الگوی تأثیر ویژگی‌های فردی و سازمانی حسابرسان مستقل بر کیفیت حسابرسی در ایران

نویسندگان
علی پاشایی 1
فائق احمدی 2
حمید رستمی جاز 3
1 دانشجوی دکتری حسابداری، واحد قشم، دانشگاه آزاد اسلامی، قشم، ایران. Pashaee726ali@gmail.com
2 استادیار گروه حسابداری، واحد قشم، دانشگاه آزاد اسلامی، قشم، ایران.(نویسنده مسئول)
3 استادیار گروه حسابداری، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران.rostamijaaz@iau.ac.ir
چکیده
هدف پژوهش، طراحی الگوی تأثیر ویژگی‌ های فردی و سازمانی حسابرسان مستقل بر کیفیت حسابرسی در ایران می‌باشد. روش پژوهش کمی و کیفی، از نوع اکتشافی، برحسب هدف، بنیادی-کاربردی و برحسب روش گردآوری داده‌ها پیمایشی است. ابزار گردآوری اطلاعات، مصاحبه و پرسشنامه محقق ساخته ویژگی‌ های فردی حسابرسان مستقل، ویژگی‌های سازمانی حسابرسان مستقل و کیفیت حسابرسی است. جامعه آماری در بخش کیفی شامل اساتید دانشگاه، صاحب‌ نظران در زمینه حسابرسی و مدیران ارشد سازمان حسابرسی و حسابداران رسمی می‌باشد حجم نمونه 18 نفر بوده که به روش نمونه‌ گیری هدفمند انتخاب شدند. جامعه آماری بخش کمی شامل مدیران و کارشناسان حسابرسی، سازمان حسابرسی و جامعه حسابداران رسمی هستند؛ که تعداد آن‌ها 1314 نفر برآورد شده است. حجم نمونه با توجه به جدول کوهن 120 نفر می‌باشد که به روش نمونه‌گیری طبقه‌ای انتخاب شدند. به منظور تجزیه‌ و تحلیل داده‌ ها در بخش کیفی از نرم‌افزار ان‌ویوو و در بخش کمی از نرم‌افزارهای اس پی اس اس و اسمارت پی ال اس استفاده شد. بازه زمانی انجام این پژوهش سال 1403 بوده است. نتایج مدل‌سازی معادلات ساختاری نشان ­دهنده اثر افزایشی (مستقیم) و معنادار ویژگی‌ های فردی حسابرسان مستقل (تعهد فردی، هوش هیجانی، صلاحیت حرفه‌ ای و استقلال فردی) بر کیفیت حسابرسی (رعایت اصول حسابرسی و رعایت سایر قواعد حسابرسی) و اثر افزایشی (مستقیم) و معنادار ویژگی‌های سازمانی حسابرسان مستقل (نظم و شایستگی سازمانی، تعالی اخلاق و مسئولیت پذیری سازمانی، حفظ سلامت سازمانی و توانمندسازی ساختاری) بر کیفیت حسابرسی است و در بین ویژگی‌ های فردی، استقلال فردی و در بین ویژگی‌ های سازمانی توانمندسازی ساختاری بیشترین تاثیر را بر کیفیت حسابرسی دارند.
کلیدواژه‌ها
ویژگی‌های فردی و سازمانی حسابرسان
کیفیت حسابرسی و حسابرسان مستقل

عنوان مقاله English

The Model of the Impact of Individual and Organizational Characteristics of Independent Auditors on Audit Quality in Iran

نویسندگان English

ali pashaei 1
faegh ahmadi 2
hamid rostami jaz 3
1 PhD student in Accounting, Qeshm Branch, Islamic Azad University, Qeshm, Iran.Pashaee726ali@gmail.com
2 Assistant Professor, Accounting Department, Qeshm Branch, Islamic Azad University, Qeshm, Iran.(Corresponding Author)
3 Assistant Professor, Accounting Department, Bandar Abbas Branch, Islamic Azad University, Bandar Abbas, Iran.rostamijaaz@iau.ac.ir
چکیده English

The aim of the research is to design a model of the impact of individual and organizational characteristics of independent auditors on audit quality in Iran. The quantitative and qualitative research method is exploratory, fundamental-applied in terms of purpose, and survey in terms of data collection method. The data collection tool is an interview and a researcher-made questionnaire on individual characteristics of independent auditors, organizational characteristics of independent auditors, and audit quality. The statistical population in the qualitative section includes university professors, experts in the field of auditing, and senior managers of audit organizations and certified public accountants. The sample size is 18 people who were selected using purposive sampling. The statistical population in the quantitative section includes audit managers and experts, audit organizations, and the community of certified public accountants; their number is estimated at 1314 people. The sample size is 120 people according to Cohen's table, who were selected using stratified sampling. In order to analyze the data in the qualitative part, the software Nvivo was used, and in the quantitative part, the software SPSS and SmartPLS were used. The time period of this research was 1403. The results of structural equation modeling indicate an additive (direct) and significant effect of the individual characteristics of independent auditors (personal commitment, emotional intelligence, professional competence, and personal independence) on the quality of the audit (compliance with auditing principles and compliance with other auditing rules) and an additive (direct) and significant effect of the organizational characteristics of independent auditors (organizational discipline and competence, excellence of ethics and organizational responsibility, maintaining organizational health, and structural empowerment) on the quality of the audit. Among the individual characteristics, individual independence and among the organizational characteristics, structural empowerment have the greatest impact on the quality of the audit.

کلیدواژه‌ها English

Individual and organizational characteristics of auditors
Audit Quality
and independent auditors
Albawwat, I., M. E. AL-HAJAIA, and Y. Saleh AL FRIJAT, 2021. The Relationship Between Internal Auditors’ Personality Traits, Internal Audit Effectiveness, and Financial Reporting Quality: Empirical Evidence from Jordan, Ibrahim Emair ALBAWWAT, Mohammad Eid AL-HAJAIA, Yaser Saleh AL FRIJAT / Journal of Asian Finance, Economics and Business 8(4): 797–0808
احمدزاده، طه؛ فرشید خیراللهی، فرشید؛ شاه‌ویسی، فرهاد؛ طاهرآبادی، علی‌اصغر. (1396)، بررسی رابطه بین ابعاد شخصیتی و نوع جنسیت با رفتارهای کاهنده کیفیت حسابرسی، مجله حسابداری سلامت، دوره 6، شماره 2، صص 1-23.
Alharasis, E. E., A.F. Alkhwaldi, and K. Hussainey. 2024. Key audit matters and auditing quality in the era of COVID-19 pandemic: the case of Jordan. International Journal of Law and Management, 66(4): 417-446
ترکاشوند، طیبه. (1397)، اثر ویژگی های حسابرس بر کیفیت حسابرسی، دومین کنفرانس ملی حسابداری-مدیریت و اقتصاد با رویکرد اشتغال پایدار و نقش آن در رشد صنعت، ملایر.
Annelin, A. 2022. Audit team equality and audit quality threatening behaviour, Managerial, 38(2): 158-185.
حق‌بین، پرویز؛ آزادی، کیهان؛ پورعلی، محمدرضا؛ صمدی لرگانی، محمود. (1401)، تأثیر هویت اجتماعی و انعطاف پذیری بر کیفیت حسابرسی با تأکید بر نقش استرس. پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی (پژوهشنامه حسابداری مالی و حسابرسی)، شماره 14، صص 191-222.
Aobdia, D., T. Dong, H. Nilsson, and L. Zhu. 2025. Does Personality Similarity Influence the Formation of Auditor-in-Charge-Client Relationships and Audit Quality? Evidence from the Swedish Military Conscription Data. Evidence from the Swedish Military Conscription Data. Published Online:12 Nov 2025
سراج، شهرزاد و دارابی، رویا. (1402)، بررسی نقش اخلاق حسابداران و کیفیت حسابرسی بر شک و تردید حرفه‌ای حسابرس: آزمون نظریه اخلاقی، مجله مطالعات اخلاق و رفتار در حسابداری و حسابرسی زمستان 1402، شماره 2، صص 32 -51.
Asare, S., K. Herman van Brenk, b. Kristina, and C. Demek. 2023. Evidence on the homogeneity of personality traits within the auditing profession, Critical Perspectives on Accounting, 99: 102584
سلیمانی، ابوالفضل؛ شکریان برنجستانکی، مهدیه؛ لاله ماژین، مریم. (1402)؛ تأثیر شهرت، حق‌الزحمه و تردید حرفه‌ای حسابرس بر کیفیت حسابرسی در مدیریت سود، مجله مطالعات اخلاق و رفتار در حسابداری و حسابرسی، شماره 2، صص 54 - 74.
Baquero, A. 2023. Authentic leadership, employee work engagement, trust in the leader, and workplace well-being: A moderated mediation model. Psychology research and behavior management, 16(1): 1403-1424.
سلیمی، کوروش؛ گرجی زاده، داوود؛ خان محمدی، محمد حامد؛ (1402)، تأثیر ویژگی‌های شخصیتی حسابرسان داخلی بر کیفیت گزارشگری مالی در شرکت‌های خودروسازی پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران، نشریه علمی رویکردهای پژوهشی نوین مدیریت و حسابداری، دوره 7، شماره 24، صص 314-333.
Chen, Y.H., K.J. Wang, and S.H. Liu. 2023. How Personality Traits and Professional Skepticism Affect Auditor Quality? A Quantitative Model. Sustainability, 15: 1547.
شاه نظری، اسماعیل؛ پیری، حبیب؛ طالب‌نیا، قدرت. (1404)، بررسی رابطه بین رعایت اصول اخلاقی و کیفیت حسابرسی و تأثیر آن بر کاهش فرار مالیاتی. نشریه اقتصاد و بانکداری اسلامی. شماره 14، صص ۱۳۹-۱۶۵.
Grohnert, T., R.H. Meuwissen, and W.H. Gijselaers. 2021. Retaining the learning professional: a survival study on workplace learning in professional service firms”, Human Resource Development Quarterly, 32(4): 577-595.
صفرزاده، محمدحسین؛ اثنی عشری، حمیده؛ گزدرازی، جواد؛ (1403)، بهزیستی ذهنی حسابرسان: شواهدی از نقش تجاری‌سازی مؤسسات حسابرسی با تأکید بر ویژگی‌های حسابرس، مجله حسابداری ارزشی و رفتاری، شماره 17، صص 99- 151.
Hardies, K., S. Janssen, A. Vanstraelen, and K.M. Zehms. 2025. Using field-based evidence to understand the antecedents to auditors’ skeptical actions. AUDITING: A Journal of Practice & Theory, 44(1): 105-135.
عمادی، سید اسداله و حسینی، سید حسن. (1398)، بررسی ارتباط انعطاف‌پذیری رفتاری حسابرس و کیفیت حسابرسی در چارچوب پارادایم استرس نقش، دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، سال هشتم، شماره 31، صص 244-231.
Holsti, O.R. 1969. Content analysis for the social sciences and humanities, Reading, MA: Addison-Wesley.
فلاح، علی و طاهری، بهناز. (1397)، بررسی تأثیر استرس شغلی حسابرسان بر کیفیت حسابرسی (مورد مطالعه در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار)، مجله پژوهش‌های جدید در مدیریت و حسابداری بهار 1397، شماره 10، صص 63 -84.
Ismail, S., and N. Yuhanis. 2018. Determi- nants of ethical work behavior of malayisian public sector auditors. Asia- Pacific Journal of Business Admin- istration, 10(1): 21-34.
فیل سرائی، مهدی. (1402)، بررسی تأثیر شفافیت نقش حسابرس بر کیفیت حسابرسی، تصمیمات غیراخلاقی و عملکرد حسابرسی. دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری. دوره ۸، شماره 16، صص ۳۱۳-۳۶۱
Joshi, D. P. L. (2025). Auditors' Characteristics and Audit Quality: Literature Analysis. Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=5231554
قاسمی نژاد، احسان؛ بشکوه، مهدی؛ بنی مهد، بهمن. (1400)، تاثیر ویژگی رفتاری فرصت‌طلبی بر تردید حرفه‌ای حسابرسان مستقل: آزمونی از نظریۀ روانشناسی شخصیتی، مجله دانش حسابداری بهار 1400، شماره 44، صص 69 - 89.
Mardi, M., S.I. Sarka, and K. Kardoyo. 2022. Determinants of dysfunctional audit behavior in the public accounting firms, Shirkah: Journal of Economics and Business, 7(1): 33-48.
قاسمی، نجمه و محمدی، حمیدرضا. (1400)، بررسی تاثیر کیفیت حسابرسی و ویژگی های کمیته حسابرسی بر اثربخشی کنترل داخلی در بورس اوراق بهادار تهران، مطالعات مدیریت، حسابداری و حقوق؛ دوره 4، صص 1041- 1055.
Mauritz, C., M. Nienhaus, and C. Oehler. 2023. The role of individual audit partners for narrative disclosures. Review of accounting studies, 28(1): 1-44.
کریمی، زهرا؛ یعقوب نژاد، احمد؛ صمدی لرگانی، محمود؛ پورعلی، محمدرضا. (1400)، ارزیابی تأثیر سوگیری های روانشناختی فردی و ابعاد شخصیتی حسابرسان بر کیفیت حسابرسی. پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی (پژوهشنامه حسابداری مالی و حسابرسی)، شماره 13، صص23-52.
Muterera, J., and J.A. Brettle. 2024. Exploring the Impact of Auditor Well-Being on Audit Quality. International Journal of Management, Accounting and Economics, 11(3): 212-228.
مرادی، مجید و جودکی، رضا. (1402)، تأثیر فرهنگ سازمانی، حاکمیت شرکتی وکیفیت حسابرسی بر عملکرد حسابرسان، مجله پژوهش های حسابرسی حرفه‌ای بهار 1402، شماره 10، صص 73 تا 95.
Pham, H. H., T.H. Nguyen, and M.T. Tran. 2025. Audit quality of financial statements of commercial banks, whether or not there is a difference in audit quality provided by Big4 and Non-Big4 audit firms. International Journal of Economics and Financial Issues, 15(1): 159.
مهدوی، غلامحسین؛ بهمنی، رضا؛ نمازی، نویدرضا. (1401)، نقش میانجی‌گری رفتار ناکارآمد حسابرس در تبیین رابطه بین دین‌داری و تعهد حرفه‌ای با کیفیت حسابرسی. دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، دوره 7، شماره 13، صص ۱۱۷-۱۵۳.
Rizqa, A., A. Rita, and N. S. Ria. 2016. Analysis the Personal Characteristics of the Auditor on Dysfunctional Audit Behavior”, Journal of Accountancy, 4(2): 114-128.
نصیرپور، علیرضا؛ جبارزاده کنگرلویی، سعید؛ بحری ثالث، جمال؛ بادآور نهندی، یونس. (1401)، شناسایی و رتبه‌بندی ابعاد و مولفه های اثرگذار بر کیفیت حسابرسی بر پایه معنویت و جو اخلاقی در محیط کار به روش دلفی و تکنیک آنتروپی شانون، مجله دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت دوره 11، شماره 44، صص 213-230.
Saeed, A., M. W. Zafar. R. Manita, and N. Zahid. 2024. The role of audit quality in waste management behavior. International Review of Economics & Finance, 89: 1203-1216.
Samagaio, A., and F. Teresa. 2022. The influence of the auditor’s personality in audit quality, Journal of Business Research Volume 141: 794-80.
Sherwood, M., A. Nagy, and A. Zimmerman. 2020. Qualified Audit personnel, office workload, and Audit quality, 33(4): 95-117.
Tiwari, R. K., and S.G. Maji. 2025. Impacts of corporate governance attributes on audit quality in emerging economies: The case of India. South African Journal of Accounting Research, 39(1): 50-72.
Tusheng, X., G. Ehunxiao, and Y. Chun. 2020. How audit effort affects audit quality an audit process and audit output perspective. China journal of accounting research, 13(1): 109-127.
Zamboni, Y., and S. Litschig. 2018. Audit risk and rent extraction: Evidence from a randomized evaluation in Brazil. Journal of Development Economics, 134: 133–149
حسابداری ارزشی و رفتاری
دوره 10، شماره 20
بهار 1404
صفحه 465-513