیبی، آرش؛ کلاهی، بهاره. (۱۴۰۱)، مدل‌یابی معادلات ساختاری و تحلیل عاملی. تهران: جهاد دانشگاهی، چاپ دوم.
Annelin, A. and T. Svanström. 2022. The triggers and consequences of audit team stress: Qualitative evidence from engagement teams, International Journal of Auditing, 26(2): 113-133.
حسن زاده، عبدالمجید؛ رجایی‌پور، سعید و نوری، ابوالقاسم. (1392)، شفافیت نقش و توانمندی روانشناختی، چشم انداز مدیریت دولتی، 4(2)، صص 155-135.
Arifuddin, H.S.R. and A. Indrijawati. 2020. Auditor experience, work load, personality type, and professional auditor skepticism against auditors ability in detecting fraud, Talent Development and Excellence, 12(2): 1878-1890.
حسنجانی خشکرودی، محمد؛ داداشی، ایمان؛ محسنی ملکی رستاقی، بهرام و غلام نیا روشن، حمیدرضا. (1402)، شناسایی متغیرهای غیر شکننده موثر بر کیفیت حسابرسی مالیاتی. مطالعات تجربی حسابداری مالی، 20(79)، صص در حال انتشار.
Astuty, W., D.A. Anindya, D.C. Ovami, and F. Pasaribu. 2022. The impact of due professional care, time budget pressure and dysfunctional behavior on audit quality, Academy of Entrepreneurship Journal, 28(1): 1-10.
خواجوی، محدثه و برزگر، الهه. (1395)، الگوی علّی ابهام و تعارض نقش، تنش شغلی، فرسودگی شغلی و تمایل به جابه‌جایی در حسابداران، حسابرسان و استادان دانشگاه در رشته حسابداری. حسابداری سلامت، 5(1)، صص 42-21.
Bandang, A., Hanafi, K., & A. Rahman. 2024. Do Indonesian Internal Government Auditors’ Spiritual Intelligence Moderate the Relationship Between their Role Conflict, Self-Efficacy Competence and Performance?. Migration Letters, 21(3): 170-185.‌
خوشکار، فرزین؛ جدیری، مسعود و لویمی، رضا. (1398)، عوامل ایجاد فشار عصبی در حسابرسان و نقش آن بر عملکرد آن‌ها، فصلنامه علمی تخصصی پژوهش در حسابداری و علوم اقتصادی، 4(9)، صص 42-33.
Bangun, Y. K., & M. Asri. 2017. Auditor ethical decision making. Scientific Research Journal, 5(6): 27-45.‌
رفاهی بخش سمانه، محمدی مهدی. تاثیر ماکیاولیسم بر خشم اخلاقی حسابداران رسمی: مقایسه تطبیقی بخش دولتی و خصوصی. (۱۴۰۱)، دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، ۷ (۱۴)، صص۲۲۳-۲۵۰.
Bell, T. B., M. Causholli, & W. R. Knechel. 2015. Audit firm tenure, non‐audit services, and internal assessments of audit quality. Journal of accounting research, 53(3): 461-509.
شایسته شجاعی، پرویز؛ پورزمانی، زهرا و یعقوب نژاد، احمد. (1399)، تاثیر معیارهای رفتار اخلاقی (محیط اخلاقی، تعهد حرفه‌ای، ارزش‌های اخلاقی و ایدئولوژی اخلاقی) بر عملکرد حسابرسان، دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری. 5(10)، صص 318-281.
Bond, M. J., & N. T. Feather. 1988. Some correlates of structure and purpose in the use of time. Journal of personality and social psychology, 55(2): 321.‌
عارف منش، زهره؛ دهقانی اشکذری، محمد مهدی؛ احمدی، زهرا و صفاری کرمانی، حمیده. (1402)، بهزیستی روانشناختی و تصمیم‌گیری اخلاقی حسابداران با نقش میانجی تمایل به ریسک‌پذیری فردی: مطالعه موردی حسابداران شرکت‌های کاشی استان یزد. دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، 8(15)، صص 120-75.
Bonner, S. E. 1994. A model of the effects of audit task complexity. Accounting, organizations and society, 19(3): 213-234.‌
غلامی فتیده، اشکان؛ مهرانی، کاوه و تحریری، آرش. (1401)، بررسی تأثیر فشار زمانی، تعارض کار-خانواده و ابهام نقش بر رفتار کاهنده کیفیت حسابرسی با اثر میانجی استرس شغلی: تحلیلی از محیط حسابرسی ایران. مطالعات تجربی حسابداری مالی 19(76), ، صص 65-96.
Bonsaksen, T., M. C. Småstuen, M. M.Thørrisen, K. Fong, H. B. Lim, & T. Brown. 2019. Factor analysis of the Approaches and Study Skills Inventory for Students in a cross‐cultural occupational therapy undergraduate student sample. Australian Occupational Therapy Journal, 66(1): 33-43.
قلی‌پور، آرین؛ محمداسماعیلی، ندا و دبیری، افشین. (1401)، مدل 34000 منابع انسانی (جایزه استاندارد 34000)، انتشارات مهربان، تهران.
Buchan, H.F. 2004. “Public Accountants’ Ethical Intentions: Extending the Theory of Planned Behavior.” Dissertation, State University of New York.
کاظمی، فضل اله؛ زارع، امین؛ سپهری، سعید و روستایی، سعیده. (1396)، جو مسموم سازمانی و تمایل به ترک شغل: تبیین نقش میانجی‌گر استرس شغلی و فرسودگی شغلی. فصلنامه زن و جامعه, 8(32), صص 75-102.
Cheng, Y., C.M. Haynes, and M.D. Yu. 2021. The effect of engagement partner workload on audit quality, Managerial Auditing Journal, 36(8): 1068-1091.
مرویان حسینی، زهرا و لاری دشت بیاض، محمود. (1394)، بررسی نقش فرسودگی شغلی در رابطه بین استرس و عملکرد شغلی حسابرسان، حسابداری سلامت، 4(1)، صص 80-57.
Coverman, S. 1989. Role overload, role conflict, and stress: Addressing consequences of multiple role demands. Social forces, 67(4): 965-982.‌
مسرور رودسری، دریادخت؛ صالحی، زهرا و حقانی، حمید. (1401)، ارتباط فرسودگی شغلی با جو سازمانی ادراک‌شده در پرستاران شاغل در مراکز آموزشی درمانی دانشگاه علوم پزشکی ایران، نشریه پرستاری ایران، ۳۵ (۱۳۷)، صص ۲۷۶-۲۸۹.
Danudoro, K., Z. Zamralita, & D. Lie. 2021. The Effect of job demands on burnout with job resources as a moderator among external auditors, Advances in Social Science, Education and Humanities Research, 570: 1138-1142.
مومنی، مرضیه؛ ذبیحی، علی و فغانی، خسرو. (1402)، بررسی تأثیر ابهام نقش بر صداقت و شایستگی حسابرسان با توجه به نقش تعدیلی هوش معنوی، دو فصلنامه علمی حسابداری ارزشی و رفتاری، 8(15)، صص در حال انتشار.
DeFond, M., & J. Zhang. 2014. A review of archival auditing research. Journal of accounting and economics, 58(2-3): 275-326.
نظری پور، محمد و زکی زاده، بابک. (1401)، بررسی تأثیرهای فشار زمانی، تعارض کار ـ خانواده و ابهام نقش بر رفتارهای کاهنده کیفیت حسابرسی با میانجیگری استرس شغلی. بررسی‌‌های حسابداری و حسابرسی29(4),، صص 714-737.
Driskell, J. E., E. Salas, & J. Johnston. 1999. Does stress lead to a loss of team perspective?. Group dynamics: Theory, research, and practice, 3(4): 291.‌
وحدانی، محمد و محمدی‌مهر، جواد. (1400)، بررسی رابطۀ سبک‌های مدیریت تعارض با فرسودگی شغلی حسابداران بخش عمومی، با درنظرگرفتن اثر میانجی‌گری اضافه‌بار نقش. حسابداری سلامت، 10(1)، صص 167-189.
Duffy, K.G., & E. Atwater. 2002. Psychology for Living: Adjustment, Growth, and Behavior Today. New Jersey: Prentice Hall.
Dye, R. A. 1995. Incorporation and the audit market. Journal of Accounting and Economics, 19(1): 75-114.‌
Ford, R. C. & W. D. Richardson. 1994. Ethical decision making: a review of the empirical literature, Journal of Business Ethics, 13(3): 205–21.
Hair, J.F., W.C. Black, B.J. Babin, R.E. Anderson, & R. Tatham. 2006. Multivariate Analysis, 6th ed., New Jersey: Pearson Education Inc.
Hall, M. 2010. Accounting Information and Managerial Work. Accounting, Organizations and Society, 35: 301–315.
Hegazy, M., K. Hegazy, & M. Eldeeb. 2022. The balanced scorecard: Measures that drive performance evaluation in auditing firms. Journal of Accounting, Auditing & Finance, 37(4): 902-927.
Hegazy, M., M. El-Deeb, H.I. Hamdy, & Y.T. Halim. 2023. Effects of organizational climate, role clarity, turnover intention, and workplace burnout on audit quality and performance. Journal of Accounting & Organizational Change.
Henseler, J., & M. Sarstedt. 2013. Goodness-of-fit indices for partial least squares path modeling. Computational Statistics, 28(2): 565– 580.
Hoang, K., K. Jamal, & H.T. Tan. 2019. Determinants of audit engagement profitability, The Accounting Review, 94(6): 253-283.
Hollingworth, D. and S. Valentine. 2014. Corporate social responsibility, continuous process improvement orientation, organizational commitment, and turnover intentions, International Journal of Quality and Reliability Management, 31(6): 629-651.
Hossain, M., C. Y. Lim, & P. M. Siang Tan. 2010. Corporate governance, legal environment, and auditor choice in emerging markets. Review of pacific basin financial markets and policies, 13(01): 91-126.‌
Hu, K.H., F.H. Chen, & G.H. Tzeng. 2018. CPA firm’s cloud auditing provider for performance evaluation and improvement: an empirical case of China, Technological and Economic Development of Economy, 24(6): 2338-2373.
Johansen, T.R. & J. Christoffersen. 2017. Performance evaluations in audit firms: evaluation focus and dysfunctional behavior, International Journal of Auditing, 21(1): 24-37.
Jones, T.M. 1991. Ethical Decision Making by Individuals in Organizations: an Issue-contingent Model. Academy od Management Review, 16 (2): 366-457.
Kanfer, R., & P. L. Ackerman. 1989. Motivation and cognitive abilities: An integrative/aptitude-treatment interaction approach to skill acquisition. Journal of applied psychology, 74(4): 657.‌
Katz, D., & R. L. Kahn. 1978. The social psychology of organizations. 2nd ed., New York: Wiley.
Knechel, W.R., G.V. Krishnan, M. Pevzner, L.B. Shefchik, & S. Velury. 2013. Audit quality: Insights from the academic literature, Auditing: A Journal of Practice and Theory, 32(1): 385-421.
Kreie, J., & T. P. Cronan. 2000. Making ethical decisions. Communications of the ACM, 43(12): 66-71.‌
Lee, K.C., N. Chung, I. dan Kang. 2008. Understanding Individual Investor’s Behavior with Financial Information Disclosed on the Websites. Behaviour & Information Technology, 27(3), May – June 2008: 219 – 227.
Libby, R., & D. M. Frederick. 1990. Experience and the ability to explain audit findings. Journal of accounting research, 28(2): 348-367.‌
Lippman, E.J. 2009. Accounts’ Responsibility for The Information They Report: An Historical Case Study of Financial information. Accounting Historians Joumal. 36(1): 61-79.
Loe, T.W., L. Ferrel, & P. dan Mansfield. 2000. A Review of Empirical Studies Assessing Ethical Decision Making in Business. Journal of Business Ethics, 25:185-204.
Meyer, J.P. & N.J. Allen. 1991. A three-component conceptualization of organizational commitment. Human Resource Management Review, 1(1): 61-89.
Mitchell, M.S., M.D. Baer, M.L. Ambrose, R. Folger, & N.F. Palmer. 2018. Cheating under pressure: a self-protection model of workplace cheating behavior, Journal of Applied Psychology, 103(1): 54.
Newstrom, J. W., & W. A. Ruch. 1975. Ethics of management and management of ethics. MSU Business Topics, 23(1): 29-37.‌
Palmon, D., & E.F. Sudit. 2009. Commercial Insurance of Financial Disclosure: Auditors’ Independence, and Investors’ Protection. Springer Science+Business Media, 18:27–40.
Putra, M.D.P., A.A.G Widanaputra, I.W. Ramantha, & G. Gayatri. 2020. The effect of organizational commitments in auditor performance with dysfunctional audit behavior as mediation variables, International Research Journal of Management, IT and Social Sciences, 7(1): 45-52.
Putri, N.K., W.R. Adawiyah, & B.A. Pramuka. 2017. Independence of audit ethical decision-making process: a case of Indonesia, DLSU Business and Economics Review, 26(2): 115-124.
Rifai, M.H. & A.W. Mardijuwono. 2020. Relationship between auditor integrity and organizational commitment to fraud prevention, Asian Journal of Accounting Research, 5(2): 315-325.
Samagaio, A., & T. Felício. 2022. The influence of the auditor’s personality in audit quality. Journal of Business Research, 141: 794-807.
Schuler, R. S. 1980. Definition and conceptualization of stress in organizations. Organizational behavior and human performance, 25(2): 184-215.‌
Shtripling, L. O., & V.V. Bazhenov. 2015. Emission process system organisation of pollutants into the atmosphere for refinery enterprises. Procedia Engineering, 113: 349-356.
Silva, A. S., & R. Mace. 2015. Inter-group conflict and cooperation: Field experiments before, during and after sectarian riots in Northern Ireland. Frontiers in Psychology, 6: 1790.
Simnett, R. 1996. The effect of information selection, information processing and task complexity on predictive accuracy of auditors. Accounting, Organizations and Society, 21(7-8): 699-719.‌
Simnett, R., & K. Trotman. 1989. Auditor versus model: Information choice and information processing. Accounting Review: 514-528.‌
Skinner, D. J., & S. Srinivasan. 2012. Audit quality and auditor reputation: Evidence from Japan. The Accounting Review, 87(5): 1737-1765.‌
Tan, H. T., T. B. P. Ng, & B. W. Y. Mak. 2002. The effects of task complexity on auditors' performance: The impact of accountability and knowledge. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 21(2): 81-95.‌
Trevino, L.K. 2008. Ethical Decision Making in Organizations: A Person-Situation Interactionist Model. Accademy of Business Review, 11(3): 601-617.
Tsahuridu, E.E. 2018. The Effect of organizational climate on ethical decisions in organizations, Current Topics in Management, Routledge: 163-183.
Tsai, C. Y., J.S. Horng, C. Liu, & D.C. Hu. 2015. Work environment and atmosphere: The role of organizational support in the creativity performance of tourism and hospitality organizations. International Journal of Hospitality Management, 46: 26-35.
Venkataraman, R., J. Weber, M. Willenborg. 2008. Litigation risk, audit quality, and audit fees: Evidence from initial public offerings. The Accounting Review, 83: 1315–1345.
Vinzi, V. E., W. W. Chin, J. Henseler, & H. Wang. 2010. Handbook of partial least squares, 201(0). Berlin: Springer.‌
Wagoner, J. 2011. Financial Information and Rational Irrational. Journal of Financial Service professionals, Januari.
Watley, L.D., & D.R. May. 2004. Enhancing Moral Intensity: The Roles of Personal and Consequential Information in Ethical Decision-Making. Journal of Business Ethics, 50: 105-126.
Weinfurtner, T., & D. Seidl. 2019. Towards a spatial perspective: An integrative review of research on organisational space. Scandinavian Journal of Management, 35(2): 101-109.
Yeo, G. B., & A.Neal. 2004. A multilevel analysis of effort, practice, and performance: effects; of ability, conscientiousness, and goal orientation. Journal of applied psychology, 89(2): 231.‌
Yulianti, Y., M.W. Zarkasyi, H. Suharman, & R. Soemantri. 2023. Effects of professional commitment, commitment to ethics, internal locus of control and emotional intelligence on the ability to detect fraud through reduced audit quality behaviors. Journal of Islamic Accounting and Business Research, 12(3): 36-48.
Zhang, P. 2007. The impact of the public's expectations of auditors on audit quality and auditing standards compliance. Contemporary accounting research, 24(2): 631-654.
حسابداری ارزشی و رفتاری
دوره 8، شماره 16
زمستان 1402
صفحه 313-361