اثر مشکلات نمایندگی بر چسبندگی هزینه‌ و نقش تعدیلگری کیفیت حاکمیت شرکتی در شرکت‌های خانوادگی و غیرخانوادگی

نویسندگان
مهدی کاظم پور باروق 1
حمزه دیدار 2
فرزاد غیور 3
1 دانشجوی‌کارشناسی‌ارشد،گروه‌ حسابداری، دانشگاه ‌ارومیه،‌ ارومیه،‌ ایران.st_m.kazempour@urmia.ac.ir
2 دانشیار گروه حسابداری، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.(نویسنده مسئول)
3 استادیار گروه حسابداری، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. f.ghayour@urmia.ac.ir
10.61186/aapc.9.17.283
چکیده
درک رفتار هزینه‌ها و شناسایی چسبندگی هزینه‌ها برای ذینفعان داخلی و خارجی مهم است و بر سود و تصمیمات شرکت‌ها تأثیر می‌گذارد. چسبندگی هزینه‌ها ناشی از عدم تقارن در واکنش هزینه‌ها به تغییرات فروش است و می‌تواند تحت تأثیر مسأله نمایندگی باشد که اغلب منجر به ناکارآمدی در کاهش هزینه‌ها می‌شود. کیفیت حاکمیت شرکتی می‌تواند در کاهش مسأله نمایندگی و چسبندگی هزینه مؤثر باشد. از طرف دیگر شرکت‌های خانوادگی و غیرخانوادگی با توجه به تفاوت‌های ساختاری و مدیریتی‌شان محیطی مناسب برای بررسی این تعاملات فراهم می‌کنند. بنابراین هدف اصلی این پژوهش بررسی اثر مسأله نمایندگی بر چسبندگی هزینه‌ در شرکت‌های خانوادگی و غیرخانوادگی با توجه به نقش تعدیلگری تعدیلی کیفیت حاکمیت شرکتی است. در این راستا از داده‌ های 141 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره 1392 تا 1401 استفاده شده است. برای آزمون فرضیه‌ها از مدل‌های رگرسیون چندگانه استفاده شده است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که مسأله نمایندگی موجب افزایش چسبندگی هزینه‌ها می‌شود. همچنین اثر مستقیم مسأله نمایندگی بر چسبندگی هزینه‌ها درشرکت‌های غیرخانوادگی بیشتر از شرکت‌های خانوادگی است. بعلاوه بالا بودن کیفیت حاکمیت شرکتی، اثر مستقیم مسأله نمایندگی بر چسبندگی هزینه‌ها را در شرکت‌های خانوادگی و غیرخانوادگی به صورت معنی‌دار معکوس می‌کند. درک تعامل این عوامل به سازمان‌ها اجازه می‌دهد تا شیوه‌های حاکمیتی خود را با ساختار مالکیت خاص خود تطبیق دهند. به این ترتیب خطر چسبندگی هزینه‌ها را کاهش داده و پایداری مالی را تضمین کنند.
کلیدواژه‌ها
چسبندگی هزینه‌
مشکلات نمایندگی
کیفیت حاکمیت شرکتی
شرکت خانوادگی
شرکت غیرخانوادگی

عنوان مقاله English

The Effect of Agency Problems on Cost Stickiness and the Moderating Role of Corporate Governance Quality in Family and Non-Family Firms

نویسندگان English

Mehdi Kazempour Barough 1
Hamzeh Didar 2
Farzad Ghayour 3
1 MSc Student of Management Accounting, Urmia University, Urmia, Iran (st-m.kazempour@urmia.ac.ir)
2 Hamzeh Didar Associate Professor, Department of Accounting, Urmia University, Urmia, Iran. (Corresponding Author).
3 Assistant Professor, Department of Accounting, Urmia University, Urmia, Iran (f.ghayour@urmia.ac.ir)
چکیده English

Understanding cost behavior and identifying cost stickiness is crucial for internal and external stakeholders, as it influences company profitability and decision-making. Cost stickiness arises from the asymmetry in cost responses to changes in sales and can be affected by the agency problem, which often leads to inefficiency in cost reduction. The quality of corporate governance can play a significant role in mitigating the agency problem and reducing cost stickiness. On the other hand, family and non-family firms, due to their structural and managerial differences, provide an appropriate environment for examining these interactions. Therefore, the main objective of this study is to investigate the effect of the agency problem on cost stickiness in family and non-family firms, considering the moderating role of corporate governance quality. To this end, data from 141 companies listed on the Tehran Stock Exchange during the period from 2013 to 2022 have been used. Multiple regression models were applied to test the hypotheses. The findings indicate that the agency problem increases cost stickiness. Furthermore, the effect of the agency problem on cost stickiness is more pronounced in non-family firms compared to family firms. Additionally, high-quality corporate governance significantly reverses the direct impact of the agency problem on cost stickiness in both family and non-family firms. Understanding the interaction of these factors allows organizations to tailor their governance practices to their specific ownership structures, thereby reducing the risk of cost stickiness and ensuring financial sustainability.

کلیدواژه‌ها English

Cost stickiness
Agency Problems
Corporate Governance Quality
Family firms
Non-Family Firms
Abudy, M., and E. Shust. 2022. Cost behavior and profitability of family firms. Working paper. Available at: ssrn.com/abstract=4160644.
ابراهیمی سروعلیا، محمدحسن؛ سلیمی، محمدجواد؛ بولو، قاسم؛ عین‌افشار، حامد، (1402)، ارائه مدلی جهت شناسایی عوامل اثرگذار بر چسبندگی هزینه‌ها با استفاده از فرآیند تحلیل شبکه ای (ANP) و دیمتل، دوره 16، شماره 61، صص 203-228.
Affes, W., and A. Jarboui. 2023. The impact of corporate governance on financial performance: a cross-sector study. Int J Discl Gov 20: 374-394.
ابراهیمی، سعید؛ فرجی، امید؛ عرب‌زاده، میثم؛ ایزدپور، مصطفی؛ محمدرضایی، فخرالدین، (1402)، ساختار مالکیت، عدم اطمینان سیاسی و رفتار نامتقارن هزینه‌ها، پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی، دوره 15، شماره 59، صص 109-150.
Ahmed, AM., D. Nugraha., and I. Hágen. 2023. The Relationship between Capital Structure and Firm Performance: The Moderating Role of Agency Cost. Risks.;11(6):102. Available at: https://doi.org/10.3390/risks11060102
السدی، زینه؛ فروغی، داریوش؛ هاشمی، سید عباس. (1401)، تأثیرچسبندگی هزینه بر ارزش شرکت با در نظر گرفتن هزینه تعدیل منابع و مشکلات نمایندگی، پیشرفت‌های حسابداری، دوره 14، شماره 2، صص 39-64.
Almaharmeh, MI., A. Shehadeh., H. Alkayed., M. Aladwan., and M. Iskandrani. 2024. Family Ownership, Corporate Governance Quality and Tax Avoidance: Evidence from an Emerging Market—The Case of Jordan. Journal of Risk and Financial Management.; 17(2):86.
امیری، سید خسرو؛ رضایی، فرزین؛ خلعتبری لیماکی، عبدالصمد. (1401). تاثیر حاکمیت شرکتی بر خوش بینی مدیران و قابلیت مقایسه صورت های مالی، دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، دوره 11، شماره 43، صص 145-161.
Alves, I., and S. Lourenço. 2023. An exploratory analysis of incentive packages and managerial performance. J Manag Control 34, :377-409.
پارسایی، منا و سهرابی، سارا. (1401)، بدهی‌های تجاری و چسبندگی هزینه‌ها با تاکید بر مشکل نمایندگی و تمرکز مشتری، پژوهش‌های تجربی حسابداری، دوره 12، شماره 44، صص 65-90.
Amin, A., R. Ali., and R. Rehman. 2022. Cost Stickiness and The Likelihood of Dividend Payouts. The Lahore Journal of Economics, 27(1): 116-130.
پورساسان، سیمین و حصارزاده، رضا. (۱۳۹۵)، بررسی فرضیه های چسبندگی هزینه ها؛ شواهدی درباره‌ی انگیزه های سازمانی و انگیزه های شخصی مدیران. پیشرفت‌های حسابداری، دوره 8، شماره 1، صص 25-48.
Anderson, M., R. Banker, R. Huang, and S. Janakiraman. 2007. Cost Behavior and Fundamental Analysis of SG&A Costs. Journal of Accounting, Auditing and Finance 22(1): 1–28.
ثقفی، مهدی؛ مقدم، عبدالکریم؛ رمضانی، فاطمه. (1403)، تاثیر انگیزه های شخصی مدیران بر ناکارایی سرمایه گذاری: نقش میانجی چسبندگی هزینه‌ها، مطالعات حسابداری و حسابرسی. دوره 13، شماره 49.
Anderson, M., R. Banker., and S. Janakiraman. 2003. Are Selling, General, and Administrative Costs Sticky?. Journal of Accounting Research 41(1): 47–63.
حساس یگانه، یحیی و سلیمی, محمد جواد. (1389)، مدلی برای رتبه بندی حاکمیت شرکتی در ایران، مطالعات تجربی حسابداری مالی، دوره 8، شماره 30، صص 1-35.
Anderson, S., and W. Lanen. 2007. Understanding Cost Management: What Can We Learn from the Evidence on Sticky Costs?, Working Paper, Rice University, University of Michigan. Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=975135.
حیدر ی، مهدی، (1393). بررسی تأثیر عامل رفتاری اعتماد به نفس بیش از حد مدیریت بر چسبدگی هزینه: نقش تعدیلی عوامل اقتصادی و عوامل مبتنی بر نظریه نمایندگی در آن، بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، دوره 21، شماره 2، صص151-172.
Balakrishnan, R., E. Labro., and N. Soderstrom. 2014. Cost Structure and Sticky Costs. Journal of Management Accounting Research. 26(2): 91–116.
حیدرپور، فرزانه و نظری‌طجر، محمود، (1397)، تاثیر هزینه نمایندگی در رابطه نظام حاکمیت شرکتی و هزینه سرمایه، مدیریت دارایی و تامین مالی، دوره 6، شماره2، صص 85-98.
Balakrishnan, R., and T. Gruca. 2008. Cost stickiness and core competency:Anote. Contemporary Accounting Research, 25(4): 993-1006.
رستمی، علی؛ علی‌محمدی، میثم؛ نوروزی، محمد. (1394)، بررسی تأثیر تأمین مالی خارج از ترازنامه و محدودیتهای مالی بر چسبندگی هزینه‌ها، فصلنامه راهبرد مدیریت مالی، دوره 3، شماره2 .
Banker, R., D. Byzalov., and J. Dujowich. 2011. Sticky cost behavior: theory and evidence. Working Paper, Fox School of Business, Temple University, Philadelphia.7(2) :1-75.
سجادی، سید حسین و بنابی قدیم، رحیم. (1402)، تاثیر چسبندگی هزینه بر چسبندگی سود تقسیمی با تاکید بر نگهداشت نقدینگی، حسابداری مدیریت، دوره 16، شماره 57، صص 168-187.
Banker, R., and D. Byzalov. 2014. Asymmetric cost behavior. Journal of Management Accounting Research, 26(2) :43-79.
سجادی، سید حسین؛ حاجی زاده، سعید؛ نیک کار، جواد. (۱۳۹۳)، تأثیر چسبندگی هزینه بر تقارن زمانی سود با تأکید بر ارتباط میان چسبندگی هزینه و محافظه‌کاری شرطی. دانش حسابداری، دوره 5، شماره 16، صص 81-100.
Baumgarten, D., U. Bonenkamp., and C. Homburg. 2010. The Information Content of the SG&A Ratio. Journal of Management Accounting Research. 22(1) :1-22.
علیخانی، رضیه؛ مرانجوری، مهدی ؛ سیدزاده، سیده فاطمه، (1396)، مدیریت سود افزایشی، حاکمیت شرکتی و چسبندگی هزینه، حسابداری و منافع اجتماعی، دوره 7، شماره 3، صص 61-80.
Bhakar, S., P. Sharma., and S. Kumar. 2024. Ownership Structure and Firm Performance: A Comprehensive Review and Empirical Analysis. Journal of the Knowledge Economy, 15(2) :1-42.
فرجی، امید و مصطفی پور، محمدکاظم ، (1399). تصمیمات مدیران در موازنه بین چسبندگی هزینه‌ها و هموارساز ی سود، حسابداری مدیریت، دوره 13، شماره44 ،صص 193-204.
Bhaumik, S., and R. Dimova, 2015. Agency Problems and Familiness. In: How Family Firms Differ. Palgrave Macmillan, London. Available at: https://doi.org/10.1057/9781137473585_2.
کردستانی، غلام رضا و مرتضوی، سید مرتضی. (۱۳۹۱)، شناسایی عوامل تعیین کننده چسبندگی هزینه های شرکت ها. پژوهش‌های حسابداری مالی، دوره 3، شماره3، صص 13-32.
Cen, X., Y. Qiu., and T. Wang. 2023. Corporate social responsibility and employee retention. Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=4144689.
کریم‌زاده، اکبر؛ رضایی، نادر؛ حاجیها، زهره؛ عبدی، رسول، (1400)، بررسی تاثیر تعدیل کنندگی مسائل نمایندگی بر رابطه بین اعتبار تجاری و چسبندگی هزینه‌ها، تحلیل بازار سرمایه، دوره 3، شماره 1، صص 124-151.
Chen, C., H. Lu., and T. Sougiannis. 2012. The Agency Problem, Corporate Governance, and the Asymmetrical Behavior of Selling, General, and Administrative Costs, Contemporary Accounting Research, 29(1): 252–282.
کیان, علیرضا و فقیه, محسن. (1402)، تاثیر مشکل نمایندگی بر قدرت پیش‌بینی کنندگی سود در شرکت‌های خانوادگی: نقش میانجی مدیریت سود. کاوش های نوین در علوم محاسباتی و مدیریت رفتاری، دوره 1، شماره 1، صص 1-20.
Chen, L. 2022. The determinants of cost stickiness in family firms: evidence from the United States. PhD thesis, University of Glasgow Available at: https://theses.gla.ac.uk/83034/1/2022ChenLiYuPhD.pdf
محمدی, ناهید, بهار مقدم, مهدی, پورحیدری, امید. (1401). تاثیر مکانیزم‌های حاکمیت شرکتی بر رابطه چسبندگی انتظارات مدیران و بازده آتی سهام، مطالعات تجربی حسابداری مالی، دوره 19، شماره 73، صص 27-56.
Chen, W., G. Zhou, and X. Zhu. 2019. CEO tenure and corporate social responsibility performance, Journal of Business Research, 95: 292-302.
مردانیان، مهدی؛ فتاحی، حسن؛ صادقی، صادق.(1403)، بررسی تاثیر مسئله نمایندگی بر رفتار چسبنده هزینه ها در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. فصلنامه پژوهش‌های جدید در مدیریت و حسابداری، دوره 6، شماره 7، صص 115-129.
Chung, C., S. Hur., and C. Liu. 2019. Institutional investors and cost stickiness: Theory and evidence. The North American Journal of Economics and Finance, 47:336-350.
مردانیان، مهدی؛ فتاحی، حسن؛ صادقی، صادق، (1403)، بررسی نقش تعدیل‌کنندگی شاخص حاکمیت شرکتی بر تأثیر مسئله نمایندگی بر رفتار چسبنده هزینه‌ها در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران، فصلنامه رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت و حسابداری، دوره 8، شماره 28، صص 732-756.
Costa, M., and A. Habib. 2023. Cost stickiness and firm value. Journal of Managment Control 34: 235–273.
ودیعی، محمد حسین و پوریوسف، اعظم، (1403)، نقش سبک مدیریتی در چسبندگی هزینه و ارزش سهامداران، دانش حسابداری، دوره 15، شماره 1.
Dou, Y., S. Sahgal., and E. Zhang. 2015. Should Independent Directors Have Term Limits? The Role of Experience in Corporate Governance. Financial Management, 44(3): 583–621.
هاشمی‌پور نصری، زهرا؛ منصوری، فردین؛ غلامی جمکرانی، رضا؛ صفا، مژگان. (1402) تأثیر عوامل ناشی از ساختار سیاسی- اقتصادی کشور بر میزان چسبندگی هزینه‌های شرکت‌ها، پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی. دوره 15، شماره 57، صص 239-258.
Jensen, M., and W. Meckling, 1976. Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs, and capital structure, in: Journal of Financial Economics, Vol. 3., No. 4: 305-360.
همه‌خانی، صادق و رویایی، رمضانعلی، (1401)، تاثیر عوامل فرهنگی بر چسبندگی هزینه‌ها، پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی، دوره 14، شماره 54، صص 159-177.
Khandelwal, V., P. Tripathi., V. Chotia., M. Srivastava., P. Sharma., and S. Kalyani. 2023. Examining the Impact of Agency Issues on Corporate Performance: A Bibliometric Analysis. Journal of Risk and Financial Management. 16(12):497.
یزدان پناه، محمدحسین و خضری‌پور، محمدرضا. (1401)، بررسی رابطه بین چسبندگی هزینه، ریسک شرکت و سهام مدیریت شرکت‌های پذیرفته شده در بورس تهران، فصلنامه رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت و حسابداری، دوره 6، شماره 85، صص 1420-1433.
Lai, E., A. Latiff., and T. Qun. 2023. The impact of free cash flow on firm’s performance: Evidence from Malaysia, Eurasian Economic Perspectives. 14(1): 3-16.
Lawrence, B., and C. Marcus. 2006. Corporate Governance and Firm Operating Performance. SSRN Electronic Journal. 32(10): 129-144.
Lenihan, O., and N. Brennan. 2023. Do boards effectively link firm objectives to CEO bonus performance measures? Journal of Management and Governance. Available at: https://doi.org/10.1007/s10997-023-09690-9
Li, J., and Z. Lou. 2021. Product Market Competition and Cost Stickiness: Evidence from China, Managerial and Decision Economics, 42(7):1808– 1821.
Lieb, L., and J. Schuffels. 2022. Inflation expectations and consumer spending: the role of household balance sheets. Empir Econ 63, :2479-2512.
Naoum, V., D. Ntounis., G. Papanastasopoulos., and O. Vlismas. 2023 .Asymmetric cost behavior: Theory, meta-analysis, and implications. Journal of International Accounting, Auditing and Taxation, 53 (9):100-578.
Rashid Khan, H., W. Khidmat., O. Hares., , N. Muhammad, and K. Saleem. 2020. Corporate Governance Quality, Ownership Structure, Agency Costs and Firm Performance. Evidence from an Emerging Economy. Journal of Risk and Financial Management. 13(7):154.
Reimer, K. 2019. Theoretical Foundations of Credit Risk Fundamentals and Methods of Determining Credit Risk. In: Asymmetric Cost Behavior. Quantitatives Controlling. Springer Gabler, Wiesbaden. Available at: https://doi.org/10.1007/978-3-658-22822-4_3.
Restuti, M., L. Gani., , E. Shauki., and L. Leo. 2023. Strategy and cost stickiness under different managerial abilities: Evidence from Southeast Asia. Cogent Business & Management, 9(1).
Rezaee, Z., and M.Safarzadeh, 2023. Corporate governance and earnings quality: the behavioral theory of corporate governance (evidence from Iran). Corporate Governance (Bingley), 23(1):189-218.
Siciliano, G., and D. Weiss. 2023. Family Ownership Influence on Cost Elasticity Forthcoming on European Accounting Review،20 (2): 1-31.
Tileal, M., F. Nassirzadeh., M. Saei., and D. Askarany. 2023. The Impact of Ownership Type on Labour Cost Stickiness. Journal of Risk and Financial Management.; 16(5):268.
Weiss, D. 2010. Cost behavior and analysts’ earnings forecasts. The Accounting Review, 85(4), 2442-2472.
Xu, F., X. Liu., Q. Liu., X. Zhu., and D. Zhou. 2024. Environmental investment growth (EIG) and corporate cost stickiness in China: substantive or symbolic management?. Sustainability Accounting, Management and Policy Journal, 15(1) :148-170.
Yan, J., T. Khan., N. Zhu., N. Awais khan., and H. Hasan. 2023 . Does CEO’s initial tenure enhance CSR practices? Evaluating the consequences of CEO’s initial tenure CSR engagement in China. Environ Dev Sustain. 26(9):1-24.
Zhang, B., L. Yang., and R. Zhou. 2023. Internal governance and cost stickiness. Journal of Management Accounting Research, 35(1):173-194.
Zhang, L., J. Li., and H. Wang. 2021, IPO Over-Funding and Cost Stickiness. Asia-Pacific Journal of Accounting & Economics, 28(4): 411-426.
حسابداری ارزشی و رفتاری
دوره 9، شماره 17
تابستان 1403
صفحه 283-317