Explaining the Moral Predispositions of Accounting Students: An Analytical Approach to the Effectiveness and Development of Professional Ethics Education

Authors
Morteza kazempour 1
Mohammadjavad Sheykh 2
Elyas Tahmasbi 3
1 M.kazempour@khu.ac.ir (Assistant Professor, Department of Accounting, Faculty of Financial Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran)
2 m.sheikh@khu.ac.ir (Associate Professor, Department of Accounting, Faculty of Financial Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran)
3 ElyasTahmasbi@khu.ac.ir (M.Sc. Student in Auditing, Department of Accounting, Faculty of Financial Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran)
Abstract
Recent corporate scandals have increasingly underscored the imperative to reassess ethics education in accounting. Despite empirical evidence indicating ethical differences between accounting and non-accounting students, it remains unclear whether these differences stem from educational interventions or individual predispositions. This study aims to elucidate the ethical predispositions of accounting students and compare them with students from other business disciplines prior to their exposure to specialized training. This research employs a descriptive-survey methodology, with the statistical population comprising newly enrolled accounting and non-accounting students at public universities in Tehran during the academic year 2025-2026. From 513 distributed questionnaires, 344 complete responses were collected using convenience sampling. Data were gathered utilizing a multidimensional ethics scale and eight ethical scenarios, subsequently analyzed through structural equation modeling and multi-group analysis via AMOS software. The findings reveal that while no significant difference exists in overall ethical judgment between the two groups, accounting students exhibit a stronger inclination towards the ethical philosophies of contractualism and egoism. Conversely, no significant difference was observed between the groups regarding relativism. Furthermore, gender did not significantly influence ethical judgment. These findings not only confirm the role of self-selection in the choice of an accounting major but also underscore the necessity of designing targeted curricula based on these ethical predispositions. Educational programs should aim to reinforce the positive aspects of contractualism while moderating egoism and fostering critical thinking that transcends cultural norms.

Keywords
Ethical Predispositions
Accounting Students
Self-Selection
Contractualism
Egoism
Ethics Education
احمدی لنگری، ز.، و گرکز، م. (۱۴۰۲). تأثیر اخلاق حسابداری بر چارچوب‌های اخلاقی چندگانه. همایش ملی حسابداری و مدیریت مالی.
اعتمادی، ح.، و دیانتی‌دیلمی، ز. (۱۳۸۸). تأثیر دیدگاه اخلاقی مدیران مالی بر کیفیت گزارش مالی شرکت‌ها. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری.
امیری، ع.، و پارسایی، ا. (۱۴۰۱). بررسی تاثیر اخلاق حرفه‌ای بر عملکرد دانشجویان حسابداری (مطالعه موردی: استان فارس). اولین همایش ملی حسابداری و مدیریت مالی.
بادآور نهندی، ی.، و تقی‌زاده خانقاه، و. (۱۳۹۸). بررسی عوامل مؤثر بر انتخاب رشته حسابداری توسط دانشجویان ایرانی. فصلنامه مطالعات حسابداری و حسابرسی، ۷(۲۶)، ۴۵-۶۲.
بنی مهد بهمن، گل محمدی آرش. بررسی رابطه میان جو اخلاقی و هشداردهی در مورد تقلب از طریق مدل گزارشگری اختیاری در حرفه حسابرسی ایران. دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری. ۱۳۹۶; ۲ (۳) :۶۱-۸۶
حاجیها، ز.، و رجب‌دری، ح. (۱۳۹۶). اخلاق حرفه‌ای، فرهنگ سازمانی، مدرسان، حسابداری. فصلنامه علمی-پژوهشی مطالعات اخلاق کاربردی، ۱۳(۴۸)، ۱۷۹-۲۰۹.
حسینی، س. ع.، و بابائی، ف. (۱۳۹۸). ضرورت آموزش اخلاق و ارزش‌های اسلامی در برنامه درسی رشته حسابداری دانشگاه‌های ایران. حسابداری و منافع اجتماعی، ۹(۱)، ۲۱-۴.
رفاهی بخش سمانه، محمدی مهدی. تاثیر ماکیاولیسم بر خشم اخلاقی حسابداران رسمی : مقایسه تطبیقی بخش دولتی و خصوصی. دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری. ۱۴۰۱; ۷ (۱۴) :۲۲۳-۲۵۰
عاطفی، م.، و برزگر، ا. (۱۳۹۵). ماهیت اخلاق پولی و ادراک اخلاقی دانشجویان حسابداری: نقش ویژگی‌های فردی. بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، ۲۳(۴).
فرزین فرشیده، بنی طالبی دهکردی بهاره، بخشی نژاد محمود. ارتباط سازه‌های فردی و اجتماعی برآموزش اخلاق حرفه‌ای حسابداری. اخلاق در علوم و فناوری. ۱۳۹۷; ۱۳ (۱) :۱۴۵-۱۵۳.
کامرانی هدی، اعتمادی حسین، رضازاده جواد. بررسی تأثیر زیرساخت‌های رسمی اخلاقی در سازمان بر تصمیم‌گیری اخلاقی حسابداران: با نقش میانجی گرایش به ریسک‌پذیری. دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری. ۱۴۰۲; ۸ (۱۵) :۳۷-۷۴
کرمشاهی، ب.، و خادمی، ع. (۱۴۰۳). مقایسه رفتار اخلاقی دانشجویان حسابداری با دانشجویان سایر رشته‌های دانشگاهی در ایران. فصلنامه بررسی‌های حسابداری و حسابرسی.
مجتهدزاده، و.، اثنی‌عشری، ح.، و رباط میلی، م. (۱۳۹۳). نقش اخلاق در حسابداری و چالش‌های پیش روی آموزش دانشگاهی. حسابداری و منافع اجتماعی، ۴(۲)، ۱۵۷-۱۷۹.
محمود معین‌الدین، م.، عضدی، ز.، و حاجی حسینی، آ. (۱۴۰۴). تاثیر اخلاق حرفه‌ای و هوش معنوی بر کمال‌گرایی حسابداران. مطالعات اخلاق و رفتار در حسابداری و حسابرسی.
مهدوی، غ.، و ابراهیمی، ف. (۱۳۹۲). ارزش‌های حرفه‌ای و ادراک اخلاقی حسابرسان داخلی دانشگاه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران. حسابداری سلامت، ۲(۳).
مهرانی، ک.، نرگسیان، ع.، و گنجی، ک. (۱۳۹۵). بررسی پیشایندها و پسایندهای احساس تبعیض جنسیتی در حرفه حسابرسی. بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، ۲۳(۱).
ناظمی اردکانی، م.، و جمالی، ز. (۱۳۹۴). مهارت‌های مورد نیاز دانشجویان حسابداری برای ورود به حرفه. حسابرس، ۱۷(۸۱)، ۱۰۶-۱۱۱.
Value and Behavioral Accounting
Volume 10, Issue 20
Winter 2025
Pages 203-249