سناریو نگاری از آینده کسب و کارها: ادغام مسئولیت اجتماعی و حسابداری مدیریت در توسعه اقتصادی شرکت‌ها

نویسندگان
امیر محبی 1
فرزین رضایی 2
مهدی بشکوه 3
غلامرضا کردستانی 4
1 دانشجوی مقطع دکتری حسابداری، گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران. amir.mohebbi۲۵۱@gmail.com
2 دانشیار گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران. (نویسنده مسئول)
3 استادیار گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران. beshkooh@gmail.com
4 استاد حسابداری، دانشگاه بین المللی امام خمینی، قزوین، ایران koordestani@soc.ikiu.ac.ir
10.61186/aapc.9.17.363
چکیده
این پژوهش به بررسی ادغام حسابداری مدیریت و مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها با تمرکز بر محرومیت‌زدایی و توسعه اقتصادی در ایران می‌پردازد. با توجه به چالش‌های اجتماعی و اقتصادی گسترده کشور، به‌ویژه در مناطق محروم، شرکت‌ها نیازمند رویکردهایی هستند که علاوه بر بهبود عملکرد مالی، به کاهش نابرابری‌های اجتماعی نیز کمک کنند. این مطالعه از رویکرد سناریونگاری بهره می‌گیرد که مبتنی بر شناسایی و تحلیل عدم‌قطعیت‌های کلیدی است. در گام نخست، با مرور ادبیات و استفاده از روش دلفی فازی، ۱۲ پیشران اصلی شناسایی شد. این پیشران‌ها با نظر خبرگان دانشگاهی و مدیران شرکت‌هایی که سابقه فعالیت در حوزه مسئولیت اجتماعی را دارا بودند، اولویت‌بندی و تأیید شدند. شناسایی عدم‌قطعیت‌ها بر مبنای تحلیل پیشران‌های کلیدی انجام شد. پنج پیشران کلیدی با بالاترین درصد اجماع و کمترین مقدار همگرایی نظرات به‌عنوان نهایی‌ترین عوامل اثرگذار انتخاب شدند. این فرآیند شامل ارزیابی تأثیرات احتمالی این پیشران‌ها بر سناریوهای مختلف آینده و بررسی حالت‌های عدم‌قطعیت آن‌ها بود. در ادامه، سناریوهای آینده با استفاده از روش‌های سناریونگاری و تحلیل سازگاری طراحی گردیدند. بازه زمانی انجام این پژوهش زمستان ۱۴۰۲ و بهار ۱۴۰۳ بوده است. این پژوهش نشان می‌دهد که ادغام حسابداری مدیریت با مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها ، به‌ویژه درزمینه محرومیت‌زدایی، می‌تواند در سناریوهای مختلف به بهبود شرایط زندگی در مناطق محروم و افزایش توسعه اقتصادی شرکت‌ها منجر شود. پژوهش حاضر به‌عنوان یک راهنمای عملی برای شرکت‌های ایرانی پیشنهاد می‌کند که از طریق سناریو نگاری مبتنی بر شناسایی عدم قطعیت‌ها، استراتژی‌های مؤثرتری برای ادغام حسابداری مدیریت و مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها توسعه دهند. این استراتژی‌ها می‌توانند به توسعه پایدار اقتصادی و اجتماعی کشور کمک کنند و در عین حال، پاسخگوی چالش‌ها و نابرابری‌های موجود باشند. این پژوهش می‌تواند به سیاست‌گذاران و مدیران شرکت‌ها در ایران کمک کند تا برنامه‌های مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها را به‌طور کارآمدتری اجرا کنند و به بهبود شرایط اجتماعی و اقتصادی کشور یاری رسانند.
کلیدواژه‌ها
حسابداری مدیریت
مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها
محرومیت‌زدایی
سناریو نگاری

عنوان مقاله English

Scenario Planning for the Future of Businesses: Integrating Social Responsibility and Management Accounting in Economic Development

نویسندگان English

amir mohebi 1
farzin rezaei 2
Mehdi Beshkooh 3
Gholamreza kordestani 4
1 PhD student of accounting, Department of Accounting, Qazvin Branch, Islamic Azad University, Qazvin, Iran , amir.mohebbi251@gmail.com
2 Associate Professor Department of Accounting, Qazvin Branch, Islamic Azad University, Qazvin, Iran. (corresponding author
3 Assistant Professor , Department of Accounting, Qazvin Branch, Islamic Azad University, Qazvin, Iran , beshkooh@gmail.com
4 Professor of Accounting, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran, kordestani@soc.ikiu.ac.ir
چکیده English

This study examines the integration of management accounting and corporate social responsibility (CSR) with a focus on poverty alleviation and economic development in Iran. Given the country's widespread social and economic challenges, particularly in underprivileged areas, companies require approaches that not only improve financial performance but also contribute to reducing social inequalities. This study employs a scenario planning approach based on identifying and analyzing key uncertainties. In the first step, through a literature review and using the fuzzy Delphi method, 12 key drivers were identified. These drivers were prioritized and validated based on the opinions of academic experts and managers of companies with experience in CSR initiatives. The identification of uncertainties was conducted through an analysis of these key drivers. Five key drivers, with the highest consensus percentage and the lowest level of opinion divergence, were selected as the final influential factors. This process included evaluating the potential impacts of these drivers on various future scenarios and analyzing their uncertainty states. Subsequently, future scenarios were designed using scenario planning methods and compatibility analysis. The timeframe for conducting this research was Winter 2023 and Spring 2024. The findings demonstrate that integrating management accounting with CSR, particularly in the context of poverty alleviation, can improve living conditions in underprivileged regions and enhance companies' economic development across different scenarios.The present study serves as a practical guide for Iranian companies, recommending the development of more effective strategies for integrating management accounting and CSR through scenario planning based on identifying uncertainties. These strategies can contribute to the country's sustainable economic and social development while addressing existing challenges and inequalities.This research can assist policymakers and company managers in Iran to implement CSR programs more effectively and contribute to improving the country's social and economic conditions.

کلیدواژه‌ها English

Management accounting
Corporate Social Responsibility (CSR)
Poverty Alleviation
Scenario Planning
Adafula, B., W. A. Atuilik, and J. K. Amoh. 2018. Protecting the questionably knowledgeable user of accounting information: a defence of paternalism in the accounting profession. International Journal of Critical Accounting, 10(2), 152-168.
آذر سعید، یاشار و رستمی، شعیب. (1402)، هوش مصنوعی و تصمیم‌گیری اخلاقی در حسابداری و حسابرسی: تحلیل چالش‌های مربوط، قضاوت و تصمیم‌گیری در حسابداری، سال دوم، شماره 3، صص 87-114.
An, C. J. 2020. Participation, not Paternalism. Moral Education, Normative Competence andthe Child’s Entry into the Moral Community. Educational Philosophy and Theory 52(2): 192-205.
احمدی، زانیار و پورزمانی، زهرا. (1403)، نقش هوش عاطفی، سازمانی و معنوی در قضاوت و تصمیم‌گیری حسابرسان در موسسه‌های حسابرسی، قضاوت و تصمیم‌گیری در حسابداری، سال سوم، شماره 1، صص 31-50.
Bengtson, A., and V. M. L. Pedersen. 2024. Affirmative Action, Paternalism, and Respect. Brutish Journal of Political Science, 54(2), 422-436.
اسلام پناه، مریم؛ شهبازی، شیرین؛ باقلی جواد. (1399)، رابطه جو اخلاقی سازمان و تصمیم‌گیری مدیران: آزمون نقش میانجی مدیریت دانش شخصی، اخلاق در علوم و فناوری، سال پانزدهم، شماره 2، صص 86-92.
Benzel, E. 2023. Paternalism Versus Shared Decision Making. Journal of World Neurosurgery 174.
بوسلیکی، حسین. (1400)، سواد رسانه‌ای از منظر قیم‌مآبی آزادی‌خواهانه، فرهنگ و ارتباطات، سال پنجم، شماره 2، صص 92-124.
Bertomeu, J. 2024. Disclosure Paternalism. Journal of Accounting and Economics., 77(2-3), 101662.
پاک نژاد، امین اله. (1397)، مبانی اسلامی پدرمآبی (پترنالیسم) قانونی با نگاهی به نظام حقوقی ایران، حقوق بشر و شهروندی، سال سوم، شماره 2، صص 181-204.
Cheetham, M., A. F. Pedroni, A. Antley, M. Slater, and L. Jäncke. 2009. Virtual milgram: Empathic concern or personal distress? Evidence from functional MRI and dispositional measures. Frontiers in Human Neuroscience, 3, 802.
حاجیها زهره و راشکی گزنه، علی. (1396)، رابطه اخلاق حسابداری با توان تصمیم‌گیری و رفتار مدیران، اخلاق در علوم و فناوری، سال دوازدهم، شماره 2، صص 155-160.
Creswell, J. W. 2000. Educational Research Planning, Conducting and Evaluating qualitative and quantities research, (422-443), upper sadle river NJ Pearson Education.
حساس یگانه، یحیی؛ خادم، حمید؛ مرویان حسینی، زهرا. (1395)، رشد اخلاقی یا آیین رفتار حرفه‌ای؛ تفاوت بین ذهنیت و عمل حسابرسان، اخلاق در علوم و فناوری، سال دوم، شماره 11، صص 62-73.
Creswell, J.W. 2012. Educational research: Planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research. 4th Edition, Boston: Pearson Publication.
حیدری، وحید. (1398)، تحلیل نسبت پترنالیسم و تحدید حقوق و آزادی‌های شهروندان در نظام حقوقی ایران، حقوق بشر و شهروندی، سال چهارم، شماره 1، صص 41-54.
Cristea, I. A., E. Legge, M. Prosperi, M. Guazzelli, D. David, and C. Gentili. 2014. Moderating effects of empathic concern and personal distress on the emotional reactions of disaster volunteers. Disasters 38(4): 740-752.
خوشبخت، اسماعیل؛ نائینی نقندری، امیرحسین؛ زینلی، حدیث. (1401)، دینداری، اخلاق حرفه‌ای حسابداری و تقلب‌های گزارشگری مالی، پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی، سال چهاردهم، شماره 53، صص 223-254.
Croce, M. 2018. Epistemic Paternalism and the Service Conception of Epistemic Authority. Metaphilosophy 49(3): 305-327.
رجب‌دری، حسین؛ وکیلی فرد، حمیدرضا؛ سالاری، حجت اله؛ امیری، علی. (1399)، شناسایی و بررسی اهمیت نظریه‌های اخلاقی در حسابرسی از دیدگاه خبرگان و فعالان حرفه‌ای، اخلاق در علوم و فناوری، سال پانزدهم، شماره 2، صص 37-44.
Davis, M. H. 1983. Measuring individual differences in empathy: Evidence for a multidimensional approach. Journal of personality and social psychology, 44(1), 113-126
روزبخش، نجمه؛ گرگانلی دوجی، جمادوردی؛ خوزین، علی؛ بخاراییان خراسانی، مریم. (1401)، الگوی عدم بلوغ اخلاق حرفه‌ای حسابرسان در ایران: با رویکرد نظریه داده بنیاد، حسابداری ارزشی و رفتاری، سال هفتم، شماره 14، صص 121-168.
Enofe, A. O. N. Innocent Ukpebor, and N. Ogbomo. 2016. The Effect Of Ccounting Ethics In Improving Auditor Professional Skepticism. International Of Advanced Academic Research 54(6),
سامانی، حسین؛ گلبابائی، سروش؛ برهانی، خاطره. (1401)، پیش‌بینی قیم‌مآبی بر اساس مولفه‌های همدلی و سرایت رفتاری، پژوهش‌های روان‌شناسی اجتماعی، سال دوازدهم، شماره 46، صص 101-122.
Feinberg, J. 1971. Legal paternalism. Canadian journal of philosophy, 1(1), 105-124.‌
سپاه منصور، مژگان و مهدوی نجم‌ آبادی، زهـرا. (١٣٩٦)، مـدل‌سـازی معـادلات سـاختاری در بررسی‌ ارتباط بین‌ نوع‌دوستی‌ و همدلی‌ با گـرایش‌ بـه‌ معنویـت‌ دانشـجویان، پـژوهش‌‌هـای روان‌شناسی‌ اجتماعی‌، سال هفتم، شماره 26، صص ٧٨-٥٩.
Fernanda, F. and M. x. Muslichah. 2020. The effect of internal control, individual morality and ethical value on accounting fraud tendency. Media Ekonomi dan Manajemen 35(1).
صادقیان، مسعود؛ جهانگیرنیا، حسین؛ غلامی جمکرانی، رضا. (1398)، نقش اخلاق در تعامل استراتژیک بین حسابرس مستفل و مدیریت بر پایه نظریه بازی، دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، سال هفتم، شماره 29، صص 43-56
Fernández-Ballesteros, R., M. Sánchez-Izquierdo, R. Olmos, C. Huici, J. M. R. Casado, and A. C. Jentoft. 2019. Paternalism vs. autonomy: Are they alternative types of formal care? Frontiers in Psychology, 10(JUN), 1460.
عباس زاده، محمد. (1391)، تاملی بر اعتبار و پایایی در تحقیفات کیفی، جامعه شناسی کاربردی، سال بیست و سوم، شماره 1، صص 19-34
Fienberg, J. (1984). Harm to others; The Moral Limits to Criminal Law; New York: Oxford University Press.
قربانی، محمدحسین؛ امیری مقدم، مرجان؛ زارعیان، حسین. (1398)، شناسایی و تدوین الگوی ارزش‌های اخلاقی در ورزش ایران، پژوهش در ورزش تربیتی، سال هفتم، شماره 17، صص 277-304.
Grill, K. 2012. Paternalism. Encyclopedia of Applied Ethics: 359-369.
مران جوری، مهدی؛ وکیلی فرد، حمیدرضا؛ پورزمانی، زهرا؛ رئیس زاده، سید محمد. (1396)، تمایل به رفتار فریبنده و نگرش حسابرسان نسبت به رویه‌های غیراخلاقی بازاریابی، اخلاق در علوم و فناوری، سال دوازدهم، شماره32، صص 99-108.
Guba, E. and Y. S. Limclon. 1994. Competing Paradigms in Qualitative Research. Handbook of Qualitative Research 2(105): 163-194.
نجفی توانا، علی و مصطفی زاده، فهیم. (1392)، جرم‌انگاری در نظام کیفری جمهوری اسلامی ایران، مطالعات فقه و حقوق اسلامی، سال پنجم، شماره 8، صص 149-170.
Gunasekaran A., and A. Spalanzani. 2012. Sustainability of manufacturing and services: Investigations for research and applications. International Journal of Production Economics 140(1):35-47.
نظام, حمیدرضا و رضایی‌، سعید. (١٣٩٧)، طراحی‌ برنامه‌ مهارت‌های همدلی‌ مبتنی‌ بـر شـناخت‌ اجتماعی‌ و بررسی‌ اثربخشی‌ آن بر رفتار جامعه‌‌پسند کارکنـان خـدمات فرودگـاهی‌، پـژوهش‌های روان‌شناسی‌ اجتماعی‌، سال هشتم، شماره ٢٩، صص ١٣١-١١٧.
Hannikainen, I., G. Cabral, E. Machery, and N. Struchiner. 2017. A deterministic worldview promotes approval of state paternalism. Journal of Experimental Social Psychology 70: 251-259.
نیک‌کار، جواد و نوروزی‌، فرزانه‌. (١٣٩٤)، اخلاق حسابرسان و تاثیر بر اعتماد عمومی‌، حسابرس، شماره ٧٦، صص ‌٧٦-٧٠.
Johnson, B., and L. Christensen. 2008. Educational research: Quantitative, qualitative and mixed approaches. 3rd Edition, Los Angeles: Sage Publication.
Jones, T. M. 1991. Ethical Decision Making By Individuals in Orgainizations: an Issue-Contingent Model. The Academy of Management Review 16(2): 366–396.
Kapeliushnikov, R. 2015. Behavioral Economics and the New Paternalism. Russian Journal of Economic 1(1): 81-107.
Kiessling, L., S. Chowdhury, H. Schildberg-Hörisch, and M. Sutter 2021. Parental Paternalism and Patience. SSRN Electronic Journal. https://doi.org/10.2139/ssrn.3767701
Kim, H., and S. Han. 2018. Does personal distress enhance empathic interaction or block it? Personality and Individual Differences 124: 77-83.
Kiradoo, G. 2020. Ethics in Accounting: Analysis of current financial failures and role of accountant. International Journal of Management 11 (2): 241-247.
Lu, C., C. Pen, and C. Torng, 2019. The Effect of Personal Moral Philosophy on Perceived Moral Intensity in Hotel Industry. In Innovative Mobile and Internet Services in Ubiquitous Computing. IMIS 2018. Advances in Intelligent Systems and Computing (773): 765–770.
Martin, A., K. Lin, and K. R. Olson. 2016. ). What You Want Versus What s Good for You: Paternalistic Motivation in Children s Helping Behavior Child Development, 87(6): 1739-1746.
McPhail, K., and W. Diane. 2009. Accounting and Business Ethics. New York: Rutledge, (Chapters 2&5).
Metwally M, and L. Gartzia. 2019. How ethical leadership shapes employees’ readiness to change: The mediating role of an organizational culture of effectiveness. Frontiers in Psychology 10: 2493.
Rest, J. R. 1986. Moral development: Advances in research and theory.Praeger, New York.
Roberts, R. W., and P. D. Dwyer. 1998. An analysis of materiality and reasonable assurance: Professional mystification and paternalism in auditing. Journal of Business Ethics, 17(5), 569-578.‌
Savur, S., C. Provis, and H. Harris. 2018. Ethical Decision-Making in Australian SMEs : A Field Study. Small Enterprise Research 25(2): 114–136.
Schouten, G. 2018. Paternalism and education. In The Routledge Handbook of the Philosophy of Paternalism 336-347).
Simm, K. 2020. Ethical decision-making in humanitarian medicine: how best to prepare?. Disaster medicine and public health preparedness: 1-5.
Strauss, A., and J. Corbin. 1998. Basics of qualitative research techniques.‌
Sun, L., S. Liu, and P. Chen. 2022. Does the Paternalism of Founder-Managers Improve Firm Innovation? Evidence from Chinese None-State owned Listed Firms. Finance Research Letters, 49: 103-146.
Tenbrunsel, A. E., and K. S. Crowe. 2008. Ethical Decision Making : Where We ’ ve Been and Where We ’ re Going. The Academy of Management Annals 2(1): 545–607.
Thaler, R. H., and C. R. Sunstein. 2003. Libertarian paternalism. American Economic Review 93(2): 175-179.
Tu, C. K., & Luo, B. (2020). Paternalistic leadership and pro-social rule breaking: The moderating roles of psychological empowerment and leader-member exchange. Human Systems Management, 39(1), 93-103.
Zaki, J. 2020. Integrating empathy and interpersonal emotion regulation. In Annual Review of Psychology (Vol. 71: 517-540).
حسابداری ارزشی و رفتاری
دوره 9، شماره 17
تابستان 1403
صفحه 363-408