بررسی تاثیر برخی باورهای هنجاری و رفتاری در عدم انتخاب رشته حسابداری : مطالعه موردی دانش‌آموزان تهران، شیراز و جهرم

نویسندگان
آرزو مصلی نژاد 1
امین ناظمی 2
1 استادیار گروه حسابداری، دانشگاه جهرم، جهرم ، ایران (نویسنده مسئول).
2 استادیار گروه حسابداری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. aminnazemi@gmail.com
10.61186/aapc.9.17.247
چکیده
در کشورهای درحال توسعه‌ای مانند ایران، گسترش و توسعه حسابداری، بخشی از زیرساخت‌های لازم برای رسیدن به اهداف توسعه اقتصادی را تشکیل می‌دهد، حال آنکه نظام آموزشی حسابداری در ایران از نارسایی‌های بنیادی برخوردار است. هدف این پژوهش تبیین باورهای هنجاری و رفتاری دانش‌آموزان در مورد حرفه‌ی حسابداری با استفاده از نظریه عمل منطقی است. پژوهش حاضر از لحاظ رویکرد کمی است و از روش رگرسیون خطی چندگانه استفاده می‌شود. برای گردآوری اطلا عات، پرسشنامه‌ کارلسون و نئولا (2022) به صورت الکترونیکی از طریق رایانامه برای دانش‌آموزان پایه نهم، دهم، یازدهم و دوازدهم (تجربی، ریاضی، علوم‌انسانی و کار و دانش) تهران، شیراز و جهرم در سال ۱۴۰۱ ارسال شد و در نهایت با روش نمونه‌گیری در دسترس از ۶۰۰ پرسش‌نامه ارسال شده450 پرسش‌نامه قابل استفاده تحلیل شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها الگوی رگرسیون چند متغیره با استفاده از نرم‌افزار اس پی اس اس شماره 22 استفاده شد. نتایج الگوی نظریه عمل منطقی ساده شده را تایید می‌کند و نشان می‌دهد که هم باورهای رفتاری (عدم علاقه شخصی به حسابداری، فرصت‌های شغلی بیشتر در مشاغل دیگر، عدم توانایی عددی، پراسترس بودن حرفه‌ی حسابداری و حقوق بالاتر در مشاغل دیگر) و هم باورهای هنجاری (تأثیر معلمان و همتایان)، از طریق نگرش‍های شخصی و هنجارهای ذهنی، بر تصمیم دانش‌آموزان برای اجتناب از حرفه حسابداری تأثیر دارد. با توجه به یافته‌های پژوهش پیشنهاد می‌شود، در راستای تغییر باورهای رفتاری و هنجاری، در آموزش حسابداری از حسابداران حرفه‌ای استفاده گردد، تا با استفاده از فنون آموزشی عملی و جذاب به دانش‌آموزان انگیزه یادگیری بیشتر در این حرفه را دهند و جایگاه واقعی رشته را نمایان سازند. علاوه بر این، کارآموزی و سمینارهای اجباری در برنامه درسی مدرسه گنجانده شود و این موارد از طریق رسانه‌های اجتماعی نیز آموزش داده شود.


کلیدواژه‌ها
نظریه عمل منطقی
دانش‌آموزان
باورها
نگرش‌ها
حرفه حسابداری

عنوان مقاله English

Investigating the Impact of Some Normative and Behavioral Beliefs on Not Choosing The Accounting Field: A Case Study of Tehran, Shiraz and Jahrom Students

نویسندگان English

Arezoo Mosallanejad 1
Amin Nazemi 2
1 Assistant Professor, Department of Accounting, Jahrom University, Jahrom, Iran (Corresponding Author),
2 Assistant Professor, Department of Accounting, Shiraz University, Shiraz, Iran, aminnazemi@gmail.com
چکیده English

In developing countries such as Iran, the expansion and development of accounting, mainly forms part of the necessary infrastructure to achieve the economic development goals, while the accounting education system in Iran has fundamental inadequacies and students have little desire to choose the field of accounting. The purpose of this research is to explain the normative and behavioral beliefs of students about the accounting profession by using the theory of rational action. The current research is quantitative in terms of approach and multiple linear regression method is used. To collect information, the questionnaire of Carlson and Neola (2022) was sent electronically via e-mail to ninth, tenth, eleventh and twelfth grade students (experimental, mathematics, humanities, work and knowledge) in Tehran, Shiraz and Jahrom in 1401 and in Finally, out of the 600 sent questionnaires, 450 usable questionnaires were analyzed using the available sampling method. Furthermore, a multiple linear regression model was used for data analysis using SPSS No. 22 software. The results reaffirmed the simplified TRA model and revealed that both behavioral (no personal interest in accounting, a boring profession, more job opportunities in other careers, lack of numerical ability, the load of stressful duties in accounting profession and higher salaries in other occupations) and normative beliefs (the influence of teachers and peers), through personal attitudes and subjective norms, influenced students’ decision to avoid the accounting profession. According to the findings of current research, it is suggested that in order to change the behavioral and normative beliefs, professional accountants should be used in accounting education to motivate students to develop their learning and knowledge in the profession by using practical and attractive teaching techniques and show the true position of the accounting. Furthermore, mandatory internships and seminars should be included in the course curriculum and taught through social media.


کلیدواژه‌ها English

Theory of Reasoned Action (TRA)
Students
Beliefs
Attitudes
Accounting Profession
Adams, S. J., L. J. Pryor, and S. L. Adams. 1994. Attraction and retention of high-aptitude students in accounting: An exploratory longitudinal study. Issues in Accounting Education, 9(1): 45–58.
اجاقی، محمدامین و طالب‌وند، مسلم. (1394)، بررسی عوامل موثر بر انتخاب رشته دانشجویان حسابداری، اولین کنفرانس بین‌المللی مدیریت، اقتصاد، حسابداری و علوم.
Ahmed, K., K. F. Alam, and M. Alam. 1997. An empirical study of factors affecting accounting students’ career choice in New Zealand. Accounting Education, 6 (4): 325–335.
افرا سیستم میهن (1402)، فناوری حسابداری برای کمک به کمبود حسابداران خبره، https://afrasysco.ir
Albarracin, D., B. T. Johnson, M. Fishbein, and P.A. Muellerleile. 2001. Theories of reasoned action and planned behavior as models of condom use: A metaanalysis. Psychological Bulletin, 127(1): 142–161.
انجمن حسابداران خبره ایران (1403)، میزگرد بررسی رفع چالش کمبود نیروی انسانی ماهر در مؤسسات حسابرسی، https://www.iica.ir
Allen, C. L. 2004. Business students’ perception of the image of accounting. Managerial Auditing Journal, 19(2): 235–258.
بادآور نهندی، یونس و تقی‌زاده خانقاه، وحید. (1398)، عوامل موثر برانتخاب رشته دانشجویان حسابداری در دانشگاه‌های ایران، پژوهش های تجربی حسابداری، سال نهم، شماره 1، صص ۹۳-۱۱۸.
Almaamari, Q. A., and Mslem, R. A. (2024). Factors Influencing Accounting Students’ Career Choice at the Universities in Bahrain. In The AI Revolution: Driving Business Innovation and Research, 1(1): 229-236.
برهانی‌مژدهی، محمد؛ نقدی، سجاد؛ احمدیان، وحید؛ فضل‌زاده، علیرضا. (1402)، شناسایی و واکاوی محرک‌های تغییر رشته فارغ‌التحصیلان سایر رشته‌ها به حسابداری در مقطع کارشناسی ارشد، پژوهش‌های تجربی حسابداری، سال سیزدهم، شماره 4، صص 55-82.
Auyeung, P., and J. Sands. 1997. Factors influencing accounting students’ career choice: A cross-cultural validation study. Accounting Education, 6(1):13–23.
پیری سقرلو، مهدی؛ تحریری، آرش؛ حجازی، رضوان. (1400)، توسعه حسابداری در دانشگاه‌های ایران، بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، سال سوم، شماره 28، صص 398-434.
Bogart, L. M., H. Cecil, and S.D. Pinkerton. 2000. Intentions to use the female condom Among African American Adults. Journal of Applied Social Psychology, 30 (9): 1923–1953.
حجازی رضوان؛ و نحاس کاظم (1401)، افزایش یادگیری حسابداری در محیط انگیزشیِ کلر، دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، دوره هفتم، شماره 13، صص 335-360.
Bosompra, K. 2001. Determinants of condom use intentions of university students in Ghana: An application of the theory of reasoned action. Social Science & Medicine, 52(7): 1057–1069.
حمیدی‌زاده، محمدمهدی؛ اوحدی، فریدون؛ شکری، اعظم. (1402)، تأثیر راهبرهای انگیزشی بر جامعه‌پذیری حرفه‌ای دانشجویان حسابداری مقاطع تحصیلات تکمیلی. پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی، سال پانزدهم، شماره 57، صص 23-42.
Byrne, M., B. Flood, T. Hassall, J. Joyce, J.L. Arquero Montaño, J.M. González González, and E. Tourna-Germanou. 2012. Motivations, expectations and preparedness for higher education: A study of accounting students in Ireland, the UK. Spain and Greece. Accounting Forum, 36(2): 134–144.
دنیای اقتصاد (1403)، نگاهی به مشکل کمبود نیروی کار در ایران، https://donya-e-eqtesad.com/.
Byrne, M., P. Willis. 2005. Irish secondary students’ perceptions of the work of an accountant and the accounting profession. Accounting Education, 14(4): 367–381.
رحمانیان کوشککی، عبدالرسول؛ برزگر، بهرام؛ کمالی‌راد، اسماعیل. (1398)، تدوین مدلی برای بهبود کیفیت آموزش حسابداری از طریق تحلیل روش‌های تدریس با استفاده از نظریه داده بنیاد، نشریه علمی آموزش و ارزشیابی (فصلنامه)، سال دوازدهم، شماره 48، صص130-103.
Byrne, M., and B. Flood. 2005. A study of accounting students’ motives, expectations and preparedness for higher education. Journal of Further and Higher Education, 29(2): 111–124.
رحمانی، حلیمه؛ رجب‌دری، حسین؛ خرمین، منوچهر. (1396)، بررسی تاثیر نظریه عمل منطقی بر تمایل به بروز تقلب در گزارشگری مالی، دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، سال ششم، شماره 24، صص144-135.
Coetzee, S., and R. Oberholzer. 2010. South African career guidance counsellors’ and mathematics teachers’ perception of the accounting profession. Accounting Education, 19(5): 457–472.
زارع، روح‌اله و غلامی جمکرانی، رضا. (1401)، عدم ماندگاری نیروی کار حرفه‌ای در مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران. فصلنامه پژوهش‌های حسابرسی حرفه‌ای، سال دوم، شماره 7، صص48-34.
Cohen, J., and D. M. Hanno. 1993. An analysis of underlying constructs affecting the choice of accounting as a major. Issues in Accounting Education, 8(2): 219–238.
شاهسواری، علی و غفاری، خلیل. (1390)، بررسی عوامل اثرگذار بر استخدام فارغ‌التحصیلان رشته حسابداری مطاله موردی دانشگاه آزاد اسلامی واحد الیگودرز. فصلنامه رهبری و مدیریت آموزشی، سال پنجم، شماره 3، صص67-79.
Cory, S. N. 1992. Quality and quantity of accounting students and the stereotypical accountant: Is there a relationship? Journal of Accounting Education, 10 (1): 1–24.
غلامپور، امین؛ رسولی، عباس؛ شفیعی، حکیمه و حیدری، حسنی. (1404). بررسی عوامل موثر بر انتخاب رشته تحصیلی دانش‌آموزان، اولین کنفرانس بین‌المللی حقوق، مدیریت، علوم‌تربیتی، روانشناسی و مدیریت برنامه‌ریزی.
Dalci, Ilhan., and H. Özyapici. 2018. Cultural values and students’ intentions of choosing accounting career. Journal of Financial Reporting & Accounting, 16(1): 179–196.
مختارزاده بازرگانی، سمیه و علی‌زاده، سعید. (1398). بررسی عوامل مؤثر در گرایش انتخاب رشته تحصیلی در دانش‌آموزان، فصلنامه مدیریت و چشم انداز آموزش، سال اول، شماره ۱، صص ۱۵-۳۰.
Dandy, J., and T. Nettelbeck. 2002. A cross-cultural study of parents’ academic standards and educational aspirations for their children. Educational Psychology, 22(5): 621–627.
مشایخ، شهناز و خوئینی، مهین. (1398)، بررسی تاثیر ویژگی‌های شخصیتی دانشجویان حسابداری بر تمایل به شغل حسابرسی و توصیفشان از حسابرس ایده‌آل. دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتار، سال چهارم، شماره 8، صص ۳۷۱-۴۰۳.
Felton, S., N. Buhr, and M. Northey. 1994. Factors influencing the business student’s choice of a career in chartered accountancy. Issues in Accounting Education, 9(1): 131–141.
منتی، وحید و محمدی، حسین. (1401)، عوامل مؤثر در انتخاب رشته دانشجویان جدیدالورود رشته حسابداری، دانش حسابداری مالی، سال نهم، شماره 4، صص 186-151.
Felton, S., T. Dimnik, and M. Northey. 1995. A Theory of Reasoned Action model of the Chartered Accountant career choice. Journal of Accounting Education, 13(1): 1–19.
Fishbein, M., and I. Ajzen. 1975. Belief, attitude, intention, and behavior: An introduction to theory and research. Reading, PA: Addison-Wesley.
G. P., and K.J. Crooker. 1999. Main articles: Student perceptions of the profession and its effect on decisions to major in accounting. Journal of Accounting Education, 17(1): 1–22.
Geiger, M. A., and S. M. Ogilby. 2000. Main articles: The first course in accounting: Students’ perceptions and their effect on the decision to major in accounting. Journal of Accounting Education, 18(2): 63–78.
Germanou, E., T. Hassall, and Y. Tournas. 2009. Students’ perceptions of accounting profession: Work value approach. Asian Review of Accounting, 17(2): 136–148.
Gray, D. E. 2017. Doing research in the business world. London: Sage Publications.
Hutaibat, K. A. 2012. Interest in the management accounting profession: Accounting students’ perceptions in Jordanian universities. Asian Social Science, 8 (3): 303–316.
Jackling, B., P. de Lange, J. Phillips, and J. Sewell. 2012. Attitudes towards accounting: Differences between Australian and international students. Accounting Research Journal, 25(2): 113–130.
Jackling, B., and C. Calero. 2006. Influences on undergraduate students’ intentions to become qualified accountants: Evidence from Australia. Accounting Education, 15(4): 419–438.
Jackling, B., and M. Keneley. 2009. Influences on the supply of accounting graduates in Australia: A focus on international students. Accounting & Finance, 49 (1): 141–159.
Karlsson, P., and M. Noela. 2022. Beliefs influencing students’ career choices in Sweden and reasons for not choosing the accounting profession. Journal of Accounting Education, 58: 100-756.
Kumar, A., and P. Kumar. 2013. An examination of factors influencing students selection of business majors using TRA framework. Decision Sciences Journal of Innovative Education, 11(1): 77–105.
Law, P. K. 2010. A theory of reasoned action model of accounting students’ career choice in public accounting practices in the post-Enron. Journal of Applied Accounting Research, 11(1): 58–73.
Liou, S. R. 2009. Nurses’ intention to leave: Critically analyse the theory of reasoned action and organizational commitment model. Journal of Nursing Management, 17(1): 92–99.
Livingston, M. 2017. The most in-demand careers around the world. https://www.western:union:.com/blog/jobs-in-demand/.
Lowe, D. R., and K. Simons. 1997. Factors influencing choice of business majors – some additional evidence: A research note. Accounting Education, 6(1): 39–45.
Marriott, P., and N. Marriott. 2003. Are we turning them on? A longitudinal study of undergraduate accounting students’ attitudes towards accounting as a profession. Accounting Education, 12(2): 113–133.
Mauldin, S., J. L. Crain, and P.H. Mounce. 2000. The accounting principles instructor’s influence on students’ decision to major in accounting. Journal of Education for Business, 75(3): 142–148.
McDowall, T., and B. Jackling. 2010. Attitudes towards the accounting profession: An Australian perspective. Asian Review of Accounting, 18(1): 30–49.
Memarzadeh, F., S. Blum, and C. Adams. 2017. How do online reviews affect business travelers’ accommodation choices? The application of Theory of Reasoned Action (TRA). International Journal of Tourism and Hospitality Management in the Digital Age, 1(1): 50–65.
Mladenovic, R. 2000. An investigation into ways of challenging introductory accounting students’ negative perceptions of accounting. Accounting Education, 9(2): 135–155.
Montaño, D. E., and D. Kasprzyk. 2008. Theory of Reasoned Action, Theory of Planned Behavior, and the Integrated Behavioral Model. In K. Glanz., B. K. Rimer., K. Viswanath, & C. T. Orleans (Eds.), Health behavior and health education: Theory, research, and practice, San Francisco, pp. :67–96.
Ng, Y.-H., S.P. Lai, Z.P. Su, J.Y. Yap, H.Q. Teoh, and H. Lee. 2017. Factors influencing accounting students’ career paths. Journal of Management Development, 36(3): 319–329.
Paimin, A. N., R.G. Hadgraft, J.K. Prpic, and M. Alias. 2016. An application of the theory of reasoned action: Assessing success factors of engineering students. International Journal of Engineering Education, 32(6): 2426–2433.
Paolillo, J. G. P., and R.W. Estes. 1982. An empirical analysis of career choice factors among accountants, attorneys, engineers, and physicians. The Accounting Review, 57(4): 785–793.
Pearson, C., and M. Dellman-Jenkins. 1997. Parental influence on a student’s selection of a college major. College Student Journal, 31(3): 301–314.
Pookulangara, S., J. Parr, L. Tanoff, and K. Nix. 2017. Insta-shopping : Examining use of Instagram for shopping online using Theory of Reasoned Action. In International Textile and Apparel Association (ITAA) Annual Conference Proceedings (pp. 77).
Sable, M. R., L.R. Schwartz, J. Kelly, E. Lisbon, and M.A. Hall. 2006. Using the theory of reasoned action to explain physician intention to prescribe emergency contraception. Perspectives on Sexual & Reproductive Health, 38(1): 20–27.
Said, J., E.K. Ghani, A. Hashim, and N. Mohd Nasir. 2004. Perceptions towards accounting career among Malaysian undergraduates. Journal of Financial Reporting and Accounting, 2(1): 17–30.
Samsuri, A. S. B., T. R. B. T. Arifin, and S.B. Hussin. 2016. Perception of undergraduate accounting students towards professional accounting career. International Journal of Academic Research in Accounting, Finance and Management Sciences, 6(3): 78–88.
Saunders, M., P. Lewis, and A. Thornhill. 2009. Research methods for business students (5th ed).
Tan, L. M., and F. Laswad. 2006. Students’ beliefs, attitudes and intentions to major in accounting. Accounting Education, 15(2): 167–187.
Tan, L. M., and F. Laswad. 2009. Understanding students’ choice of academic majors: A longitudinal analysis. Accounting Education, 18(3): 233–253.
Thunputtadom, P., Suwanna, B., and Srikeaw, B. (2024). Factors Affecting the Decision to Pursue the Accounting Profession of Senior High School Students in the Eastern Economic Corridor of Thailand. Asian Administration, Management Review, 7(1): 122-145.
Uppsala Universitet. 2019. Ekonomie kandidatprogram 2019/2020.
Uyar, A., A.H. Güngörmüs, and C. Kuzey. 2011. Factors affecting students’ career choice in accounting: The case of a Turkish university. American Journal of Business Education, 4(10): 29–38.
Wells, P. K. 2015. New Zealand high school students’ perception of accounting: How and why those perceptions were formed. Accounting Education, 24(6): 461–479.
https://www.umu.se/utbildning/program/civilekonomprogrammet/. Uppsala Universitet. 2019. Utbildningsplan för Ekonomie kandidatprogram.
حسابداری ارزشی و رفتاری
دوره 9، شماره 17
تابستان 1403
صفحه 247-282