تاثیر مسئولیت‌پذیری اجتماعی، سوگیری‌های رفتاری و توانایی مدیران بر سرعت تعدیل اجتناب مالیاتی

نویسندگان
وهاب رستمی 1
گلریز معتضدی 2
حامد کارگر 3
1 دانشیار، گروه حسابداری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران(نویسنده مسئول)
2 کارشناس ارشدحسابداری، واحد علوم و تحقیقات زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران. motazedigolriz@gmail.com
3 کارشناس ارشد،گروه حسابداری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.hamedkargar37@gmail.com
چکیده
دستیابی به سطح بهینه اجتناب مالیاتی فرآیندی پویاست و شرکت‌ها بلافاصله پس از تغییر عوامل مؤثر، نمی‌توانند خود را با شرایط جدید تطبیق ‌دهند. همین تأخیر در رسیدن به تعادل، منجر به پیدایش مفهوم سرعت تعدیل اجتناب مالیاتی می‌شود. هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر مسئولیت‌پذیری اجتماعی، سوگیری‌های رفتاری و توانایی مدیران بر سرعت تعدیل اجتناب مالیاتی است. جامعه آماری پژوهش بورس تهران بوده و دوره مورد بررسی از سال 1391 الی 1403 است. با اعمال شرایط حذف سیستماتیک 166 شرکت در غربال نهایی از جامعه آماری به عنوان نمونه نهایی لحاظ شده­اند. در پژوهش حاضر از نرم ­افزار ایویوز 12 و استتا 14 و رویکرد گشتاورهای تعمیم یافته(GMM) برای آزمون فرضیه­ها استفاده شده است. نتایج نشان داد سرعت تعدیل اجتناب مالیاتی در نمونه مورد استفاده در پژوهش حدود 60 درصد است که نشان می‌دهد شرکت‌ها به طور فعال سالانه 60 درصد از شکاف ایجاد شده میان اجتناب مالیاتی هدف و واقعی را کاهش می‌دهند. همچنین مسئولیت‌پذیری اجتماعی، کوته‌بینی، بیش اعتمادی و توانایی مدیران بر سرعت تعدیل اجتناب مالیاتی تاثیر مثبت و معناداری دارد.
کلیدواژه‌ها
سرعت تعدیل اجتناب مالیاتی
سوگیری‌ها رفتاری
مسئولیت‌پذیری اجتماعی
توانایی مدیران

عنوان مقاله English

The Impact of Corporate Social Responsibility, Behavioral Biases, and Managerial Ability on the Speed of Tax Avoidance Adjustment

نویسندگان English

Vahab Rostami 1
Gplriz Motazedi 2
Hamed Kargar 3
1 Associate Professor, Department of Accounting, Payame Noor University, Tehran, Iran(Corresponding Author)
2 Master of Science in Accounting, Zanjan Science and Research Branch, Islamic Azad University, Zanjan, Iran motazedigolriz@gmail.com
3 Master of Science in Accounting,Department of Accounting, Payame Noor University, Tehran, Iran. hamedkargar37@gmail.com
چکیده English

eaching the optimal level of tax avoidance is a dynamic process, and companies do not immediately adjust to new conditions after changes in the influencing factors. This delay in achieving equilibrium gives rise to the concept of the speed of adjustment in tax avoidance. The current study aims to investigate the impact of corporate social responsibility, behavioral biases, and managerial ability on the speed of tax avoidance adjustment. The statistical population of the study is the Tehran Stock Exchange, and the period under review is from 2012 to 2024. After applying systematic exclusion criteria, 166 companies were included in the final sample. In the current research, EViews 12 and Stata 14 software, along with the Generalized Method of Moments (GMM) approach, were used to test the hypotheses. The results indicated that the speed of tax avoidance adjustment in the sample used in the study is approximately 60%, which suggests that companies actively reduce 60% of the gap created between target and actual tax avoidance annually.Furthermore, corporate social responsibility, overconfidence, Myopia and managerial ability have a positive and significant effect on the speed of tax avoidance adjustment.

کلیدواژه‌ها English

Speed of tax avoidance adjustment
behavioral biases
Corporate social responsibility
Managerial Ability
Abid, S., & S. Dammak. ۲۰۲۲. Corporate social responsibility and tax avoidance: the case of French companies. Journal of Financial Reporting and Accounting, ۲۰(۳/۴): ۶۱۸-۶۳۸.
آقایی، محمدعلی؛ حسنی، حسن و باقری، حسن. (1397). نقش توانایی مدیریتی در اجتناب مالیاتی شرکت‌: شواهدی از بورس اوراق بهادار تهران. مطالعات تجربی حسابداری مالی دوره 15، شماره (57)، صص ، 24-47.
Cho, S. A., S. G., Oh, & G. G. Kim. ۲۰۲۵. The impact of CEO overconfidence on discretionary deferred tax assets: Evidence from Korea. Investment Management & Financial Innovations, ۲۲(۲): ۱۲۷.
تفتیان، اکرم؛ معین الدین، محمود و زارع، محمد. (1401). تأثیر قدرت مدیرعامل بر اجتناب مالیاتی با نقش تعدیل گر کیفیت کمیتۀ حسابرسی. پژوهش‌های حسابرسی حرفه‌ای دوره 2، شماره (8)، صص ، 116-144.
Desai, M. A., & D. Dharmapala. ۲۰۰۶. Corporate tax avoidance and firm value. The Review of Economics and Statistics, ۸۸(۳): ۵۳۷-۵۴۶.
حسنی القار، مسعود و شعری آناقیز، دکتر صابر. (1396). بررسی تأثیر توانایی مدیریت بر اجتناب مالیاتی. مجله دانش حسابداری دوره 8، شماره (1)، صص ، 107-134.
Gkikopoulos, S., E., Lee, & K. Stathopoulos. ۲۰۲۲. Managerial Short-Termism and Corporate Tax Avoidance. Available at SSRN ۳۹۷۹۷۹۹.
حسینی سیدمجتبی؛ مطیع پروانه و کارگر حامد. (1403). بررسی تاثیر کوته بینی و بیش اعتمادی مدیران بر سرعت دستیابی به سرمایه در گردش بهینه. دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری.دوره (9)، شماره (18)، صص465-503.
Goerke, L. ۲۰۱۹. Corporate social responsibility and tax avoidance. Journal of Public Economic Theory, ۲۱(۲): ۳۱۰-۳۳۱.
حکمت، هانیه؛ حیدرزاده خلیفه کندی، وحید و علیزاده، شکوفه. (1402). تأثیر عملکرد مسئولیت‌پذیری اجتماعی بر ارتباط بین برنامه‌ریزی مالیاتی و ارزش شرکت. پژوهش های تجربی حسابداری دوره 13، شماره (4)، صص ، 83-110.
Hasseldine, J., & G. Morris. ۲۰۱۳. Corporate social responsibility and tax avoidance: A comment and reflection. Accounting Forum, ۳۷(۱): ۱-۱۴.
دیانتی دیلمی، زهرا و شکراللهی، پریسا. (1394). بررسی تأثیر نظام راهبری شرکتی بر رابطه بین اجتناب مالیاتی و ارزش و میزان نگهداشت وجه نقد. پژوهش های تجربی حسابداری, دوره(2)، شماره(1)، صص 39-62.
Hsieh, T. S., Z., Wang, & S. Demirkan. ۲۰۱۸. Overconfidence and tax avoidance: The role of CEO and CFO interaction. Journal of Accounting and Public Policy, ۳۷(۳): ۲۴۱-۲۵۳.
دیانتی دیلمی، زهرا؛ مرادزاده فرد، مهدی؛ مظاهری، علی. (1392). اثر دوره تصدی مدیریت بر ارزش شرکت، هزینه های نمایندگی و ریسک اطلاعاتی. پژوهش های تجربی حسابداری دوره 3، شماره (3)، صص 21-39.
Hsu, W., & Y. Lee. ۲۰۲۵. CEO Overconfidence and Corporate Tax Strategy. Journal of Corporate Accounting & Finance, ۳۶(۳): ۱۰۳-۱۱۸.
شمس الدینی، کاظم؛ صادقی، منصور و رحیمی، علیرضا. (1402). بررسی رابطه اجتناب مالیاتی و امپراتورسازی مدیریتی با در نظر گرفتن مسئولیت‌پذیری اجتماعی شرکت. پیشرفت‌های حسابداری دوره 15، شماره (2)، صص ، 246-291.
Ibrahim Abd El Rehim, A .2025 .Tax Avoidance, Investment Efficiency The Role of Managerial Ability and CEO Overconfidence: Evidence from Egypt. Scientific Journal of Accounting Studies, ۷(۱): ۷۰۹-۷۷۷.
صادقی هسنیجه، منصور؛ شمس الدینی، کاظم و رحیمی، علیرضا. (1402). بررسی رابطه اجتناب مالیاتی و امپراتورسازی مدیریتی با در نظر گرفتن حاکمیت شرکتی. نشریه پژوهش های حسابداری مالی دوره 15، شماره (1)، صص ، 21-48.
Ilaboya, O. J., & E. Aronmwan. ۲۰۲۱. Overconfident CEOs and corporate tax avoidance. The journal of accounting and management, ۱۱(۲).
طاهری ماندانا و جلیلی محمد. (1402). اجتناب مالیاتی شرکت‌ها و تبیین رابطه آن با بیشاطمینانی مدیران و ویژگی‌های کمیته حسابرسی. پژوهشنامه مالیات دوره 31، شماره (57)، صص ، 29-50.
Jensen, M. C., & W. H. Meckling. ۱۹۷۶. Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs and ownership structure. Journal of Financial Economics, ۳(۴): ۳۰۵-۳۶۰.
طایفه سیامک، دستگیر محسن، رضایی فرزین، علی احمدی سعید. (1398). رتبه بندی عوامل موثر بر اجتناب مالیاتی شرکتی. دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری. دوره(4)، شماره (7)، صص 309-341.
Karavitis, P., P., Kazakis, & T. Xu. ۲۰۲۵ . Overconfident CEOs, corporate social responsibility, and tax avoidance: Evidence from China. Journal of International Accounting, Auditing and Taxation: ۱۰۰۷۰۲.
عرب صالحی، مهدی و هاشمی، مجید. (1394). تأثیر اطمینان بیش‌ازحد مدیریتی بر اجتناب مالیاتی. بررسی‌‌های حسابداری و حسابرسی دوره 22، شماره (1)، صص ، 85-104.
Kim, J., S. T., McGuire, S., Savoy, R., Wilson, & J. Caskey. ۲۰۱۹. How quickly do firms adjust to optimal levels of tax avoidance?. Contemporary Accounting Research, ۳۶(۳): ۱۸۲۴-۱۸۶۰.
عزیزی، صدیقه و جوکار، حسین. (1400). تأثیر مسئولیت‌پذیری اجتماعی و نقش تعدیلی اندازه شرکت بر اجتناب مالیاتی با استفاده از معادلات ساختاری. حسابداری و منافع اجتماعی دوره 11، شماره (4)، صص ، 123-156.
Krishnan, G.V., & C. Wang. ۲۰۱۴. The relation between managerial ability and audit fees and going concern opinions. Audit. J. Pract. Theory, ۳۴: ۱۳۹–۱۶۰.
لاری دشت بیاض محمود، قائم مقامی کامران، کهرمی قاسم. (1395). بررسی عوامل مؤثر بر فرار مالیاتی در استان خراسان جنوبی با تأکید بر مؤلفه‌های فرهنگی. دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری. دوره(1)، شماره(1)، صص139-164.
Lanis, R., & G. Richardson. ۲۰۱۲. Corporate social responsibility and tax aggressiveness: An empirical analysis. Journal of Accounting and Public Policy, ۳۱(۱): ۴۲-۵۸.
مدبری، مریم و جعفرزاده بی شک، محمد صادق. (1398). تاثیر ویژگی های رفتاری مدیران بر اجتناب مالیاتی با تاکید بر استقلال هیئت مدیره. چشم انداز حسابداری و مدیریت دوره 2، شماره (14)، صص ، 116-133.
Lanis, R., & G. Richardson. ۲۰۱۵. Is corporate social responsibility performance associated with tax avoidance?. Journal of Business Ethics, ۱۲۷(۲): ۴۳۹-۴۵۷.
میرزاد زارع، مهدی؛ مشکی میاوقی، مهدی و میربرگ کار، سیدمظفر. (1403). بررسی اثر تورش های رفتاری بیش اطمینانی، کوته نگری و خوش بینی بر اجتناب مالیاتی. پژوهش‌های کاربردی در گزارشگری مالی دوره 13، شماره (1)، صص ، 265-292.
Lee, J., S., Jung, & H. Cho. ۲۰۲۵. Managerial ability and tax avoidance adjustment toward the optimal level. Spanish Journal of Finance and Accounting/Revista Española de Financiación y Contabilidad, ۵۴(۱): ۵۷-۸۵.
میرزاد زارع، مهدی؛ مشکی میاوقی، مهدی و میربرگ کار، سیدمظفر. (1404). تأثیر سوگیری‌های رفتاری شهودنمایندگی و محافظه‌کاری بر اجتناب از پرداخت مالیات. پژوهش های تجربی حسابداری دوره (#)، شماره (-)، صص ، -.-.
Lee, K., & S. Yoon. ۲۰۲۰. Managerial ability and tax planning: Trade-off between tax and nontax costs. Sustainability, ۱۲(۱): ۳۷۰.
Lin, X., M., Liu, F., Tang, & D. C. Y. Yuen. ۲۰۲۳. Does social capital accelerate firms’ adjustment speeds towards optimal tax levels?. Available at SSRN ۴۵۰۲۹۳۹.
López‐González, E., J., Martínez‐Ferrero, & E. García‐Meca. ۲۰۱۹. Does corporate social responsibility affect tax avoidance: Evidence from family firms. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, ۲۶(۴): ۸۱۹-۸۳۱.
Nga, T. T. N. (۲۰۲۵). Corporate social responsibility and tax avoidance: A study of multinational corporations in developed countries and policy implications for Vietnam.
Park, J., C. Y., Ko, H., Jung, & Y.Lee. ۲۰۱۶. Managerial ability and tax avoidance: Evidence from Korea. Asia-Pacific Journal of Accounting & Economics, ۲۳: ۴۴۹–۴۷۷.
Peyer, U., & T. Vermaelen. ۲۰۱۶. Political affiliation and dividend tax avoidance: Evidence from the ۲۰۱۳ fiscal cliff. J. Empir. Financ., ۳۵: ۱۳۶–۱۴۹.
Pipatnarapong, J., A., Beelitz, & A. Jaafar. ۲۰۲۵. Corporate social responsibility and tax avoidance: evidence from BRICS countries. Corporate Governance: The International Journal of Business in Society.
Qutait, Z., & S. Salem. ۲۰۲۵. The role of corporate social responsibility in the tax avoidance of Palestinian companies. Asian Review of Accounting.
Seifzadeh, M. ۲۰۲۲. The effectiveness of management ability on firm value and tax avoidance. Journal of Risk and Financial Management, ۱۵(۱۱): ۵۳۹.
Shackelford, D.A., & T. Shevlin. ۲۰۰۱. Empirical tax research in accounting. J. Account. Econ., ۳۱: ۳۲۱–۳۸۷.
Souguir, Z., N., Lassouda, & H. Bouzgarrou. ۲۰۲۴. CEO overconfidence and tax avoidance: role of institutional and family ownership. International Journal of Managerial Finance, ۲۰(۳): ۷۶۸-۷۹۳.
Tuljannah, A., & H. Helmy. ۲۰۲۳. Tax Avoidance: The Role of Managerial Ability and CEO Overconfidence. Wahana Riset Akuntansi, ۱۱(۲): ۱۴۱.
Zeng, T. ۲۰۱۹. Relationship between corporate social responsibility and tax avoidance: international evidence. Social Responsibility Journal, ۱۵(۲): ۲۴۴-۲۵۷.
حسابداری ارزشی و رفتاری
دوره 10، شماره 20
بهار 1404
صفحه 285-343