Verbal Interactions in the Tax Assessment Process: A Sociolinguistic Approach to the Communication between Tax Organization Auditors and Certified Tax Consultants

Author
oktay yamrali
Assistant Professor, Department of Management, Economics and accounting, Payame Noor University, Tehran, Iran (Corresponding Author)
Abstract
This study aims to analyze verbal interactions within the tax assessment process through the lens of sociolinguistics. Employing a qualitative methodology, data were collected via semi-structured interviews, and the data analysis was conducted using content analysis. The statistical population consisted of 24 certified tax consultants who were active members of the Iranian Association of Certified Tax Consultants in 2024. Participants were selected through purposive sampling using the snowball technique, and interviews continued until theoretical saturation was achieved, which occurred at the 19th participant. However, to ensure the reliability of this saturation, interviews were continued up to the 24th participant.The findings indicate that female consultants must often use more precise references, technical terminology, and well-structured arguments to be taken seriously by tax auditors. The consultants' self-confidence was found to enhance their verbal authority and their ability to resist intimidating or commanding tones. Older consultants were generally addressed with more respect, even when the content of their speech was similar to that of younger counterparts. In contrast, younger consultants felt compelled to repeatedly prove their competence. Moreover, higher academic qualifications contributed to the consultants’ verbal credibility, leading auditors to listen more attentively and increasing the consultants’ persuasive power. Mastery of technical tax language was shown to transform confrontational exchanges into constructive dialogues. This linguistic competence not only reinforced the consultant’s professional standing but also enabled auditors to reconsider their positions without feeling disrespected or defeated. The analysis reveals that verbal interactions in tax assessment meetings are shaped by a dynamic interplay of language, power, social attributes, and individual communicative skills. These interactions often create a highly sensitive, psychological, and occasionally asymmetrical environment, where every word, tone, and pause carries significant impact.
Keywords
Sociolinguistics
Spoken Interaction
Tax Auditors
Certified Tax Advisors
Tax Audit
Bhandari, B, S., J, Jaggi., and H, Yan. 2025. Informal Communication: A Path to Success for Internal Auditors. Current Issues in Auditing 19 (1) : 12-24.
آذرپرند، سهراب. (1398)، تغییرات راهبرد زبانی خطاب بر اساس نظریه ادب براون و لوینسون بین استادان و دانشجویان ایرانی مطالعه موردی: دانشگاه تهران، فصلنامه زبان‌شناسی اجتماعی، سال دوم، شماره 2، صص 73-98.
Bucholtz, M. and k. Hall. 2005. Identity and Interaction: A Sociocultural Linguistic Approach. Discourse Studies 7(4-5): 585–614.
آغاز، عسل؛ دهقان سلماسی، سروش. (1402). ترس دانشجویان از ارتباطات کلامی در کلاس-های آنلاین: بررسی نقش ارزش های فرهنگی و ویژگی‌های شخصیتی، فصلنامه انجمن علوم مدیریت ایران، سال هجدهم، شماره 69، صص27-54.
Fatima, E., S-V, Siregar., and V. Diyanty. 2022. Auditors’ Communication with Audit Committee: Evidence from Indonesia. JIA (Jurnal Ilmiah Akuntansi) 7 (2), 312-328.
اکبری، فرشته؛ صداقت، مستوره؛ ایزدی، مهشید. (1399)، رابطه بین سبک‌های مقابله‌ای و پذیرش اجتماعی با مهارت‌های ارتباط کلامی زنان خانه‌دار شهر تهران، فصلنامه ایده-های نوین روان‌شناسی، سال هفتم، شماره 11، صص ۱-۸.
Forchtner, B. and A. Tominc. (2012) Critique and argumentation: On the relation between the discourse-historical approach and pragma-dialectics. Journal of Language and Politics 11: 31–50.
باغبانی، غزل؛ کرم‌پور، فاطمه. (1396)، بررسی چگونگی رابطه بین شاخص قدرت و پدیده‌ی ادب زبانی در روند بازجویی به لحاظ زبان‌شناختی: رویکردی گفتمانی و حقوقی، نشریه پژوهشهای زبانی، سال دوم، صص 1-20.
Fusaroli, R., J. Rączaszek-Leonardi, and K. Tylén. 2014. Dialog as interpersonal synergy. New Ideas in Psychology 32: 147–57.
بشیر نژاد، حسن. (1397)، بررسی راهبردهای ارتباط کلامی در گفتمان استاد – دانشجو، زبان‌شناسی و گویش‌های خراسان، سال دهم، شماره 19، صص 119-151.
Gallotti, M., M. T. Fairhurst, and C. D. Frith. 2017. Alignment in social interactions. Consciousness and Cognition 48: 253–61.
خانیان، حمید. (1402)، ساختار ارتباط کلامی جامعه امروزی ایران، فصلنامه پژوهش‌های ایران‌شناسی، سال سیزدهم، شماره 2،صص 37-52.
Jayar, A., and R. C. S. Lasaten. 2018. Oral communication apprehensions and academic performance of grade 7 students. Asia Pacific Journal of Multidisciplinary Research 6(3): 5-16.
خواجوی، شکراله؛ صالحی، تابنده؛ کرمشاهی، بهنام. (1403)، تدوین الگوی مفهومی بالا بودن استرس در حسابرسی و راهبردهای کاهش آن: رویکرد داده‌بنیاد در فراترکیب، دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، سال نهم، شماره 18، صص۱۲۵-۱۷۶.
Jing, J., Zh. Lifen, and L. Chunming. 2021. A hierarchical model for interpersonal verbal communication, Social Cognitive and Affective Neuroscience 16(12): 246–255.
رجبلو، علی؛ علیخانی، زهرا. (1394)، بررسی جامعه‌شناختی گفتار عامیانه در خرده‌فرهنگ جوانان، مجله جامعه‌شناسی ایران، سال دوم، صص 73-106.
Johanna, W. 2019. Enhancing efficiency in Large Business taxation through customer interaction. [Master's thesis, Laurea University of Applied Sciences], Laurea.
زائری، عظیمه؛ ‌آقاگل‌‌زاده، فردوس؛ عامری، حیات. (1396)، توصیف و تحلیل شیوه‌‌های زبانی و فرازبانی وکلا جهت اقناع در دادگاه‌های علنی ایران: تحلیل گفتمان دادگاه کیفری، دو ماهنامۀ جستارهای زبانی، شال هشتم، شماره 5، صص 139- 158.
Jun, Z. W., and L. H. Fang. 2024. Articulate influence: the role of verbal communication in shaping public relations. International Research Journal of Arts and Communication 11(3): 17–23.
سبهانی، ثریا؛ گرجیان، بهمن؛ محمودی، خلیل؛ ویسی، الخاص. (1401)، شناسایی هویت نوشتاری و گفتاری متهمان در دادگاه از منظر زبان‌‌شناسی حقوقی، مجله پژوهش-های حقوق جزا و جرم‌‌شناسی، سال دهم، شماره 20، صص 289-316.
Kwon. J., and H. Kotani. 2023. Head motion synchrony in unidirectional and bidirectional verbal communication. plos one 18(5):1-15.
شفیعی، سید روح‌الله؛ گرجیان، بهمن؛ پیمان، شهرام. (1403)، تحلیل کنش‌های گفتاری قاضی و متهم در دادگاه‌های کیفری بر مبنای رویکرد سرل، پژوهش‌های حقوق جزا و جرم شناسی، سال دوازدهم، شماره 24، صص 129-156.
Li, Y., and Y. Wang. 2023. Critical discourse analysis: A practical introduction to power in language. Journal of Language and Politics 22(4): 564–576.
عباس‌زاده، فرنگیس؛ گرجیان، بهمن؛ ویسی، الخاص؛ معماری، مهران. (1400)، تجزیه‌وتحلیل هنجارهای زبانی گفتمان در محاکم کیفری بر اساس نظریه مک منامین: مطالعه موردی در دادگاه کرباسچی، پژوهش‌های حقوق جزا و جرم‌شناسی، سال نهم، شماره 18، صص 407-433.
Saiewitz, A., and T, Kida. 2018. The effects of an auditor's communication mode and professional tone on client responses to audit inquiries. Accounting, Organizations and Society 65(October 2017): 33-43.
عرب نژاد، فائزه؛ خوزین، علی؛ معطوفی، علیرضا؛ گرکز، منصور. (1403)، ارائه الگوی رفتار غیرقیم‌مآبانه برخی حسابرسان در ایران با رویکرد مبتنی بر نظریه داده بنیاد، دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، سال نهم، شماره 17، صص:۴۰۹-۴۴۶.
Smith, G. 2005. Communication skills are critical for internal auditors. Managerial Auditing Journal 20(5): 513-519.
عسگری، متین؛ رحیمی، سجاد. (1392)، تحلیل گفتمان حقوقی: واکاوی نقش کارگفت در بافت حقوقی، مجله جستارهای زبانی، سال چهارم، شماره 4، صص 151-172.
Marsh, K. L., M. J. Richardson, and R. C. Schmidt. 2009. Social connection through joint action and interpersonal coordination. Topics in Cognitive Science 1(2): 320–39.
گرجیان، بهمن؛ ویسی، الخاص؛ سبهانی، ثریا. (1403)، تحلیل کاربردشناختی گفتمان دادگاه کیفری در ایران بر مبنای اصول همکاری گرایس، پژوهش‌های حقوقی، سال بیست و پنجم، شماره 66.
Narkchai, S., and F. H. B, Fadzil. 2017. The Communication Skill on the Performance of Internal Auditors in Thailand Public Limited Company. International Review of Management and Marketing 7(4), 1–5.
فتح الهی، افشار؛ حاجی مینه، رحمت. (1402). تحلیل ماهیت اختلافات آمریکا و چین در سازمان تجارت جهانی: حقوقی- تجاری یا سیاسی- امنیتی. پژوهش های روابط بین الملل، سال سیزدهم، شماره 2، صص 83-105.
Wang, Y. F. 2000. Characteristics of public relations language. Journal of Jilin Higher Commercial College 1(2):47-49.
مداح شورچه، الهه؛ زندی، بهمن؛ روشن، بلقیس؛ کریمی فیروزجایی، علی. (1402)، بررسی تعاملات کلامی قضات با وکلا در شهر مشهد از دیدگاه زبان‌شناسی اجتماعی حقوقی، فصلنامه علمی - پژوهشی زبان‌شناسی اجتماعی، سال ششم، شماره 3، صص 1-15.
Wodak, R., and M. Meyer. 2016. Methods of Critical Discourse Studies (3rd ed.). SAGE Publications.
مؤمنی، نگار. (1389)، زبان‌شناسی قانونی: بررسی شهادت در دادگاه با توجه به ویژگی‌های زبانی، مجله کارآگاه، سال دهم، شماره 3، صص 60-83.
نجفی، پریسا؛ حق‌‌بین، فریده. (1399)، راهبردهای کلامی در تعامل بازجویی(جستاری در گفتمان‌‌کاوی قضایی)، مجلۀ جستارهای زبانی، سال یازدهم، شماره 4، صص391-418.
Value and Behavioral Accounting
Volume 10, Issue 19
Summer 2025
Pages 419-441