مدل ابعاد رفتار خود توسعه ای حسابرسان و بررسی تأثیر آن بر کیفیت قضاوت حرفه ای حسابرس

نویسندگان
حامد نعمتی روشن 1
سید عباس برهانی 2
مژگان صفا 3
رضا غلامی جمکرانی 4
1 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران (nemati.roshan@gmail.com)
2 استادیار گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران(نویسنده مسئول)
3 استادیار گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران(dr.mojgansafa@iau.ac.ir)
4 دانشیار گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران(reza.gholami@iau.ac.ir)
10.61186/aapc.9.18.263
چکیده
رفتار خودتوسعه‌ای، حسابرسان را قضاتِ عادلِ دنیای مالی معرفی می‌کند که نه تنها به اعداد، بلکه به ارزش‌های انسانی و اخلاقی نیز پایبند هستند. این تعادل میان دانش فنی و بینش انسانی، قضاوت‌های حرفه‌ای را از سطحی صرفاً فنی به سطحی عمیق و تأثیرگذار ارتقا می‌دهد. هدف این پژوهش ارائه الگویی برای رفتار خودتوسعه‌ای حسابرسان و بررسی تأثیر آن بر قضاوت‌حرفه‌ای حسابرس است. این پژوهش یک پژوهش آمیخته(کیفی – کمی ) است که در بخش کیفی برای تعیین مولفه های رفتار خود توسعه ای حسابرسان از روش تحلیل مضمون و مصاحبه با 16 نفر از خبرگان دانشگاهی و اساتید حسابرسی صاحب‌نظر و دارای تجربه حرفه‌ای در حوزه حسابرسی و همچنین اعضای کمیته تدوین استانداردهای حسابرسی استفاده شده است و سپس در بخش کمی با استفاده از پرسشنامه داده های ابعاد رفتار خود توسعه ای حسابرسان و نیز قضاوت حرفه ای انها برای 392 حسابرس در سال1403 جمع آوری شده است. علاوه بر این، جهت آزمون فرضیه پژوهش نیز از مدل‌سازی معادلات ساختاری به روش حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) بهره گرفته شده است. نتایج در بخش کیفی نشان‌دهنده‌ 3 مضمون فراگیر (خودآگاهی حرفه‌ای، یادگیری مستمر و مسئولیت‌پذیری و تعهد به حرفه) ،6 مضمون سازمان دهنده (درک عمیق از نقش حسابرسان، توسعه بینش انتقادی حسابرسان، به‌روزرسانی دانش فنی حسابرسان، توسعه مهارت‌های نرم حسابرسان، تعهد به اخلاق حرفه‌ای حسابرسان و پاسخگویی حسابرسان به جامعه) و 58 مضمون پایه است. همچنین یافته‌های بخش کمی نشان می دهد ابعاد رفتار خودتوسعه‌ای حسابرسان (شامل خودآگاهی، یادگیری مستمر و مسئولیت‌پذیری) بر کیفیت قضاوت‌حرفه‌ای تأثیر مثبت و معناداری دارد. نتایج این پژوهش می‌تواند به نهادهای نظارتی، تدوین‌کنندگان استانداردهای حسابرسی و مؤسسات حرفه‌ای در طراحی برنامه‌های توسعه حرفه‌ای و آموزشی کمک کند.
کلیدواژه‌ها
رفتار خودتوسعه‌ای
خودآگاهی حرفه‌ای
یادگیری مستمر
مسئولیت‌پذیری
قضاوت حرفه‌ای حسابرس

عنوان مقاله English

A Dimensional Model of Auditors’ Self-Development Behavior and Its Impact on the Quality of Auditors’ Professional Judgment

نویسندگان English

Hamed Nemati Roshan 1
Seyyed Abbas Borhani 2
Mojgan Safa 3
Reza Gholami Jamkarani 4
1 PhD student, Department of Accounting, QO.C., Islamic Azad University, Qom, Iran(nemati.roshan@gmail.com)
2 Assistant Professor, Department of Accounting, QO.C., Islamic Azad University, Qom, Iran (Corresponding Author)
3 Assistant Professor, Department of Accounting, QO.C., Islamic Azad University, Qom, Iran(dr.mojgansafa@iau.ac.ir)
4 Associate Professor, Department of Accounting, QO.C., Islamic Azad University, Qom, Iran(reza.gholami@iau.ac.ir)
چکیده English

Self-development behavior introduces auditors as fair judges of the financial world who adhere not only to numbers but also to human and moral values. This balance between technical knowledge and human insight elevates professional judgments from a purely technical level to a deep and influential level. The purpose of this study is to present a model for auditors’ self-development behavior and examine its impact on auditors’ professional judgment. This research is a mixed (qualitative-quantitative) research. In the qualitative part, the content analysis method and interviews with 16 academic experts and auditing professors with professional experience in the field of auditing, as well as members of the Auditing Standards Committee, were used to determine the components of auditors' self-development behavior. Then, in the quantitative part, data on the dimensions of auditors' self-development behavior and their professional judgment were collected for 392 auditors in 1403 using a questionnaire. In addition, structural equation modeling using the partial least squares method (PLS-SEM) was used to test the research hypothesis. The results in the qualitative section indicate 3 overarching themes (professional self-awareness, continuous learning, and responsibility and commitment to the profession), 6 organizing themes (deep understanding of the role of auditors, development of critical insight of auditors, updating of auditors' technical knowledge, development of auditors' soft skills, commitment to auditors' professional ethics, and auditors' accountability to society), and 58 basic themes. The findings of the quantitative section also show that the dimensions of auditors' self-development behavior (including self-awareness, continuous learning, and responsibility) have a positive and significant effect on the quality of professional judgment. The results of this study can be of great help to regulatory bodies, auditing standard setters, and professional institutions in designing professional development and training programs.

کلیدواژه‌ها English

Self-development behavior
professional self-awareness
continuous learning
responsibility
auditor professional judgment
Adibussholih, M., and S. Subandi., J,Jaenullah., and Y. Indrianis.2023. Moral Formation: How is religious self-actualization at the Al-Qudsi Tulang Bawang Islamic Boarding School?. Assyfa Journal of Islamic Studies, 1(1), 87-98.‌
احمدی، سید علی اکبر؛ عسکری نژاد، منیره؛ احمدیان، محسن.(1396)، بررسی رابطه رفتار خود توسعه‌ای و عوامل موثر بر آن با بهره وری کارکنان معاونت منابع انسانی نیروی انتظامی ایران، دوره8، شماره47.
Alabdullah, T. T. Y. 2023. How do sustainability assurance, internal control, audit failures influence auditing practices? Journal of Management, Accounting, General Finance and International Economic Issues, 2(3), 671-688.
افشاری، زینب؛ (1400)، تاثیر تجربه بر رفتار خود توسعه ای و عملکردی معلمان، ماهنامه پایاشهر، شماره3، صص25-41.
Al‐Shaer, H. 2020. Sustainability reporting quality and post‐audit financial reporting quality: Empirical evidence from the UK. Business Strategy and the Environment, 29(6), 2355-2373.
باباجانی جعفر، توحیدی نژاد مرضیه.(1398). بررسی راهکارهای حفاظت از مرزهای حرفه حسابرسی با تبارشناسی مفهوم «قضاوت». دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری. ۴ (۸) :۲۱۵-۲۴۱
Amoako, G. K., and J. Bawuah., and E. Asafo-Adjei., and C.Ayimbire.2023. Internal audit functions and sustainability audits: Insights from manufacturing firms. Cogent Business & Management, 10(1), 2192313.
ستوده، مسعود؛ پورحیدری، امید؛ خدامی پور، احمد. (1402)، بررسی تأثیر فشار شغلی و تردید حرفه‌ای بر قضاوت حسابرس. تحقیقات حسابداری و حسابرسی. شماره 58، صص 5-28.
Bidokia, F., and Z. Arefmanesh., and J. Khaneghah.2023 . The effect of goal orientation on auditors' judgment performance with the mediating role of self-efficacy. Journal of Social Behavior and Community Health, 4(12), 86-126.
سرشار، نیما؛ مختاری بایع‌کلایی، مهران؛ کیاکچوری، داوود.(1400)، توسعه منابع انسانی با طراحی الگوی رفتار خود توسعه ای. نظارت و بازرسی، شماره 55، صص47-70.
Chen, Y., and S. Li., Q. Xia., and C. He. 2017. The relationship between job demands and employees’ counterproductive work behaviors: The mediating effect of psychological detachment and job anxiety. Frontiers in Psychology, 8(4), 1890-1898.
عظیمی آزاد، رضایی فرزین، زکی زاده محمدامین(1403) . ارائه الگوی قضاوت حرفه ای حسابرسان مالیاتی با استفاده از رویکرد نظریه پردازی زمینه بنیان. پژوهشنامه مالیات. ۱۴۰۳; ۳۲ (۶۳) :۲۲۰-۲۵۶
Chen, Y.-H., and K. J.Wang., and S. H. Liu. 2023. How personality traits and professional skepticism affect auditor quality? A quantitative model. Sustainability, 15(7), 74-93.
علیخانی، شهناز و زارعی سودانی، مسعود و علیپور، عبدالحسین و بنی هاشمی کهنگی، سید مهدی(1404). اقتصاد رفتاری و بیطرفی حسابرس با تاکید بر نقش تعدیل گر قضاوت حرفه ای حسابرس.فصلنامه پژوهش های جدید در مدیریت و حسابداری، 6(11).1-22.
Compton, W. C. 2024. Self-actualization myths: What did Maslow really say?. Journal of Humanistic Psychology, 64(5), 743-760.‌
علی‌زاده‌گان، لیلا؛ صمدی لرگانی، محمود؛ ایمنی، محسن. (1401)، تأثیر تیپ شخصیتی و اخلاق حرفه‌ای بر توانایی حسابرسان در کشف تقلب با استفاده از تئوری رفتار برنامه‌ریزی‌شده با نقش تردید حرفه‌ای. پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی، شماره54، صص 49-78.
Deci, E. L., and R. M. Ryan.1985. Intrinsic motivation and self-determination in human behavior. Plenum Press.
فخاری حسین، فضل اله پور نقارچی مهران.(1401). تاثیر سرمایه روانشناختی بر انگیزه پیشرفت، قضاوت حسابرسان و عملکرد موسسه های حسابرسی. دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری. ۷ (۱۳) :۱۵۴-۱۹۹
Guesmi, M., and M. A. Chatti., and A. Tayyar., Q. U.Ain., and S. Joarder. 2022. Interactive visualizations of transparent user models for self-actualization: A human-centered design approach. Multimodal Technologies and Interaction, 6(6), 42.‌
فرج زاده دهکردی حسن، فغفورمغربی یگانه.(1401). تبیین عوامل تاثیرگذار بر کیفیت قضاوت و تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاری با اتکا بر دیدگاه‌های روان‌شناسی شناختی. دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری. ۷ (۱۳) :۳۹۹-۴۲۹
Ham, C., and M. Lang., and N. Seybert., and S. Wang.2017. CFO narcissism and financial reporting quality. Journal of Accounting Research, 55(5), 1089–1135.
کاظمی سراسکانرود، زهرا؛ زارعی، قاسم.(1401)، نقش مدیریت دانش در رفتار خود توسعه‌ای کارکنان تحت‌تاثیر فرهنگ سازمانی‌(مورد مطالعه: شرکت‌های کوچک و متوسط صنعت لاستیک استان تهران). صنعت لاستیک ایران.شماره 108، صص93-108.
Hendar, F., and D. Harahap.2023 . The influence of time budget pressure, auditor experience, and auditor competence on audit judgment. Kajian Akuntansi, 24(8), 374-387.
مومنی، احمد؛ کفاش پور، آذر؛ ملک زاده، غلامرضا؛ علیرضا، خوراکیان.(1399)، طراحی چارچوب مفهومی رفتار خودتوسعه‌ای کارکنان؛ مطالعه ای در شرکت گاز خراسان رضوی، شمالی و جنوبی. مطالعات راهبردی در صنعت نفت و انرژی (مدیریت منابع انسانی در صنعت نفت)، شماره43، صص 25-54.
Huy, P. Q., and V. K. Phuc.2023. Unfolding sustainable auditing ecosystem formation path through digitalization transformation: How digital intelligence of accountant fosters the digitalization capabilities. Heliyon, 9(2).
نادری، عزت‌الله.، و سیف‌نراقی، مریم(1399). روش های تحقیق و چگونگی ارزشیابی آن در علوم انسانی. انتشارات ارسباران
Krems, J. A., and D. T.Kenrick., and R. Neel.2017. Individual perceptions of self-actualization: What functional motives are linked to fulfilling one’s full potential?. Personality and Social Psychology Bulletin, 43(9), 1337-1352.‌
Maslow, A. H. 1943. A theory of human motivation. Psychological Review, 50(4), 370-396. https://doi.org/10.1037/h0054346
Munidewi, I. A. B., and U. Ludigdo., and A. Djamhuri., and W. Andayani. 2024. Role of affective neuroscience in audit judgement and decision making: A systematic literature review for auditing research. Australasian Accounting, Business and Finance Journal, 18(1), 130-147.
Narsin, H., and A. Jaffar. 2021. Examining the impact of personality traits on conflicts between the auditors and clients relationship management: A mediating model approach. Journal of Education and Health Promotion, 10(5), 246-271.
Orvis, K. A., and K. L. Ratwani. 2010. Leader self-development: A contemporary context for leader development evaluation. The Leadership Quarterly, 21(3), 657-674.
Paino, H., and A. Thani., and S. I. Zulkarnain. 2017. Dysfunctional audit behaviour: The effect of budget emphasis leadership behavior, and effectiveness of audit review. European Journal of Social Sciences, 21(3), 436-447.
Rogers, C. R. 1951. Client-centered therapy: Its current practice, implications, and theory. Houghton Mifflin.
Rogers, C. R. 1961. On becoming a person: A therapist's view of psychotherapy. Houghton Mifflin.
Rottinghaus, P. J., and S. X. Day., and F. H. Borgen. 2005. The Career Futures Inventory: A measure of career-related adaptability and optimism. Journal of Career Assessment, 13(1), 3-24.
Russell, J. E. A. 2008. Promoting subjective well-being at work. Journal of Career Assessment, 16(1), 117-131.
Sariçiçek, R. 2023. The effect of dark personality traits on the tendency of accountants towards accounting fraud. OPUS Journal of Society Research, 4(11), 21-43.
Schoofs, L., and S. Hornung., and J. Glaser. 2022. Prospective effects of social support on self-actualization at work–The mediating role of basic psychological need fulfillment. Acta psychologica, 228, 103649.‌
Shafer, W. E., and R. S. Simmons.2018. Social responsibility, Machiavellianism, and tax avoidance: A study of Hong Kong tax practitioners. Accounting, Auditing and Accountability Journal, 21(5), 695-720.
Simon, H. A. 1947. Administrative behavior: A study of decision-making processes in administrative organizations. Macmillan.
Sitorus, P. P., & Batu, B. M. P. L.2025. The Effect of Obedience Pressure and Auditor Competence on Audit Judgment with Task Complexity as a Moderating Variable. Accounting and Auditing Azzukhruf Journal, 1(2), 111-125.‌
Svanberg, J., and P. Öhman. 2016. Auditors' time pressure: Does ethical culture support audit quality? Managerial Auditing Journal, 28(7), 572-591.
Takamuntu, Y. C., and C. N. Wuntu., and R. S. Rorimpandey.2022. Self-Actualization Of The Main Character In Disney’s Cruella Movie. KOMPETENSI, 2(02), 1171-1182.‌
Tumwebaze, Z., and J. Bananuka., and T. K. Kaawaase., and C. T. Bonareri., and F. Mutesasira.2022. Audit committee effectiveness, internal audit function, and sustainability reporting practices. Asian Journal of Accounting Research, 7(2), 163-181.
Vaz, C. R., and P. M. Selig., and C. V. Viegas.2018. A proposal of intellectual capital maturity model (ICMM) evaluation. Journal of Intellectual Capital, 19(3), 1-20.
Voitenko, E., and H. Kaposloz., and O. Zazymko., and V.Osodlo.2021. Influence of characteristics of self-actualization and coping behavior on resistance of teachers to professional stressors and emotional burnout. International journal of organizational leadership, 10, 1-14.‌
Zaki, M., and E. Elfar. 2023. The impact of partner perfectionism on audit quality: The mediating role of professional skepticism in the Egyptian context. Journal of Financial Reporting and Accounting, 10(11), 125-138.
Zhang, L., and C. Guo.2024. Can corporate ESG performance improve audit efficiency? Empirical evidence based on audit latency perspective. PLoS ONE, 19(3), e0299184.
حسابداری ارزشی و رفتاری
دوره 9، شماره 18
زمستان 1403
صفحه 263-299