شناسایی ابعاد و شاخص‌های موثر بر تقلب مدیران در گزارشگری مالی بر مبنای تئوری شش ضلعی تقلب: کاربست فراترکیب

نویسندگان
زیبا عبدالهی 1
پرویز پیری 2
حمزه دیدار 3
علی رحمانی 4
1 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران (ziba.abdollahi24@gmail.com)
2 دانشیار، گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران (نویسنده مسئول)
3 دانشیار، گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران (h.didar@urmia.ac.ir)
4 استاد، گروه حسابداری، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران (rahmani@alzahra.ac.ir)
چکیده
امروزه اعمال رویه­های موثر برای کنترل بر کارگذاران براساس تئوری نمایندگی ضروری است. با این بیان هدف پژوهش حاضر، شناسایی ابعاد و شاخص­های موثر بر تقلب مدیران در گزارشگری مالی با رویکرد تئوری شش ضلعی تقلب می­باشد. به این ترتیب با بهره­گیری از روش فراترکیب و الگوی سندلواسکی و باروسو که شامل گام­های هفتگانه­ای است، 198 پژوهش منتشر شده در مجلات معتبر داخلی و خارجی را در بازه زمانی 1397 تا 1403 شمسی و 2015 تا 2025 میلادی مورد بررسی قرار داده است. با تحلیل محتوای این پژوهش­ها، کدهای مربوطه و سنجش میزان اهمیت و اولویت هر یک با استفاده از ابزار پرسشنامه و نظر سنجی از 15 نفر از خبرگان و اساتید حرفه­ای و با استفاده از روش آنتروپی شانون تعیین شد. در این پژوهش، 6 مقوله اصلی (انگیزه، فرصت، توانایی، توجیه، تکبر و تبانی)، 19 مقوله فرعی، 38 مفهوم و 158 کد استخراج گردیده است. نتایج تکنیک آنتروپی شانون نشان می­دهد که عامل توجیه (کیفیت موسسات حسابرسی، کاهش کیفیت حسابرسی و تغییر حسابرس برای پنهان کردن تقلب)، توانایی (تحصیلات مدیران و جاگزینی مدیران با مدیران با صلاحیت­تر)، انگیزه (رشد کمتر دارایی‌ها و مالکیت نهادی خرد و عمده)، تکبر (تصاویر مکرر مدیرعامل) و تبانی (حق­الزحمه حسابرس) به ترتیب مهمترین شاخص­های موثر بر تقلب مدیران در گزارشگری مالی هستند. یافته­های این پژوهش مبنای نظری و شواهد صریحی را برای اطلاع‌رسانی به ارزیابی‌های سیاست‌گذاری و بررسی‌های مربوط به ابعاد و شاخص­های موثر بر تقلب مدیران در گزارشگری مالی فراهم می­کند.
کلیدواژه‌ها
تئوری شش ضلعی تقلب
تئوری پنج ضلعی تقلب
گزارشگری مالی متقلبانه
فراترکیب

عنوان مقاله English

Identifying The Dimensions And Indicators Affecting Managers' Fraud In Financial Reporting Based On The Hexagon Theory Of Fraud: A Meta-Synthesis

نویسندگان English

ziba abdollahi 1
parviz piri 2
hamzeh didar 3
ali rahmani 4
1 Ph.D Student of Accounting, Faculty of Economics and management, Urmia University, Urmia, Iran (z.abdollahi@urmia.ac.ir)
2 Associate Professor of Accounting, Faculty of Economics and management, Urmia University, Urmia, Iran (Corresponding Author)
3 Associate Professor of Accounting, Faculty of Economics and management, Urmia University, Urmia, Iran (h.didar@urmia.ac.ir)
4 Professor of Accounting, Faculty of Social and Economic Sciences, Alzahra University, Tehran, Iran (rahmani@alzahra.ac.ir)
چکیده English

Today, it is necessary to apply effective procedures to control employees based on agency theory. With this statement, The aim of the present research is to identify the dimensions and indicators affecting managerial fraud in financial reporting based on the hexagonal theory of fraud. Thus, using the meta-synthesis method and the Sandelowski and Barroso model, which includes seven steps, 198 studies published in reputable domestic and foreign journals were examined in the period from 1397 to 1403 AH and from 2015 to 2025 AD. By analyzing the content of these studies, the relevant codes, and measuring the importance and priority of each using a questionnaire and survey of 15 experts and professional professors and using the Shannon entropy method, 6 main categories (pressure, opportunity, ability, justification, arrogance, and collusion), 19 subcategories, 38 concepts, and 158 codes were extracted. The results of the Shannon entropy technique indicate that the justification factor (quality of auditing firms, reduced audit quality, and changing auditors to conceal fraud), ability (education of managers and replacing managers with more qualified ones), motivation (lower asset growth and institutional ownership), arrogance (frequent images of the CEO), and collusion (auditor remuneration) are the most significant indicators affecting managerial fraud in financial reporting. The findings of this research provide a comprehensive theoretical basis and explicit evidence for informing policy evaluations and investigations related to the dimensions and indicators affecting managerial fraud in financial reporting.

کلیدواژه‌ها English

Hexagon Theory Of Fraud
Pentagon Theory Of Fraud Fraudulent Financial Reporting
Metasynthesis
Achmad, T., I. Ghozali,, & D. Pamungkas. 2022. Hexagon Fraud: Detection Of Fraudulent Financial Reporting In State-Owned Enterprises Indonesia. Economies, 10(1): 3-16
پسندیده فرد، فایزه؛ وادی زاده، کاظم؛ سپاسی، سحر. (1399). شناسایی عوامل مؤثر بر دیدگاه حسابداران، حسابداری ارزشی و رفتاری، سال سوم، شماره6: 105-135
Adhania. S, Holiawati, Nofryanti. (2024). The Effect of Hexagon Fraud Theory in Detecting Financial Statement Fraud. International Journal of Digital Marketing Science Vol.1 No.1: 10-23
دیانتی دیلمی، زهرا. (1398). روش تحقیق کمی و کیفی در حسابداری، تهران، انتشارات عدالت نوین
Akomea-Frimpong. I., C. Andoh., & E. D. Ofosu-Hene. 2016. Causes. effects and deterrence of insurance fraud: Evidence from Ghana. Journal of Financial Crime. 23(4): 1-26
رضایی پینه نوئی، یاسر؛ عبداللهی، احمد. (1398). قابلیت مقایسه صورت‌های مالی و احتمال گزارشگری مالی متقلبانه، پژوهش‌های حسابداری مالی، شماره یازدهم، شماره دوم، پیاپی 40: 89-104
Albrecht, W. S. (1991). Fraud in government entities: The perpetrators and the types of fraud. Government Finance Review, 7(6), 27-30.
ساریخانی، مهدی؛ ایزدی نیا، ناصر؛ دائی کریم زاده، سعید. (1397). بررسی عوامل مؤثر بر قصد گزارشگری تقلب با استفاده از مثلث تقلب و تئوری رفتار برنامه‌ریزی شده: از دیدگاه حسابداران، دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، شماره 6: ۱۰۵-۱۳۵
Andriani. K. F., K. Budiartha., M. M. R. Sari., & A. A. G. P. Widanaputra. 2022. Fraud pentagon elements in detecting fraudulent financial statement. Linguistics and Culture Review. 6(S1): 686-710.
ستایش، محمدحسین؛ رضا، منفرد. (1402). گزارشگری مالی متقلبانه از دیدگاه نظریه پنج ضلعی تقلب، پژوهش‌های کاربردی در حسابداری مالی، دوره 12، شماره 1 - شماره پیاپی 22: 267-300
Anggreini. S. Z., & D. N. Himmawan. 2022. Pentagon theory dan model beneish Mscore. Fair Value: Jurnal Ilmiah Akuntansi dan Keuangan. 5(2):965–973.
فیضی زاده، احمد. (1399). شناسایی و اولویت بندی روش‌های تقلب در صورت‌های مالی از دیدگاه حسابرسان، دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، شماره 9: 1-8
Apriliana. S., and L. Agustina. 2017. The Analysis of Fraudulent Financial Reporting Determinant through Fraud Pentagon Approach. Jurnal Dinamika Akuntansi 9 (2): 154–65.
ملکی کاکلر، حسن؛ بحری ثالث، جمال؛ جبارزاده کنگرلویی، سعید؛ اشتاب، علی؛ کاظمی، توحید؛ (۱۴۰۰). ارائه مدل توسعه یافته پنج‌ضلعی تقلب در گزارشگری مالی با تاکید بر ساختار کنترل‌های داخلی، دانش حسابرسی، سال 21. شماره 84: 79-56
Association of Certified Fraud Examiners, Inc. 2020:1–88.
نجات بخش، زهرا؛ سروری، فرید، نعمتی، زهرا. (1400). بررسی شاخص‌های تقلب در صورت-های مالی،هشتمین کنفرانس بین المللی حسابداری، مدیریت و نوآوری در کسب و کار.
Aulia Haqq. P. N., & G. S. Budiwitjaksono. 2020. Pentagon Fraud analysis for predicting the fraud in financial reporting.Journal of Economics. Business. & Accountancy Ventura.22(3): 319-332.
نمازی، محمد؛ و حسینی نیا، سمیه. (1398). تحلیل محتوای نظریه های تقلب مالی و ارائه فراالگوی چندبعدی تقلب، دانش حسابداری مالی، سال 6 شماره 1: 1-36.
Azhari. H, Lenggogeni. L. 2024. Determinants of Fraudulent Financial Statements Using an Approach Fraud Hexagon. DIJEFA. Vol. 4, No
نیکبخت، محمدرضا؛ شیخ، محمدجواد. (1383). بررسی تاثیر شاخص‌های تقلب بالقوه مالی، مطالعات تجربی حسابداری مالی، دوره 2، شماره 5: 61-94
Cahyanti. D. 2020. Analisis Fraud pentagon terhadap Kecurangan Laporan Keuangan. Analisis Fraud Pentagon Sebagai Pendeteksi Kecurangan Terhadap Laporan Keuangan. 53(9): 1689–1699.
Cressey, D. (1973). Other People’s Money: A Study in the Social Psychology of Embezzlement. Patterson Smith, Montclair, NJ.
Crowe H. 2011. Playing Offense in a High-Risk Environment. Crowe Horwath, New York, NY.
Crowe Horwath. (2011). Playing Offense in a High-Risk Environment. Crowe Horwath, New York.
Damayani. F., T. Wahyudi. & E. Yuniartie. 2017. Pengaruh Fraud Pentagon Terhadap Kecurangan Laporan Keuangan Pada Perusahaan Infrastruktur Yangterdaftar Di Bursa Efek Indonesia tahun. Jurusan Akuntansi Fakultas Ekonomi Universitas Sriwijaya. Vol 11. No 2: 108-128
Damayanti. F., C. Kuntadi., R. P. Warsoyo. 2024. Studi Literatur Review: Pengaruh Fraud Hexagon dalam Mendeteksi Financial Reporting with The Audit Committee and Independent Commissioners as Moderating Variables. quality‌ Access to Success Vol. 25. No. 198: 10-19.
Eisenhardt. K. M. 1989. Agency Theory: An Assessment and Review. Academy of Management Review: 57–74.
Faidah. F., & T. Suwarti. 2018. Deteksi Financial Statement Fraud dengan Analisis Fraud Pentagon pada Perusahaan Manufaktur yang Terdaftar di Bursa Efek Indonesia Periode Tahun 2015–2017. Faculty of Economic and Business. Vol 7. No 2: 8-22
Ghaisani. H. M., A. Triyono., D. B. Bawono. 2022. Analysis of Financial Statement Fraud: The Vousinas Fraud Hexagon Model Approach and the Audit Committe as Moderating Variable. The International Journal of Business Management and Technology. Volume 6 Issue 6: 115– 25
Khairani. K ., D. Susetyo., Y. Yusnaini., H. Yusrianti. 2024. Fraud Hexagon And Fraudulent Financial Reporting: The Role Of Power Distance. Migration Letters. Volume: 21. No: S3: 824-845
Matangkin. L. Ng. S., & A. Mardiana. 2018. Pengaruh Kemampuan Manajerial Dan Koneksi Politik Terhadap Reaksi Investor Dengan Kecurangan Laporan Keungan Sebagai Variabel Mediasi. simak. 16(02): 182– 209.
Mukhtaruddin. E. S., Hakiki. A., Saftiana. Y., and Kalsum. U. 2020. Fraudulent Financial Reporting: Fraud Pentagon Analysis in Banking and Financial Sector Companies. Issues in Business Management and Economics 8 (2): 12–24
Ongoro. M. O. 2018. The Use of financial ratios in detecting fraudulent financial reporting: the case of companies listed on the Nairobi Securities Exchange (Thesis). Strathmore University.
Pradipta. A., & Y. Bernawati. 2019. The Influence of Pressure. Opportunity. Rationalization and Ethical Value on the Accounting FraudTendency. Sustainable Business Accounting and Management Review: 63–71.
Sahla. W.A. and A. Ardianto. 2023. Ethical values and auditors fraud tendency perception: testing of fraud pentagon theory. published in the Journal of Financial Crime. Vol. 30. No. 4: 966-982.
Sandelowski. M., & J. Barroso. 2006. Handbook for synthesizing qualitative research. springer publishing company.
Shleifer. A., & Vishny. R. W. 1994. Politicians and firms. The quarterly journal of economics. 109(4):995-1025
Sihombing, T., & Panggulu, G, E (2022). Fraud Hexagon Theory And Fraudulent Financial Statement In It Industry In Asean. Jurnal Reviu Akuntansi Dan Keuangan, 12(3), 524-544.
Skousen. C. J., K. R. Smith., C. J. Wright. 2009. Detecting and predicting financial statement fraud: The effectiveness of the fraud triangle and SAS No. 99. Corporate governance and firm performance. Vol. 13. Emerald Group Publishing Limited: 53–81.
Vousinas. G. L. 2019. Advancing theory of fraud: the S.C.O.R.E. model. Journal of Financial Crime. 26(1): 372–381.
Wolfe, D., Hermanson, D.R.(2004). The Fraud Diamond: Considering Four Elements of Fraud. CPA Journal, 38–42.
حسابداری ارزشی و رفتاری
دوره 11، شماره 21
تابستان 1405
صفحه 1-43