تاثیر ابعاد فرهنگ سازمانی بر سیاست های عملیاتی و سرمایه گذاری شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

نویسندگان
عباس رشیدی 1
داریوش فروغی 2
علیرضا رهروی دستجردی 3
مسعود آلگونه جونقانی 4
1 دانشجوی مقطع دکتری حسابداری، گروه حسابداری، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران:a_rashidi86@yahoo.com
2 استاد گروه حسابداری، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران(نویسنده مسئول)
3 استادیارگروه حسابداری، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران: a.rahrovi@ase.ui.ac.ir
4 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی/ دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران: m.algone@ltr.ui.ac.ir
10.61186/aapc.9.18.379
چکیده
با توجه به پیچیدگی محیط اقتصادی ایران و چالش­های روز افزون در تصمیم­گیری­های مالی شرکت­ها، بررسی نقش فرهنگ سازمانی به عنوان یک عامل رفتاری تاثیرگذار در تدوین سیاست­های کلان شرکت­ها اهمیت فزاینده ای پیدا می کند. با وجود پژوهش­های محدود در حوزه عملکرد مالی، تاکنون مطالعه ای در ادبیات داخلی به بررسی همزمان تاثیر ابعاد فرهنگ سازمانی(همکاری، کنترلی، رقابتی و خلاقیت) بر سیاست­های عملیاتی و سرمایه­گذاری شرکت­های بورسی نپرداخته است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از حیث روش، توصیفی – همبستگی است. داده­های پژوهش از طریق تحلیل محتوای گزارش­های هیئت مدیره به مجمع عمومی طی دوره 10 ساله (1392 تا 1402) استخراج شده و برای تبدیل محتوای کیفی به متغیرهای قابل اندازه­گیری، از ابزارهایی چون نرم افزار متن یار، نرم افزار اکسل و سایت تکست فیکسر بهره­برداری می شود. سپس با استفاده از مدل­سازی رگرسیونی چندمتغیره، فرضیه های پژوهش مورد آزمون قرار می گیرند. نتایج این پژوهش نشان می­دهد که ابعاد فرهنگ سازمانی تأثیرات متفاوتی بر سیاست‌های عملیاتی و سرمایه­گذاری شرکت­ها دارند. ابعاد همکاری، کنترلی، و خلاقیت تأثیر منفی و معناداری بر سیاست­های عملیاتی داشتند. این یافته‌ها حاکی از آن است که افزایش این ابعاد، به‌رغم انتظارات نظری، به دلیل بوروکراسی پیچیده، کاهش انعطاف‌پذیری، و بی‌ثباتی در فرآیندها، اثربخشی عملیاتی شرکت­ها در دستیابی به اهداف کارایی، بهره­وری و پاسخگویی سریع به تغییرات بازار را کاهش می دهد. در حوزه سیاست‌های سرمایه‌گذاری، تنها بُعد همکاری تأثیر مثبت و معناداری بر سیاست­های سرمایه­گذاری داشت و ابعاد کنترلی، رقابتی، و خلاقیت تأثیر معناداری بر سیاست­های سرمایه‌گذاری نداشتند. نتایج این پژوهش برای مدیران شرکتها سودمند است و بر این أساس می توانند با بازطراحی ساختارهای تصمیم­گیری، کاهش بروکراسی، تقویت استقلال عملیاتی و ایجاد زیرساخت های حمایتی برای نوآوری، بهره­وری سیاست­های سازمانی را افزایش دهند. همچنین، نهادهای ناظر با تسهیل قوانین بازار سرمایه، حمایت از رقابت­پذیری و ایجاد مکانیسم­های شفافیت اطلاعاتی، زمینه تحقق تاثیر مثبت فرهنگ سازمانی بر سیاست­های مالی را فرآهم سازند.
کلیدواژه‌ها
فرهنگ سازمانی
سیاست های عملیاتی
سیاست های سرمایه گذاری

عنوان مقاله English

The Impact of Organizational Culture Dimensions on Operational and Investment Policies of Companies Listed on The Tehran Stock Exchange

نویسندگان English

Abbas Rashidi 1
Daruosh Foroghi 2
Alireza Rahrovi Dastjerdi 3
Masoud Algone Jonaghani 4
1 Ph.D. Student Accounting, Shahrekord Branch, Islamic Azad University, Shahrekord, Iran, a -rashidi86@yahoo.com
2 Faculty of Administrative Sciences and Economics, University of Isfahan. (corresponding Author)
3 Assistant Professor, Department of Accounting, Faculty of Administrative Sciences and Economics, University of Isfahan, Isfahan, Iran, a.rahrovi@ase.ui.ac.ir
4 Associate Professor, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, University of Isfahan, Isfahan, Iran, m.algone@ltr.ui.ac.ir
چکیده English

Given the complexity of Iran's economic environment and the challenges associated with corporate financial decision-making, behavioral factors—particularly organizational culture—have gained increasing importance in shaping strategic corporate policies. Despite sporadic studies in the domain of financial performance, no research in the domestic literature has thus far examined the simultaneous impact of organizational culture dimensions (collaborative, controlling, competitive, and creative) on operational and investment policies of listed firms.This study adopts an innovative approach by utilizing content analysis of board of directors’ reports (2013–2023) and multivariate regression modeling. The findings reveal that the various dimensions of organizational culture have differential impacts on corporate policies. Specifically, the collaborative, controlling, and creative dimensions exhibit a significant negative effect on operational policies. These results indicate that the expansion of such cultural traits—despite theoretical expectations—has led to reduced operational effectiveness in achieving efficiency, productivity, and responsiveness to market changes, primarily due to bureaucratic complexities, reduced flexibility, and instability in organizational processes.In the domain of investment policies, only the collaborative dimension demonstrates a significant positive effect, while the controlling, competitive, and creative dimensions show no meaningful impact. Accordingly, it is recommended that managers redesign decision-making structures, reduce bureaucratic burdens, strengthen operational autonomy, and develop supportive infrastructures for innovation in order to enhance the effectiveness of organizational policies. Furthermore, regulatory bodies are encouraged to facilitate capital market regulations, promote competition, and establish mechanisms for transparency to help realize the positive influence of organizational culture on financial strategies.

کلیدواژه‌ها English

Organizational culture
Operational Policies
Investment Policies
Aboramadan, M., Albashiti, B., Alharazin, H., & Zaidoune, S. 2020. Organizational culture, innovation, and performance: A study from a non-western context. Journal of Management Development, 39(4): 437-451.
ابوالحسنی هستیانی، اصغر؛ علمی مقدمی، مصطفی؛ منصوری، نسرین؛ امینی میلانی، مینو. (1402). بررسی رابطه تحریم های مالی و تجاری بر نرخ ارز در ایران(رهیافت فازی). فصلنامه اقتصاد مالی. سال 17، شماره 2، صص 94-49.
Amabile, T. M. 1996. Creativity in context. Westview Press.
احدیان پور، محمد؛ عبدالهی، زهرا؛ ترابی، لیلا. (1398). بررسی تاثیر فرهنگ سازمانی بر طراحی سیستم های حسابداری مدیریت با نقش میانجی رفتار سازمانی. فصلنامه تحقیقات حسابداری، سال 9، شماره 3، صص 89-65.
Amabile, T. M., & Kramer, S. J. (2011). The progress principle: Using small wins to ignite joy, engagement, and creativity at work (1st ed.). Boston, MA, USA: Harvard Business Review Press.
پاک مرام، عسگر، و علی پور، سعید. (1394). تاثیر سرمایه فکری بر کارایی عملیاتی شرکت-های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. کنفرانس بین المللی پژوهش‌های نوین در مدیریت، اقتصاد و حسابداری.
Biddle, G. C., Hilary, G., & Verdi, R. S. 2009. How does financial reporting quality relate to investment efficiency? Journal of Accounting and Economics, 48(2-3): 112-131.
حاجیها، زهره و تقی زاده، زهرا. (1395). بررسی رابطه فرهنگ سازمانی و میزان اعمال روش‌های حسابداری مدیریت در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران. مجله علمی مدیریت فرهنگ سازمانی. سال 14، شماره 4، صص 1067-1089 .
Bogle, F., & Dabela, M. (2024). The influence of organizational culture on internal interactions and operational performance: A systematic review. Journal of Organizational Studies, 59(1), 45–67.
حاجیها، زهره؛ خراط‌زاده، محدثه. (1393). بررسی رابطه فرهنگ سازمانی و معیارهای خلق ارزش. مدیریت فرهنگ سازمانی. سال 12، شماره 3، صص 438-421.
Cameron, K. S., & Quinn, R. E. 1999. Diagnosing and changing organizational culture: Based on the competing values framework. Addison-Wesley.
رضائی پیته نوئی، یاسر؛ صدرآرا، مهرداد؛ عمرانی، حامد. (1402). ارزیابی آثار باورهای دینی و عناصر فرهنگی بر ریسک سقوط قیمت سهام. دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری. سال 8، شماره 16، صص 424-393.
Cameron, K. S., & Quinn, R. E. 2006. Diagnosing and Changing the Organizational Culture: Based on the Competing Values Framework. John Wiley & Sons.
رضائی، مرضیه؛ فلاح، رضا؛ مران جوری، مهدی؛ رستمی مازوئی، نعمت. (1402). ارزیابی کیفیت حسابرسی در چارچوب تحلیل فرهنگ سازمانی و اخلاق حرفه‌ای. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت. سال 12، شماره 48، صص 191-160.
Cameron, K. S., De Graff, J., Quinn, R. E., & Thakor, A. 2006. Competing values leadership: Creating value in organizations. Edward Elgar Publishing.
ریاحی نژاد، محدثه و توانگر، افسانه. (1401). تاثیر فرهنگ سازمانی بر خوانایی گزارش‌های مالی. تحقیقات حسابداری و حسابرسی. 54 ، صص 69-84.
Chatjuthamard, P., & Jiraporn, P. 2023. Corporate governance, culture, and firm investment efficiency. Journal of Corporate Finance, 76, 102355.
زاهدی، سیدمحمد، نیک اندیش، مریم. (1392). رابطه فرهنگ سازمانی و عملکرد مالی در شرکت های تابعه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات براساس مدل دنیسون. فرآیند مدیریت و توسعه. سال 26، شماره 1، پیاپی 83.
Chatman, J. A., Caldwell, D. F., O’Reilly, C. A., & Doerr, B. 2014. Parsing organizational culture: How the norm for adaptability influences the relationship between culture consensus and financial performance in high-technology firms. Journal of Organizational Behavior, 35: 785-808.
سلطانی، حسن و درویشی، فاطمه. (1400). بررسی تأثیر فرهنگ ‌سازمانی بر عملکرد بازار با توجه به نقش مسئولیت اجتماعی و شهرت شرکت؛ مطالعه موردی شهرداری شیراز. فصلنامه مطالعات مدیریت و توسعه پایدار. سال 1، شماره 3، صص 55-82.
Cherian, J., Gaikar, V., Paul, R., & Pech, R. 2021. Corporate culture and its impact on employees’ attitude, performance, productivity, and behavior: An investigative analysis from selected organizations of the United Arab Emirates (UAE). Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, 7(1), 45.
عبدی پور، سجاد؛ شاه ویسی، فرهاد؛ خیر الهی، فرشید؛ طاهر آبادی، علی اصغر. (1399). اثر فرهنگ سازمانی بر اثربخشی حسابرسی عملکرد مدیریت با استفاده از رویکرد معادلات ساختاری. پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی. سال 12، شماره 48، صص 266-229.
Demastos, L., et al. (2025). Organizational culture and sustainability: A CVF-based content analysis of sustainability reports. Sustainability Accounting, Management and Policy Journal, 16(2), 250–275.
غلامی بهناز، بنی مهد بهمن. (1402) رابطه میان فرهنگ ملی و عضویت زنان در هیئت مدیره شرکت ها: یک مطالعه بین المللی. دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری. سال 8، شماره 16، صص 97-73.
Denison, D. R., & Mishra, A. K. 1995. Towards a theory of organizational culture and effectiveness. Organization Science, 6: 204-223.
لاجوردی، سمانه و کریمی، هدی. (1401). تأثیر فرهنگ و رهبری مسئولیت‌ اجتماعی ‌شرکتی بر عملکرد مسئولیت‌ اجتماعی ‌شرکتی و عملکرد مالی. فصلنامه مطالعات مدیریت راهبردی. سال 13، شماره 51، صص 314-289.
Dkhili, H. 2023. Does environmental, social and governance (ESG) affect market performance? The moderating role of competitive advantage. Competitiveness Review, 33(5), 587–605
مرادی، مجید و جودکی، رضا. (1402). تاثیر فرهنگ سازمانی، حاکمیت شرکتی وکیفیت حسابرسی بر عملکرد حسابرسان. فصلنامه پژوهش‌های حسابرسی حرفه‌ای. سال 3، شماره 10، صص 95-72.
Edmondson, A. 1999. Psychological safety and learning behavior in work teams. Administrative Science Quarterly, 44(2): 350–383.
مرادی، مجید. (1397). نقش فرهنگ سازمانی در انتخاب استراتژی های مالی توسط مدیران مالی. مطالعات حسابداری و حسابرسی. سال 7، شماره 26، صص 77-92.
Fang, Y., Fiordelisi, F., Hasan, I., et al. 2023. Corporate culture and firm performance: Evidence from textual analysis. Journal of Banking and Finance, 146, 106710.
مرادی، مجید؛ گرجی زاده، داود؛ حاجی‌پور، میترا. (1403). تاثیر فرهنگ سازمانی بر سیستم های اطلاعات حسابداری و عملکرد عملیاتی. پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی. سال 16، شماره 3، صص 111-79.
Fiordelisi, F., & Ricci, O. 2014. Corporate culture and firm performance: Evidence from European banking. Journal of Banking & Finance, 46: 43-56.
موسوی، سیدکاظم؛ سلمانپور زنوز، علی؛ شکوهی فرد، سیامک. (1397). بررسی تاثیر بی ثباتی اقتصاد کلان بر سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در ایران. سیاست‌های راهبردی و کلان. سال 6، شماره 22، صص 100-81.
Freeman, R. E. 1984. Strategic management: A stakeholder approach. Boston, MA: Pitman Publishing.
Graham, J. R., Grennan, J., Harvey, C. R., & Rajgopal, S. 2016. Corporate culture: Evidence from the field. (No. w23255). National Bureau of Economic Research.
Graham, J. R., Harvey, C. R., & Rajgopal, S. 2016. The economic implications of corporate financial reporting. Journal of Accounting and Economics, 40(1-3): 3-73.
Guiso, L., Sapienza, P., Zingales, L., 2015. The value of corporate culture. J. Financ.
Han, J., & Freeman, J. 1984. Structural inertia and organizational change. American Sociological Review, 49(2): 149-164.
Hanna, J. L., & Freeman, R. E. 1984. A social strategy approach to organizational culture. Academy of Management Review, 9(4): 698-711.
Hofstede, G. 1980. Culture’s Consequences. Thousand Oaks, Calif. Sage.
Jensen, M. C., & Meckling, W. H. 1976. Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs, and ownership structure. Journal of Financial Economics, 3(4): 305–360.
Katz, J., & Smith, D. K. 1993. The wisdom of teams: Creating the high-performance organization. Harvard Business Review Press.
Katzell, R. A., & Smith, D. E. 1993. Organizational culture and work behavior. Handbook of Industrial and Organizational Psychology, 4: 693-717.
Khouloud. Farzaa, Zied. Ftitib, Zaineb. Hliouia, Waël. Louhichic, Abdel. Wahed. Omria, 2021 , The environmental innovation effect on corporate financial performance, Journal of Environmental Management, Volume 300, 15 December, 113695
Kube, S., Maréchal, M. A., & Puppe, C. 2013. Do wage cuts damage work morale? Evidence from a natural field experiment. Journal of the European Economic Association, 11: 853–870.
Li, K., Mai, F., Shen, R., & Yan, X. 2021. Measuring corporate culture using machine learning. Review of Financial Studies.
Manso, G. (2017). Motivating innovation. The Journal of Finance, 72(5), 1823-1867.
March, J. G. 1991. Exploration and exploitation in organizational learning. Organization Science, 2(1): 71–87.
McGregor, D. 1960. The human side of enterprise. McGraw-Hill.
Nguyen, D. D., Nguyen, L., & Sila, V. 2019. Does corporate culture affect bank risk-taking? Evidence from loan-level data. British Journal of Management, 30: 106–133.
Ouchi, W. G. 1981. Theory Z: How American Business Can Meet the Japanese Challenge. Addison-Wesley.
O’Reilly, C. A., & Chatman, J. 1996. Culture as a social control: Corporations, cults, and commitment. Research in Organizational Behavior, 18: 157–200.
O’Reilly, C. A., & Tushman, M. L. 2016. Lead and disrupt: How to solve the innovator’s dilemma. Stanford Business Books.
Porter, M. E. 1980. Competitive strategy: Techniques for analyzing industries and competitors. Free Press.
Richardson, S. 2006. Over-investment of free cash flow. Review of Accounting Studies, 11(2-3):159-189.
Rogers, E. M. 2003. Diffusion of Innovations (5th ed.). Free Press.
West, M. A. 2003. Effective teamwork: Practical lessons from organizational research (2nd ed.). Blackwell Publishing.
حسابداری ارزشی و رفتاری
دوره 9، شماره 18
زمستان 1403
صفحه 379-418