تحلیل لحن بند تاکید بر مطلب خاص با استفاده از مدل زبانی GPT: تاثیر نوع حسابرس و تنوع جنسیتی شرکای حسابرسی

نویسندگان
حسن فرج زاده دهکردی 1
زهرا لطفی خادملو 2
امیر کاظم 3
1 استادیار گروه حسابداری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.(نویسنده مسئول)
2 دانشجوی کارشناسی ارشد حسابداری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. zahra.lotfikh@gmail.com
3 کارشناس ارشد اقتصاد مالی، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران. Amir.kazem@sharif.edu
10.61186/aapc.9.17.155
چکیده
از آنجا که مطابق استاندارد حسابرسی 706، حسابرس از طریق درج بند تاکید بر مطلب خاص در گزارش حسابرسی، توجه استفاده‎کنندگان به اطلاعات ارائه شده یا افشاء شده در صورت‎های مالی که برای درک صورت‎های مالی، اهمیت زیادی دارد را جلب می‎نماید، آزادی عمل حسابرس در انتخاب کلمات و عبارات این بندها، موقعیت منحصر به فردی جهت بررسی لحن گزارش حسابرس فراهم می ‎آورد. پژوهش حاضر، با استفاده از مدل زبانی GPT توسعه یافته بر پایه رویکرد پردازش زبان طبیعی و بر پایه فناوری هوش مصنوعی، لحن تعداد 2,699 بند تاکید بر مطلب خاص گزارش حسابرسی مربوط به 233 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی بازه زمانی 1395 الی 1402 تحلیل کرده و رابطه آن با دو ویژگی نوع حسابرس و تنوع جنسیتی شرکای حسابرسی را بررسی کرده ‎است. در چارچوب استاندارد حسابرسی 706، می‎توان انتظار داشت، لحن بند تاکید بر مطلب خاص، خنثی باشد. با این حال، نتایج به دست آمده نشان می‎ دهد، لحن این بندها، در 10درصد موارد "مثبت" و در 35درصد موارد "منفی" بوده‎ است. همچنین، سازمان حسابرسی و موسسه حسابرسی مفیدراهبر، بیش از دیگر موسسات حسابرسی، از لحن منفی استفاده می‎ کنند. در نهایت، تنوع جنسیتی شرکای تیم حسابرسی، با لحن مثبت همراه است. به طور کلی، نتایج نشان می‌دهد، لحن بندهای تاکید بر مطلب خاص، احتمالاً به عنوان ابزاری برای انتقال دیدگاه حسابرس نسبت به اطلاعات مندرج در صورت‎های مالی به استفاده کنندگان استفاده می‎شود.


کلیدواژه‌ها
پردازش زبان طبیعی
هوش مصنوعی
لحن گزارش حسابرس
بند تاکید بر مطلب خاص

عنوان مقاله English

Analyzing the Tone of Emphasis of Matter Paragraphs in Audit Reports Using the GPT Language Model: Examining the Impact of Auditor Type and Gender Diversity of Partners

نویسندگان English

Hassan Farajzadeh Dehkordi 1
Zahra Lotfi Khademloo 2
Amir Kazem 3
1 Assistant Professor of Accounting, Kharazmi University, Tehran, Iran. (Corresponding Author). ha.dehkordi@khu.ac.ir
2 MSc. Student in Accounting, Kharazmi University, Tehran, Iran. zahra.lotfikh@gmail.com
3 MSc in Financial Economics, Sharif University of Technology, Teharn, Iran. amir.kazem@sharif.edu
چکیده English

Since, according to Auditing Standard 706, the auditor highlights important information or disclosures in the financial statements through the inclusion of an Emphasis of Matter (EOM) paragraph in the audit report, the auditor’s discretion in choosing words and phrases for these paragraphs provides a unique opportunity to examine the tone of the auditor's report. This study, using natural language processing based on artificial intelligence, analyzes the tone of 2,699 EOM paragraphs from audit reports of 233 companies listed on the Tehran Stock Exchange over the period from 2016 to 2023, examining its relationship with two characteristics: auditor type and auditors gender diversity. Within the framework of Auditing Standard 706, it is expected that the tone of the EOM paragraph will be neutral. However, the results show that the tone of these paragraphs was "positive" in 10% of cases and "negative" in 35% of cases. Furthermore, the Audit Organization and Moafidrahbar Audit Institute use negative tones more frequently than other audit firms. Finally, gender diversity among audit team partners is associated with a positive tone in EOM paragraphs. Overall, the results suggest that the tone of EOM paragraphs may likely serve as a tool for conveying the auditor's perspective on the information in the financial statements to users.

کلیدواژه‌ها English

Natural Language Processing (NLP)
Artificial Intelligence (AI)
Audit Report Tone
Emphasis of Matter Paragraph (EOM)
Abdelfattah, T., M., Elmahgoub, and A.A., Elamer. 2021. Female audit partners and extended audit reporting: UK evidence. Journal of Business Ethics, 174: 177–197.
پله، مولود؛ ایزدی‎نیا، ناصر؛ امیری، هادی. (1398). بررسی تأثیر لحن گزارش‌های فعالیت هیئت‌مدیره بر عملکرد آتی شرکت‌ها مبتنی بر دو دیدگاه علامت‌دهی و رفتار فرصت‌طلبانه مدیران. دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری. شماره ۸، صص ۱-۳۱.
Bassyouny, H., T. Abdelfattah, and L., Tao. 2022. Narrative disclosure tone: A review and areas for future research. Journal of International Accounting, Auditing and Taxation, 49:1-17.
پورکریم، محمد؛ جبارزاده کنگرلویی، سعید؛ بحری ثالث، جمال؛ قلاوندی، حسن. (1398). تأثیر حاکمیت شرکتی بر لحن گزارشگری مالی. دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری. شماره ۸، صص ۳۳-۶۲.
Basu, S., L.S., Hwang, and C.L, Jan. 2001. Differences in Conservatism between Big Eight and Non-Big Eight Auditors. Available at SSRN: 2428836.
پوریوسف اعظم؛ نصیرزاده فرزانه؛ ثقفی مهدی. (1402). تحریف‌های کشف شده حسابرسی و لحن گزارشگری مدیران: نقش میانجی کیفیت گزارشگری مالی. دانش حسابرسی. شماره ۹۳، صص ۲۴۵-۲۷۳.
Bédard, J., N., Gonthier-Besacier, and A., Schatt. 2019. Consequences of Expanded Audit Reports: Evidence from the Justifications of Assessments in France. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 38 (3): 23–45.
ثقفی، مهدی؛ فغانی، مهدی؛ نونهال نهر؛ علی اکبر؛ بشیری منش، نازنین. (1401). کیفیت گزارشگری مالی، مدیریت لحن گزارش‌های سالانه و حق‌الزحمه غیرعادی حسابرسی. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، شماره 44، صص 159-175.
Carrera, N. and M., Mareque. 2023. Does gender affect qualifying decisions? Evidence from public sector audits. Journal of Business Research, 154: 1-14.
حسینی، الهه السادات و جمالیان پور، مظفر. (1401). مدیریت سود و لحن و پیچیدگی گزارش حسابرس. مطالعات تجربی حسابداری مالی، شماره 73، صص 1-26.
Chung, R., M., Firth, and J. B., Kim. 2003. Auditor conservatism and reported earnings. Accounting and Business Research, 33(1): 19–32.
شهسواری، معصومه؛ عباسزاده، محمدرضا؛ حصاری، حمزه. (1401). لحن مورداستفاده در گزارش حسابرس و حق‌الزحمه حسابرسی با تأکید بر نقش تعدیلگری الزامات استاندارد حسابرسی شماره700. مطالعات تجربی حسابداری مالی، شماره 76، صص 131-161.
Davis, A.K., W., Ge, and D.Matsumoto. 2015.The effect of manager-specific optimism on the tone of earnings conference calls. Rev Account Stud, 20: 639–673.
فرج‎زاده دهکردی، حسن. (1402). نوع حسابرس و کیفیت حسابرسی: شواهدی از تعدیلات حسابرسی و گزارشگری مالی فرصت طلبانه. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، شماره 48، صص 315-336.
Gupta, V. K., S., Mortal, B., Chakrabarty, X., Guo, and D.B., Turban. 2020. CFO gender and financial statement irregularities. Academy of Management Journal, 63(3): 802–831.
کمیته تدوین استانداردهای حسابرسی (1401). استاندارد حسابرسی 706: بندهای تأکید بر مطلب خاص و سایر بندهای توضیحی در گزارش حسابرس مستقل، سازمان حسابرسی، تهران، ایران.
Hardies, K., S., Hossain, and L., Chapple. 2021. Archival research on audit partners: Assessing the research field and recommendations for future research. Accounting & Finance, 61(3): 4209–4256.
میرسعیدی، سید منصور و جوانمردی، محمد. (1395). تحلیل جرم اظهارنظر غیرقانونی بازرس و حسابرس نسبت به اطلاعات مالی ارائه‌شده. فصلنامه پژوهش حقوق کیفری، شماره 16، صص، 117-148.
Henry, E. 2008. Are investors influenced by how earnings press releases are written?. Journal of Business Communication, 45(4): 363-407.
نیکبخت محمدرضا؛ ویسی حصار ثریا؛ پورکریم محمد. (1402). رابطه خوانایی گزارشگری مالی با هزینه سرمایه شرکت: نقش تعدیلگر لحن گزارشگری مالی. دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، شماره ۱۶، صص ۱۸۵-۲۰۸.
Hossain, S., L., Chapple, and G.S., Monroe. 2018. Does auditor gender affect issuing going-concern decisions for financially distressed clients?. Account Finance, 58: 1027-1061.
نیکخواه آزاد، علی. (1378). نشریه 121: بیانیه مفاهیم بنیادی حسابرسی، انتشارات سازمان حسابرسی، تهران، ایران.
Huang, X., Teoh S.H., and Y., Zhang. 2014. Tone Management. The Accounting Review; 89(3): 1083–1113.
Ittonen, K., and E.,Peni. 2012. Auditor’s gender and audit fees. International Journal of Auditing, 16(1): 1–18.
Jurafsky, D., and J. H., Martin. 2021. Speech and Language Processing. Pearson.
Koh, K., L., Li, X., Liu, and C., Wang. 2023. The effect of audit partner diversity on audit quality: Evidence from China. Abacus, 59(1): 340–380.
Li, Z., Y. Zou, and Q. Chen. 2023 ‘CEOs’ Secretarial Experience and MD&A Disclosure Quality: A Study Based on Textual Analysis. Asia-Pacific Journal of Accounting & Economics, 30(5): 1305–26.
Loughran, T., and B., McDonald. 2016. Textual analysis in accounting and finance: A survey. Journal of Accounting Research, 54(4): 1187-1230.
Saeedi, F., M., Salehi, and N.M., Yaghoubi. 2023 The relationship between intellectual capital and audit report readability and audit report tone, Journal of Economic and Administrative Sciences, In Press.
Smith, K.W. 2023. Tell Me More: A content analysis of expanded auditor reporting in the United Kingdom. Accounting, Organizations and Society, 108: 1-18.
Todd, A., J., Bowden, and Y., Moshfeghi. 2024. Text-based sentiment analysis in finance: Synthesising the existing literature and exploring future directions. Intelligent Systems in Accounting, Finance and Management, 31(1):1-17.
Wang, Y., C.R., Chen, and Y.S., Huang. 2014. Economic Policy Uncertainty and Corporate Investment: Evidence from China. Pacific-Basin Finance Journal, 26: 227–43.
Wankhade, M., A.C.S., Rao, and C., Kulkarni. 2022. A survey on sentiment analysis methods, applications, and challenges. Artif Intell Rev, 55: 5731–5780.
Yan, S., A., Choi, H.R., Jung, and J., Lee. 2024. Asymmetric Tone in Management Discussion and Analysis and Its Impact: Evidence from the Chinese Stock Market. Abacus, 60: 578-606.
Young, T., H., Devamanyu, P., Soujanya and C., Erik. 2018. Recent Trends in Deep Learning Based Natural Language Processing. IEEE Computational Intelligence Magazine, 13. 55-75.
حسابداری ارزشی و رفتاری
دوره 9، شماره 17
تابستان 1403
صفحه 155-186